กลยุทธ์การพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยวโดยชุมชนปากน้ำประแส จังหวัดระยอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาขีดความสามารถในการรองรับทางการท่องเที่ยว ชุมชนปากน้ำประแส จังหวัดระยอง 2) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการกลยุทธ์การพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยวโดยชุมชนปากน้ำประแส จังหวัดระยอง รูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสานวิธีโดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ และวิธีวิจัยเชิงปริมาณ โดยศึกษา 1) ขีดความสามารถในการรองรับด้านกายภาพและสิ่งอำนวยความสะดวกจากกลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการแหล่งท่องเที่ยว จำนวน 5 ท่าน ชุมชน จำนวน 5 ท่าน และผู้ประกอบการในพื้นที่จำนวน 5 ท่าน 2) ขีดความสามารถในการรองรับด้านสังคมวัฒนธรรมจากจำนวนครัวเรือนที่อาศัยอยู่ในเขตชุมชนซึ่งมีส่วนได้ส่วนเสียกับการท่องเที่ยวในพื้นที่โดยตรงจำนวน 335 ตัวอย่าง และ 3) ขีดความสามารถในการรองรับด้านจิตวิทยาจากนักท่องเที่ยวท่องเที่ยวชาวไทยที่มาเยือนย่านชุมชนปากน้ำประแสจำนวน 399 ตัวอย่าง ด้วยวิธีการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ใช้แบบสำรวจ แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติแบบพรรณนาร่วมกับวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการวิเคราะห์เอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และแบบสัมภาษณ์ ผลการศึกษาพบว่า 1) ด้านกายภาพและสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นที่ประกอบกิจกรรมนันทนาการหลักและรอง มีการให้บริการ ร้านอาหาร เครื่องดื่ม ห้องน้ำ ลานจอดรถ ที่ยังสามารถควบคุมผลกระทบจำนวนนักท่องเที่ยวได้ดี ด้านสังคมและวัฒนธรรม มีค่าขีดความสามารถในการรองรับได้ด้านสังคมวัฒนธรรมอยู่ในระดับกำลังถึงหรืออยู่ในขีดความสามารถสูงสุดที่ยอมรับได้ และไม่ส่งผลกระทบต่อสังคมและวัฒนธรรมของชุมชน ด้านจิตวิทยา นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่พึงพอใจในระดับสูง ไม่ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกนักท่องเที่ยว แต่การพบปะผู้คน และความรู้สึกแออัดของนักท่องเที่ยวอยู่ในระดับต่ำกว่าขีดความสามารถที่กำหนดไว้ 2) จากการวิเคราะห์สามารถวิเคราะห์กลยุทธ์การพัฒนาขีดความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยวเพื่อยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชน ได้ดังนี้ กลยุทธ์เชิงรุก คือการยกระดับกิจกรรมท่องเที่ยวเดิม และพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวใหม่ของชุมชนปากน้ำประแสให้สามารถรองรับนักท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่ม ด้วยการจัดการความรู้จากงานวิจัยในพื้นที่ กลยุทธ์เชิงแก้ไข คือพัฒนาระบบการสื่อความหมายแบบออนไลน์หรือการสื่อความหมายโดยไม่ใช้คนเพื่อบริการด้านข้อมูลและการจัดกิจกรรมให้กับนักท่องเที่ยว และจัดทำแผนการรองรับนักท่องเที่ยวในช่วงเทศกาล และช่วงปกติ พร้อมเพิ่มช่องทางการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพเพื่อให้นักท่องเที่ยวสามารถตัดสินใจเลือกเดินทางมายังแหล่งท่องเที่ยว กลยุทธ์เชิงป้องกัน คือ วางแผนจัดรูปแบบกิจกรรมท่องเที่ยวให้เหมาะสมกับบริบท สถานการณ์ความเป็นจริงให้ได้กลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพกลุ่มต่างๆ ได้สัมผัสประสบการณ์จริงที่คุ้มค่า และกลยุทธ์เชิงรับ คือพัฒนาระบบการให้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกร่วมกับภาคเอกชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา เหล่าโชคชัยกุล. (2566). กระบวนการในการศึกษาข้อมูลทางประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมเพื่อสนับสนุนการพัฒนาชุมชนปากน้าประแสอำเภอแกลง จังหวัดระยอง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(2), 47-60. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/261028
จิตรกร รามันพงษ์, นภวรรณ ฐานะกาญจน์ พงษ์เขียว และ ดรรชนี เอมพันธุ์. (2559). การกำหนดขีดความสามารถในการรองรับด้านนันทนาการในพื้นที่ลานกางเต็นท์ลานสน อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว. วารสารวนศาสตร์ไทย, 35(2), 78–88. สืบค้นจาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/tjf/article/view/247393
เฉลียว บุรีภักดี. (2545). ชุดวิชาการวิจัยชุมชน. กรุงเทพฯ: เอส อาร์ พริ้นติ้ง แมสโปรดักส์.
ชวลิต อภิหิรัญตระกูล และ ต่อลาภ คำโย. (2565). การประเมินขีดความสามารถในการรองรับได้ของแหล่งท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติแม่เงา จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 17(59), 41-51. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/researchjournal-lru/article/view/252317
ณฐอัมรัตน์ อินทบำรุง และ ชมภูนุช หุ่นนาค. (2564). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของเกาะสมุย. วารสารนวัตกรรมการบริการและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 9(2), 82-96, สืบค้นจากhttps://so02.tci-thaijo.org/index.php/RCIM/article/view/245219
ธนกฤต สังข์เฉย, ธนวรรษ ดอกจันทร์, จิตศักดิ์ พุฒจร, ทิพย์สุดา พุฒจร, ศุภรัตน์ แสงฉัตรแก้ว, รชกร วชิรสิโรดม, จรรยวรรธ สุธรรมา, พิชญ์ จิตต์ภักดี, อาภาลัย สุขสำราญ, กนกวรรณ แก้วอุไทย, หทัยรัตน์ สวัสดี และ กุลวดี กุลพักตรพงษ์. (2566). การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือประเมินบรรทัดฐานความแออัดเพื่อกำหนดขีดความสามารถในการรองรับด้านนันทนาการของแหล่งท่องเที่ยวประเภทภูเขา. วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 6(1), 170-186. สืบค้นจาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JLASI/article/view/264754
เบญจมาศ ณ ทองแก้ว, อำนาจ รักษาพล และ สุทธิณี พรพันธุ์ไพบูลย์. (2564). ระดับการใช้ประโยชน์ตามขีดความสามารถรองรับได้ด้านจิตวิทยาเพื่อเพิ่มมาตรฐานการจัดการแหล่งท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(1), 79-93. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/243540
พจนา สวนศรี. (2550). คู่มือเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว.
มัทนา อินใชย และ นัทธ์หทัย เถาตระกูล (2565). การประเมินขีดความสามารถในการรองรับนักท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยวแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 17(2), 69-87. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/tourismtaat/article/view/252176/176893
อัญชราภรณ์ เลาหรุ่งพิสิฐ และ ไชยนันท์ ปัญญาศิริ. (2566). การวิเคราะห์ SWOT และ TOWS เมทริกซ์เพื่อกำหนดกลยุทธ์ในการส่งออกกล้วยไม้ไทยภายใต้มาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (NTBS). วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 17(1), 69–83. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NRRU/article/view/263485
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Freeman, R. B. (1984). Longitudinal analyses of the effects of trade unions. Journal of Labor Economics, 2(1), 1-26. https://doi.org/10.1086/298021
Manning, R. E. (2007). Parks and carrying capacity: commons without tragedy. Washington DC: Island Press.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2011). The experience economy. Boston: Harvard Business Press.
Putjorn, T., Wachirasirodom, R., Sangchatkaew, S., Jitpakdee, P., Suksamran, A., Putjorn, J., Suthamma, J., Sangchoei, T., Kaewuthai, K., Sawaddee, H., Dokchan, T., & Kullapakphong, K. (2022). Guidelines of the development of society and community carrying capacity evaluation tool for natural tourism destination management. University of the Thai Chamber of Commerce Journal Humanities and Social Sciences, 42(4), 92–109. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/utccjournalhs/article/view/255986
Sereerat, S., & Sereerat, S. (2003). Marketing management in the new era. Bangkok: Thammasarn.
Shelby, B., & Heberlein, T. A. (1986). Carrying capacity in recreation settings. Corvallis: Oregon State University Press.
