รูปแบบนาฏยอลังการโดยชุมชนสู่การยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานวัฒนธรรมชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
พื้นที่ชุมชนบ้านเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี และชุมชนบ้านพุน้ำร้อน จังหวัดราชบุรี มีศักยภาพด้านการจัดการท่องเที่ยว ผลิตภัณฑ์ชุมชนจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ศิลปะการแสดงชาติพันธุ์ที่งดงาม แต่ยังคงประสบปัญหาการจัดการท่องเที่ยวให้น่าสนใจ โดยเฉพาะการจัดการแสดงพื้นถิ่นอย่างไรให้ดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว เพื่อช่วยสร้างคุณค่าให้กับศิลปะการแสดงและส่งเสริมภาพลักษณ์การท่องเที่ยว การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษารูปแบบนาฏอลังการโดยชุมชนบนฐานวัฒนธรรมชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก และ 2) จัดทำต้นแบบชุมชนผ่านการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้วยนาฏยอลังการ ผลิตภัณฑ์ชุมชน สุขภาวะ สื่อสารการตลาด ในภูมิภาคตะวันตก รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ชาวบ้านผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากการท่องเที่ยว จำนวน 70 คน และนักท่องเที่ยวชาวไทยที่เดินทางมาร่วมกิจกรรมในชุมชน จำนวน 205 คน ใช้วิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อสร้างข้อสรุป แล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา และ 2) แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบนาฏยอลังการโดยชุมชน นำบริบทชุมชนและอัตลักษณ์ของนาฏยอลังการของชุมชน ได้แก่ วัฒนธรรมการแต่งกาย วิถีชีวิต ประเพณีพื้นถิ่น และผลิตภัณฑ์ชุมชน นำมาสร้างสรรค์การแสดง ภายใต้ชื่อชุดการแสดง “นาฏยวิถีศิลป์ถิ่นไทยดำ” และ “ศรัทธาแห่งพุน้ำร้อน”
2. การพัฒนารูปแบบชุมชนผ่านการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ โดยใช้กระบวนการสร้างการรับรู้ร่วมกัน การอบรมเชิงปฏิบัติการ และการประเมินผลกิจกรรมนาฏอลังการโดยชุมชนบนฐานวัฒนธรรมชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก ในประเด็นด้านนาฏยอลังการ ผลิตภัณฑ์ชุมชน สุขภาวะ สื่อสารการตลาด และกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ มีส่วนช่วยยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในภูมิภาคตะวันตกได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). สถิตินักท่องเที่ยว. สืบค้นจาก https://www.mots.go.th/news/category/411
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). ยุทธศาสตร์กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ พ.ศ. 2560-2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
เครือข่ายนักวิจัยภาคตะวันตก. (2563). การท่องเที่ยวเพื่อการดื่มกินอาหารปลอดภัยเชิงสร้างสรรค์ตามวิถีชุมชนเกษตรบนความหลากหลายเชิงพื้นที่ของภูมิภาคตะวันตก. กรุงเทพฯ: สำนักงาน คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.).
จริยกรณ์ ทองปั้นวรัธน์, พรกมล ระหาญนอก, พรสวรรค์ ศิริกัญจนาภรณ์ และ ไทยโรจน์ พวงมณี. (2566). การพัฒนายุทธศาสตร์การจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1), 258- 271. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/262032
จีรวรรณ ศรีหนูสุด และ วนิษา ติคำ. (2565). กระบวนการเสริมสร้างศักยภาพชุมชนในการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรมชุมชนบ้านเกาะแรต ตำบลดอนสัก อำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(4), 1474-1492. สืบค้นจาก
https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/258866
ฐาปนีย์ สังสิทธิวงศ์. (2564). พุทธศาสน์นาฏกรรม: การสร้างสรรค์นาฏศิลป์จากบริบทสังคมร่วมสมัย ในพระพุทธศาสนาเรื่องพุทธศาสน์ ศรัทธา ผ้าเหลือง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 15(2), 171-196. สืบค้นจาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jhusocbru/article/view/508
ถนอม คงยิ้มละมัย. (2557). ประเพณีอิ่นกอนฟ้อนแกน. เพชรบุรี: ม.ป.พ.
เทศบาลตำบลเขาย้อย. (2564). ข้อมูลเทศบาล. สืบค้นจาก https://www.khaoyoicity.go.th/about
ประวิทย์ ฤทธิบูลย์. (2565). ศึกษารูปแบบการสร้างสรรค์นาฏศิลป์จากมายาคติ. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 16(2), 123-136. สืบค้นจาก http://grad.vru.ac.th/pdf-journal/JourTs1-16-2/
พระธวัชชัย อนามโย และ อุทัย สติมั่น. (2559). การเสริมสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ตามแนวอปริหานิยธรรม 7 ในชุมชนตำบลวังกระแจะ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 1(2), 113-124. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jmbr/article/view/138231/102803
มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร. (ม.ป.ป.). ความแตกต่างทางชาติพันธุ์. สืบค้นจาก https://www.saranukromthai.or.th/sub/book/book.php?book=23&chap=5&page=t23-5-infodetail02.html
ยุทธศิลป์ จุฑาวิจิตร. (2560). ศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน (Arts and Culture of Isan) เน้นนาฏยศิลปะ. สืบค้นจาก https:// fineart.msu.ac.th
ลักขณา แสงแดง. (2563). แนวคิดหลังจากการสร้างสรรค์งานนาฏยศิลป์ที่สะท้อนถึงจริยธรรมทางการวิจัยนาฏยศิลป์. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 21(2), 122-135. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jica/article/view/163500
ศูนย์มานุษยวิทยาสิริธร. (2565). ไทดำ. สืบค้นจาก https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/177/
ศูนย์มานุษยวิทยาสิริธร. (2566). โพล่ง. สืบค้นจาก https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/192/
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2557). นาฏยทฤษฏี. วารสารราชบัณฑิตยสถาน, 39(3), 103-136. สืบค้นจาก https://www.orst.go.th/FILEROOM/CABROYINWEB/DRAWER004/GENERAL/DATA0000/00000038.FLP/html/147/#zoom=z
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2560). Creative Tourism การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ 2560. กรุงเทพฯ: โคคูน แอนด์ โค.
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน).. (2561). คู่มือกระบวนการพัฒนาและยกระดับกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ: บุ๊คพลัส พับลิชชิ่ง.
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบึง. (2564). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ.2566-2570). สืบค้นจาก http://www.banbunglocal.go.th/site/index.php?option=com_content&view=article&id=1182:-2566-2570&catid=35:2014-05-12-13-52-13&Itemid=104
อัศวิน แสงพิกุล. (2562). ระเบียบวิธีวิจัยด้านการท่องเที่ยวและการโรงแรม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Richards, G. (2017). From place branding to place making: The role of events. International Journal of Event and Festival Management, 8(1), 8-23.
Richards, G., & Raymond, C. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23, 16-20. Retrieved from https://www.academia.edu/1785786/Creative_Tourism_Richards_and_Raymond_2000
Nomnumsab, W., & Srisawang, K. (2024). Fostering creative cultural communities through interdisciplinary approaches: A mixed-methods study in central Thailand. The International Journal of Interdisciplinary Social and Community Studies, 19(1), 57-82.
