อิทธิพลของคุณลักษณะของผู้ประกอบการ เครือข่ายธุรกิจ และขีดความสามารถผู้ประกอบการที่มีต่อการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจเพื่อสังคม ของผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชน ภาคเหนือตอนบน ประเทศไทย

Main Article Content

ขจรศักดิ์ วงศ์วิราช
อัจฉรา เมฆสุวรรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาระดับความสำคัญของคุณลักษณะของผู้ประกอบการ เครือข่ายธุรกิจ ขีดความสามารถผู้ประกอบการ และการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม และ (2) เพื่อศึกษาอิทธิพลของคุณลักษณะของผู้ประกอบการ เครือข่ายธุรกิจ และขีดความสามารถผู้ประกอบการที่มีต่อการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจเพื่อสังคมของผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชน ภาคเหนือตอนบน ประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนประเภทการแปรรูปและผลิตภัณฑ์อาหาร ภาคเหนือตอนบน ประเทศไทย จำนวน 8 จังหวัด คือ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย จังหวัดพะเยา จังหวัดลำพูน จังหวัดลำปาง จังหวัดแพร่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน และจังหวัดน่าน จำนวน 331 ตัวอย่าง ใช้ระยะเวลา 5 เดือน เครื่องมือ คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ สถิติเชิงพรรณนาหาค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมานใช้การวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า ผู้ให้ข้อมูลให้ความสำคัญกับคุณลักษณะของผู้ประกอบการ เครือข่ายธุรกิจ การมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม และขีดความสามารถผู้ประกอบการ ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลการวิเคราะห์โมเดลความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยมีค่า c2 = 15.727, p= 0.073, c2/df =1.747, GFI= 0.985, CFI = 0.997, NFI = 0.993, TLI = 0.990 ผลการศึกษาอิทธิพลตามสมมติฐานพบว่า คุณลักษณะของผู้ประกอบการมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อเครือข่ายธุรกิจ คุณลักษณะของผู้ประกอบการมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อขีดความสามารถผู้ประกอบการ คุณลักษณะของผู้ประกอบการมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม เครือข่ายธุรกิจมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อขีดความสามารถผู้ประกอบการ เครือข่ายธุรกิจมีอิทธิพลทางตรงเชิงลบต่อการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม และขีดความสามารถผู้ประกอบการมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคม

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน. (2565). สรุปจำนวนวิสาหกิจชุมชนและเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนที่อนุมัติการจดทะเบียนแล้ว. สืบค้น 2 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://www.sceb.doae.go.th/ Documents/STC/300965.pdf

จีระ พุ่มพวง และกําชัย จงจักรพันธ์. (2565). มาตรการส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคมตามพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม พ.ศ. 2562. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(46), 262-276.

ฐิติมา เกษมสุข, ธีร์ธนิกษ์, ศิริโวหาร, และกันต์ฤทัย คลังพหล. (2560). โมเดลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สองของการเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของผู้ประกอบการการค้าชายแดนไทยกับกัมพูชา ด่านอรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 11(พิเศษ), 24-40.

ดวงจันทร์ พุทธวงค์. (2561). ความสำเร็จของการพัฒนาระบบเครือข่ายธุรกิจขนาดเล็กของผู้ประกอบธุรกิจเสื้อผ้าแฟชั่น. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ, 7(พิเศษ), 18-31.

ธีรศานต์ สหัสสพาศน์. (2565). กลยุทธ์การเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันสำหรับผู้ประกอบการธุรกิจออนไลน์ไทยในรูปแบบไลฟ์ คอมเมิร์ซ. วารสารปัญญาภิวัตน์, 14(2), 44-56.

พงศ์สฎา เฉลิมกลิ่น. (2563). การจัดการเครือข่ายทางธุรกิจในแง่มุมของปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการดำเนินงานทางธุรกิจ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 5(2), 142-151.

วรมรรณ นามวงศ์, และคณะ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างทุนทางสังคม และคุณลักษณะการเป็นผู้ประกอบการ ต่อความได้เปรียบทางการแข่งขัน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร., 10(5), 2284-2297.

ศรินนา แก้วสีเคน และ ภัครดา เกิดประทุม. (2566). การพัฒนากลยุทธ์เพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนเป็นวิสาหกิจเพื่อสังคม ในกลุ่มจังหวัดนครชัยบุรินทร์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(6), 2426-2441.

ส.ศิริชัย นาคอุดม และรุ่งรวี จิตภักดี. (2561). ความสามารถในการแข่งขันของกิจการเพื่อสังคมของประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 13(2), 111-120.

สนุก สิงห์มาตร และพิกุล มีมานะ. (2566). แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากผ่านวิสาหกิจชุมชนเพื่อสังคม. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 12(2), 628-642.

สมาคมธุรกิจเพื่อสังคม. (2567). ธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprises: SE.) คืออะไร. สืบค้น 15 มกราคม 2567, จาก https://www.sethailand.org/resource/what-is-social-enterprise-se/

สรณ โภชนจันทร์, กุลยา อุปพงษ์, ชนิกานต์ อัชวนันท์, กมลวรรณ มั่งคั่ง และสมฤกษ์ การวิวัฒน์. (2563). คุณลักษณะของผู้ประกอบการเพื่อสังคมในประเทศไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 6(3), 31-43.

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม. (2565). แผนปฏิบัติการส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม พ.ศ. 2566 – 2570. สืบค้น 29 พฤศจิกายน 2565, จาก https://www.osep.or.th/wp-content/uploads/2022/04/O4-แผนปฏิบัติการสำนักฯ_2566-2570.pdf

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม. (2567). รายชื่อวิสาหกิจเพื่อสังคม. สืบค้น 2 มิถุนายน 2567, จาก http://data.osep.or.th/org1

สำนักงานสร้างเสริมกิจการเพื่อสังคมแห่งชาติ (สกส.). (2564). ธุรกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise: SE) คืออะไร. สืบค้น 2 มิถุนายน 2567, จาก https://www.sethailand.org/resource/what-is-social-enterprise-se/

สุดารัตน์ โรจน์พงศ์เกษม. (2564). สรุปรายงานสภาพการณ์ธุรกิจเพื่อสังคมในประเทศไทย. สืบค้น 2 มิถุนายน 2567, จาก https://www.sethailand.org/resource/summary-state-of-social-enterprise-in-thailand/

อรุณี สัณฐิติวณิชย์. (2567). การต่อยอดชุมชนมุ่งสู่วิสาหกิจเพื่อสังคม ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบกรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี,15(1), 129-156.

Ali, B. D., Korir, M. & Bonuke, R. (2023). Networking capabilities, entrepreneurial competencies, and performance of small and medium enterprises in Kenya. International Journal of Economics, Business and Management Studies, 10(2), 63-78.

Badiru, N. I., Oyedepo, O. H., Adebayo, J. O. (2023). Entrepreneurial Characteristics and Organizational Performance of Medium Enterprises. Journal of Economics, Management and Informatics, 67(1), 5 – 23.

Barney, J. B. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17, 99-120.

Das, K. S., Naik, A., Behera, K. L. & Premachandran, A. (2024). Entrepreneurial characteristics and motives: Shaping entrepreneurial competency of entrepreneurs. Technology Commercialization, Incubation and Entrepreneurship Development. New Delhi; Elite Publishing House.

Farinda, A. G., Kamarulzaman, Y., Abdullah, A., & Ahmad, S. Z. (2009). Building business networking: A proposed framework for Malaysian SMEs. International Review of Business Research Papers, 2(5), 151-160.

Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. (3rd ed.). SAGE Publications.

Gali, N., Niemand, T., Shaw, E., Hughes, M., Kraus, S., & Brem, A. (2020). Social entrepreneurship orientation and company success: The mediating role of social performance. Technological Forecasting and Social Change, 160, doi: 10.1016/j.techfore.2020.120230.

Gunartin, Pratikto, H., Winarno, A. & Restuningdiah, N. (2023). The role of entrepreneurial competencies: Successful key SMEs A literature review. International Journal of Professional Business Review, 8(7), 1-12.

Gunawan, A. F. (2024). The impact of entrepreneurial characteristics and competencies on business performance in the creative industry in Indonesia. Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print.

doi: https://doi.org/10.1108/APJIE-09-2023-0172

Guritno, P. D., Suyono, H. & Pandowom M. H. C. (2019). Competency Model of Social Entrepreneurs: Learning from Successful Indonesian Social Entrepreneurs. International Journal of Research in Business and Social Science, 8(3), 94-110.

Hair, J., Black, W., Babin, B., Anderson, R. & Tatham, R. (2006). Multivariate Data Analysis. (6th ed.). Upper Saddle River: Pearson Prentice Hall.

Hong, P. & Kom, S. C. (2012). Business network excellence for competitive advantage: case of Korean firms. International Journal Business Excellence, 5(5), 448-462.

Iskandar, Y., Joeliaty, J., Kaltum, U. & Hilmiana, H. (2022). Systematic review of the barriers to social enterprise performance using an institutional framework. Cogent Business & Management Journals, 9(1), From https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080 /23311975.2022.2124592?needAccess=true

Jarukornsakul, J. (2017). Increasing Thailand’s competitiveness according to the Thailand 4.0 Policy. Bangkok: National Defense College.

Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling, (3rd ed.). Guilford Press.

Ko, W. W. & Liu, G. (2021). The transformation from traditional nonprofit organizations to social enterprises: an institutional entrepreneurship perspective. Journal of Business Ethics, 171, 15–32.

Kraus, S., Niemand, T., Halberstadt, J., Shaw, E. & Syrjä, P. (2017). Social entrepreneurship orientation: development of a measurement scale. International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research, 23, 977–997.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Kyrgidou, L., Mylonas, N., Petridou, E. & Vacharoglou, E. (2021). Entrepreneurs’ competencies and networking as determinants of women-owned ventures success in post-economic crisis era in Greece. Journal of Research in Marketing and Entrepreneurship,

(2), 211-234. Retrieved from https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/JRME-08-2020-0105/full/pdf?title=entrepreneurs-competencies-and-networking-as-determinants-of-women-owned-ventures-success-in-post-economic-crisis-era-in-greece

Mustapha, A. , et al. (2020). Factors Affecting the Utilization and Adoption of Technology in Education. The Role of Technology in Education, Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/339064878_Factors_Affecting_ the_Utilization_and_Adoption_of_Technology_in_Education.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory. (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.

Premadasa, M., Siyambalapitiya, J., Jayawardhana, K., & Fernando, I. (2023). Conceptualizing the role of social entrepreneurial orientation in the triple bottom line in the social enterprise context: Developing country perspective. Sustainability, 15(11), 8759.

https://doi.org/10.3390/su15118759.

Rehman, S. U. , Elrehail, H. , Nair, K. , Bhatti, A. , & Taamneh, A. M. (2020). MCS Package and Entrepreneurial Competency Influence on Business Performance: The Moderating Role of Business Strategy. European Journal of Management and Business

conomics, 32 (1), 1-23. Retrieved from https://redaedem.org/EJMBE/num_anteriores/Vol.%2032.%20Num.%201.%202023.pdf

Sajilan, S. , & Tehseen, S. (2015). Cultural Orientations, Entrepreneurial Competencies and SMEs Business Success: The Contingent Roles of Environmental Turbulence and Network Competence. Review of Integrative Business & Economics Research, 4(2),

-35. Retrieved form https://www.researchgate.net/publication/278029721_Cultural_Orientations_Entrepreneurial_Competencies_and_SMEs_Business_Success_The_Contingent_Roles_of_Environmental_Turbulence_and_Network_Competence.

Sarwoko, E., Surachman, Armanu & Hadiwidjojo, A. (2013). Entrepreneurial characteristics and competency as determinants of business performance in SMEs. Journal of Business and Management, 7(3), 31-38.

Satar, M. S. & Natasha, S. (2019). Individual social entrepreneurship orientation: towards development of a measurement scale. Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, 13(1), 49-72.

Tajeddini, M. & Ali, E. (2020). Hospitality business performance: The role of entrepreneurial orientation and networking ties in a dynamic environment International. Journal of Hospitality Management, 90, 1-15.

Wade, V. M. (2006). Likert-type scale response anchors. Clemson International Institute for Tourism & Research Development, Department of Parks, Recreation and Tourism Management. Clemson University. Retrieved 15 May 2022, from

https://media.clemson.edu/cbshs/prtm/research/resources-for-research-page-2/Vagias-Likert-Type-Scale-Response-Anchors.pdf.

Waheed, I., Timothy, O. K.; & Clement, J. O. (2020). Entrepreneurial Characteristics and Performance of Small and Medium Scale Enterprises (SMEs) In Kwara State. Journal of Management Science & Entrepreneurship, 20(7), 85-101.

Yan, Y. & Dooley. (2017). A Theory of Supplier Network-Based Innovation Value. Journal of Purchasing and Supply Management, 3, 153-222.

Zafar, Z., et al. (2022). Social Entrepreneurship Orientation and Enterprise Fortune: An

Intermediary Role of Social Performance. Frontiers in Psychology, 12(1017), doi: 10.3389/fpsyg.2021.755080

Translated Thai References

Chaloemklin, P. (2020). Business network management in terms of factors affecting the success of business operations. Journal of Roi Kaensarn Academi, 5(2), 142-151.

Community Enterprise Promotion Division. (2022). Summary of the number of communities enterprises and community enterprise networks that have been registered. Retrieved February 2, 2023, from http://www.sceb.doae.go.th/Documents/STC/300965.pdf

Kaewsikein, S. , & Koedprathum, P. (2023). Strategy development to elevate community enterprises to social enterprises in Nakhon Chai Burin cluster. Journal of MCU Peace Studies, 11(6), 2426-2441.

Kasemsuk, T. , Sirivoharn, T. , & Khlangphol, K. (2017). Second-order confirmatory factor analysis model of the competitiveness enhancement of Thai-Cambodian border traders at Aranyaprathet, Sa Kaeo Province. Valaya Alongkorn Review, 11(Special Issue), 24-40.

Nakhodum, S. , & Chitphakdee, R. (2018). Competitiveness of social enterprises in Thailand. Journal of Business Administration, Economics and Communication, 13(2), 111-120.

Namwong, W. , et al.(2022). The relationship between social capital and entrepreneurial characteristics toward competitive advantage. Journal of MCU Peace Studies, 10(5), 2284-2297.

National Social Enterprise Promotion Agency (NSP). (2021). What is Social Enterprise (SE)? Retrieved June 2, 2024, from https://www.sethailand.org/resource/what-is-social-enterprise-se/

Office of Social Enterprise Promotion. (2022). Social Enterprise Promotion Action Plan 2023 – 2027. Retrieved November 29, 2023, from https://www.osep.or.th/wp-content/uploads/2022/04/O4-แผนปฏิบัติการสำนักฯ_2566-2570.pdf

Office of Social Enterprise Promotion. (2024). List of social enterprises. Retrieved June 2, 2024, from http://data.osep.or.th/org1

Phutthawong, D. (2018). The success of small business network development of fashion apparel entrepreneurs. Journal of Business Administration, 7(Special Issue), 18-31.

Pochanchan, S. et al. (2020). Characteristics of social entrepreneurs in Thailand. Ratchaphruek Journal of Humanities and Social Sciences, 6(3), 31-43.

Pumpoang, J. , & Jongchakphong. K. (2022). Measures to promote social enterprises under the Social Enterprise Promotion Act, B.E. 2562. Ratchaphruek Journal, 16(46), 262-276.

Rojpongsakem, S. (2021). Summary of the state of social enterprises in Thailand. Retrieved June 2, 2024, from https://www.sethailand.org/resource/summary-state-of-social-enterprise-in-thailand/

Sahatsapas, T. (2022). Strategies to enhance the competitiveness of Thai online business entrepreneurs in live commerce. Panyapiwat Journal, 14(2), 44-56.

Santitivanich, A. (2024). Scaling up communities toward social enterprises through design thinking: A case study in Ubon Ratchathani Province. Ubon Ratchathani University Journal of Humanities and Social Sciences, 15(1), 129-156.

Singmat, S. , & Meemana, P. (2023). Guidelines for grassroots economic development through community social enterprises. Journal of Mahamakut Buddhist University Roi Et Campus, 12(2), 628-642.

Social Enterprise Association of Thailand. (2024). What is Social Enterprise (SE)? Retrieved January 15, 2024, from https://www.sethailand.org/resource/what-is-social-enterprise-se/.