การศึกษารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนท่องเที่ยวเกาะแลหนัง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา

Main Article Content

เสรี บุญรัตน์
อรอนงค์ อำภา
จารุวรรณ ทองเนื้อแข็ง
วิลาสินี ธนพิทักษ์
ดนวัติ สีพุธสุข

บทคัดย่อ

การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน ไม่เพียงแต่ส่งเสริมเศรษฐกิจในท้องถิ่น แต่ยังช่วยรักษาวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชน อีกทั้งยังสร้างความยั่งยืนในระยะยาวโดยการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างนักท่องเที่ยวและชุมชนท้องถิ่น การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และ 3) พัฒนารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนท่องเที่ยวเกาะแลหนัง จังหวัดสงขลา รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสานประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามกับประชาชนและนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวในชุมชน จำนวน 140 คน ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์ผลทางสถิติด้วยค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ การแจกแจงความถี่ และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพ มีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในพื้นที่ จำนวน 35 คน นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าเพื่อยืนยันความถูกต้องของข้อมูลในการนำมาพัฒนารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน ผลการวิจัย พบว่า การจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน
ท่องเที่ยวเกาะแลหนัง ขาดรูปแบบและกลไกในการขับเคลื่อนการบริหารจัดการกลุ่มวิสาหกิจ ตลอดจนการสร้างจุดเด่นที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนและความพร้อมของชุมชนในการรองรับนักท่องเที่ยว ในส่วนของปัจจัยที่ส่งผลต่อรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ทั้ง 4 ด้าน ประกอบด้วย ด้านระบบองค์กรการบริหารจัดการ ด้านสมาชิกในชุมชน ด้านผู้ประกอบการและด้านนักท่องเที่ยว โดยภาพรวมผ่านการประเมิน แต่ยังมีประเด็นย่อยเกี่ยวกับการวางแผน การกำหนดเป้าหมายที่ยังไม่ผ่านการประเมิน ทั้งนี้การพัฒนารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนจำเป็นจะต้องให้ความสำคัญกับโครงสร้างการบริหารจัดการให้มีบทบาทหน้าที่อย่างชัดเจน การวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยว การกำหนดเป้าหมาย การกระจายรายได้ของสมาชิกอย่างเป็นธรรม อีกทั้งให้ความสำคัญกับการสื่อสารไปยังกลุ่มผู้ประกอบการ และกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับบุคลากรด้านการท่องเที่ยวและประชาชนในชุมชนเพื่อสร้างกระบวนการมีส่วนร่วม และมีรูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญรัตน์ เ. ., อำภา อ. ., ทองเนื้อแข็ง จ. ., ธนพิทักษ์ ว. ., & สีพุธสุข ด. . (2024). การศึกษารูปแบบการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนท่องเที่ยวเกาะแลหนัง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 17(2), 17–26. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/journal_sct/article/view/268454
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Akarawong, S.T., Jaiyen, S., & Dengnui, N. (2021). Development of health tourism personnel in Nakhon Si Thammarat. Journal of Southern Technology, 14(2), 15-27. [in Thai]

Ankomah, P., & Larson, T. (2000). Educational Tourism: A Strategy to Sustainable Tourism Development in Sub-Saharan Africa. Retrieved https://www.researchgate.net/

Juliratchaneekron, T., Ruangthip, P., Rujiranukul., P., & Pradujprom, P. (2022). Guidelines for developing a creative tourism model: Phetchaburi Province. Suan Sunandha Academic & Research Review, 16(2), 15-31. [in Thai]

Chanket, K. (2017). Sustainable Community Tourism Management: The Case Study of Koh Yor Community, Songkhla Province (Master’ Thesis), Thammasat University. [in Thai]

McIntosh, R., Goeldner, C. R., & Ritchie, B. J. (2007). Tourism: Principles, Practice and Philosophies (7th ed.). New York: John Wiley & Sons.

Mots Economic Report. (2023). Economic Tourism and Sport Division. Ministry of Tourism & Sport. Retrieved May 31, 2023, https://www. facebook.com/ETSMOTS. [in Thai]

Pratep, T. (2013). The Administration Achievement Pattern of Participatory Ecotourism (Doctoral Dissertation). Bansomdejchaopraya Rajabhat University, Bangkok Province. [in Thai]

Putjorn, J., & Visuthismajarn, P. (2017). A model of ecotourism management in marine parks in Thailand. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(5), 601-613. [in Thai]

Wongkam, K.C., & Maneenet, V. (2020). The Community Based Tourism Management at Ban Hua Khua Kae Dam Subdistrict Kae Dam District Maha Sarakham Province (Research Report). Rajabhat Mahasarakham University, Mahasarakham Province. [in Thai]