รูปแบบการจัดกิจกรรมทางศาสนาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศาสนาและการนำหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาไปปฏิบัติของพุทธศาสนิกชนในการยกระดับทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของประเทศ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการจัดกิจกรรมทางศาสนาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศาสนา 2) สำรวจการนำหลักธรรมคำสอนไปปฏิบัติของพุทธศาสนิกชน และ 3) นำเสนอรูปแบบการจัดกิจกรรมทางศาสนาเพื่อยกระดับทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนอายุ 13 ปีขึ้นไปทั่วประเทศ จำนวน 7,000 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) กิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงศาสนาที่พุทธศาสนิกชนปฏิบัติมากที่สุดคือการทำบุญตักบาตรและการสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 2) พุทธศาสนิกชนมีการนำหลักธรรมไปปฏิบัติ
ในชีวิตประจำวันภาพรวมอยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 94.97) 3) รูปแบบการจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างพลเมืองเข้มแข็ง ประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 6 ประการ เรียกว่า “SAROD’S MODEL” ได้แก่ (1) Symbol: พัฒนาวัดให้เป็นศูนย์รวมจิตใจ (2) Activity: จัดกิจกรรมเชิงพุทธที่สร้างสรรค์และหลากหลาย (3) Relationship: เสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างวัดและชุมชน (4) Office: การบริหารจัดการองค์กรทางศาสนาอย่างเป็นระบบ (5) Development: การพัฒนาศักยภาพบุคลากรและภูมิปัญญา และ (6) Sustainable: การสร้างกลไกการพัฒนาที่ต่อเนื่องและยั่งยืน รูปแบบนี้ส่งผลให้เกิดการบูรณาการระหว่างศรัทธากับการทำหน้าที่พลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2558). แนวทางการดำเนินงานโครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเส้นทางแสวงบุญในมิติทางศาสนา. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2549). การส่งเสริมสินค้าการท่องเที่ยวความสนใจพิเศษ. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
จุฑาภรณ์ หินซุย และ สถาพร มงคลศรีสวัสดิ์. (2557). แนวทางส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงพุทธ กรณีศึกษาวัดประชาคมวนาราม อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 10(1), 50-58. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jitt/article/view/31349
ฉลอง พันธ์จันทร์. (2561). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงวิปัสสนากรรมฐานในพื้นที่อีสานตอนกลาง กรณีจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิเทศศึกษา, 8(1), 125-146. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/gshskku/article/view/134477
ธนะวัฒน์ พรหมทอง และ วรพงศ์ ตระการศิรินนท์. (2560). การศึกษาความเป็นพลเมือง: กรณีศึกษาประชาชน ในเขตพื้นที่ตำบลอุโมงค์ อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 8(2), 103-127. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/107763
ธำรงค์ อุดมไพจิตรกุล และ สุขุม เฉลยทรัพย์. (2550). สังคมและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: เอส.อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์.
มนชนก จุลสิกขี. (2562). แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนา วัดในพื้นที่ฝั่งธนบุรี. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 21(2), 201-210. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/msaru/article/view/248268
วนิดา ขำเขียว. (2568). การท่องเที่ยวเชิงแสวงบุญทางพระพุทธศาสนา อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(21), 123-134. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/198194
วิชัย ตันศิริ. (2551). วัฒนธรรมพลเมือง. กรุงเทพฯ: สถาบันนโยบายการศึกษา.
ศุภลักษณ์ อัครางกูร. (2555). พฤติกรรมนักท่องเที่ยว. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2566). พุทธธรรม (ฉบับเดิม). (พิมพ์ครั้งที่ 44). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2559). การเสริมสร้างความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อารีย์ นัยพินิจ, ฐิรชญา มณีเนตร, ธงพล พรหมสาขา ณ สกลนคร และ ภัทรพงษ์ เกริกสกุล. (2556). การศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงศาสนาของวัด ในกลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 5(1), 31-40. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/20244
Cogan, J., Morris, P., & Print, M. (2013). Civic education in the Asia-Pacific region: Case studies across six societies. New York: Routledge.
Damnoen, S., & Somruay Pindon, P. (2025). A Synthesis of Buddhist Principles based on King’s Philosophy towards Sufficiency Agricultural Learning for Community Self-Reliance. Journal of Educational Management and Research Innovation, 7(1), 1–12. Retrieved from https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/275962
Hoskins, B., Jesinghaus, J., Mascherini, M., & Munda, G., Nardo, M., Saisana, M., Van Nijlen, D., Vidoni, D., & Villalba, E. (2006). Measuring active citizenship in Europe. Ispra: European Commission Institute for the Protection and Security of the Citizen.
Klomkul, L., Bhuddhisaro, P. R., Damnoen, S., Sritrakarn, T., & Wilairadtanakun, A. (2025). Prototype Areas Development of Vanumrung Innovation on Ancient Community Surrounding Phanomrung Mountain Buriram Province. Journal of Propulsion Technology, 46(2), 1045-1052. Retrieved from https://www.propulsiontechjournal.com/index.php/journal/article/view/9458
