การสื่อสารผลิตภัณฑ์อาหารอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและรวบรวมข้อมูลวัตถุดิบอาหารที่เป็นเอกลักษณ์และสะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชนในจังหวัดสระบุรี พัฒนาและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีอัตลักษณ์ชุมชนจากวัตถุดิบในจังหวัดสระบุรี ทดลองตลาดผลิตภัณฑ์อาหารที่มีอัตลักษณ์ชุมชนจากวัตถุดิบในจังหวัดสระบุรี และศึกษาแนวทางการสื่อสารผลิตภัณฑ์อาหารที่สะท้อนอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพ และการวิจัยและพัฒนา โดยมีกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญและผู้นำท้องถิ่น 13 คน สมาชิกชุมชนที่เข้าร่วมกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ 35 คน และนักท่องเที่ยวและผู้บริโภคกลุ่มเป้าหมายในการทดลองตลาดของผลิตภัณฑ์ต้นแบบ จำนวน 100 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และสถิติที่ใช้ ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า วัตถุดิบอาหารอัตลักษณ์ มี 4 ชนิดหลัก ได้แก่ ข้าวเจ๊กเชยเสาไห้ เผือกหอมสระบุรี ผักหวานป่า และมะม่วงน้ำดอกไม้ ผลการพัฒนาและสร้างสรรค์ ผลิตภัณฑ์อาหารต้นแบบจำนวน 13 เมนู ได้แก่ ข้าวอบเผือกหอม ทาร์ตเผือกหอม ทาร์ตข้าวโพดหวาน ทาร์ตผักหวานป่า พายเผือกหอม พายข้าวโพดหวาน พายผักหวานป่า ฮ่อยจ๊อหมูเผือกหอม ฮ่อยจ๊อเผือกหอมธัญพืช เส้นบะหมี่จากแป้งเผือก แผ่นข้าวเจ๊กเชยรสต้มยำ แป้งเผือกตูเล่ และลอดช่องสิงคโปร์รสมะม่วง ผลการทดลองตลาดพบว่า นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์อาหารอัตลักษณ์ อยู่ในระดับมาก และนวทางการสื่อสารผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมที่สุดควรมุ่งเน้นการสร้างเรื่องราว โดยมีแกนหลักคือ การเน้นการรับประกันคุณภาพ ของข้าวเจ๊กเชย และ แหล่งที่มาเฉพาะ ของเผือกหอมหนองแซง ควบคู่ไปกับการสื่อสาร นวัตกรรม และ การเชื่อมโยงผลิตภัณฑ์เข้ากับกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอาหารเพื่อใช้เป็นแรงจูงใจในการเดินทางเข้าสู่พื้นที่