การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้เพื่อสุขภาพจากพืชท้องถิ่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้จากพืชท้องถิ่น และ 2) ประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้ โดยคัดเลือกดอกไม้ตามสรรพคุณแต่ละชนิดซึ่งเป็นดอกไม้ที่หาได้ในท้องถิ่น คือ ดอกมะลิ ดอกดาวเรือง และใบเตย ดำเนินการแปรรูปวัตถุดิบทั้ง 3 ชนิด โดยการอบแห้งในตู้อบลมร้อน ที่อุณหภูมิ 60 °C เป็นเวลา 6 ชั่วโมง นำวัตถุดิบที่ผ่านการแปรรูปมาบรรจุใส่ถุงชาในอัตราส่วน 1:0.5:1 ให้มีปริมาณรวม 2 กรัม จากนั้นนำไปทดสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ได้แก่ ความชื้น คาเฟอีน Yeasts and Molds Coliforms Escherichia coli Salmonella spp. Staphylococcus aureus Bacillus cereus แคดเมียม ตะกั่ว สารหนู กรดเบนโซอิค กรดซอร์บิค สารต้านอนุมูลอิสระ และสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด และประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภค คือ ประชาชนในพื้นที่ ที่มีต่อผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้ จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า ปริมาณสารปนเปื้อนโลหะหนักและจำนวนเชื้อจุลินทรีย์ทั้งหมดของผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้ อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 426) พ.ศ. 2564 เรื่องชาจากพืช และมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรมมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (ชา) มผช. 120/2558 ไม่พบการปนเปื้อนของแคดเมียม ในส่วนสารอื่นๆ คือ ตะกั่ว มีค่า 0.067 มก./กก. และสารหนู มีค่า 0.020 มก./กก. ความชื้นมีค่าร้อยละ 4.33 โดยน้ำหนัก ปริมาณคาเฟอีนตรวจไม่พบ สารประกอบฟีนอลิกทั้งหมด มีค่า 29.333  mg_GAE/g_sample และมีค่าร้อยละการยับยั้งอนุมูลอิสระเท่ากับ 69% เมื่อวิเคราะห์ความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์ชาดอกไม้ พบว่า ความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่ค่าเฉลี่ยรวม เท่ากับ 4.23 อย่างไรก็ตามในส่วนของความสนใจจะซื้อผลิตภัณฑ์ มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ 3.94 เนื่องจากประชาชนในพื้นที่เห็นว่าการซื้อชามาชงดื่มนั้น ยังไม่มีความจำเป็นมากนัก แม้ว่าความสนใจจะซื้อผลิตภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด แต่ข้อมูลจากงานวิจัยนี้สามารถแสดงให้เห็นการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพของพืชมาเป็นวัตถุดิบการผลิตชาดอกไม้ เป็นการสร้างมูลค่าให้วัตถุดิบท้องถิ่น และสามารถเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจชีวภาพเพื่อมุ่งสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป