การประเมินคุณภาพน้ำ สถานะสารอาหาร และการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ของผู้ผลิตมวลชีวภาพในระบบนิเวศแหล่งน้ำนิ่ง เขตพื้นที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

Main Article Content

กิตติชัย จันธิมา
กฤตวิชญ์ สุขอึ้ง
สุทธิดา ต๊ะตา

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพน้ำ สถานะสารอาหาร และประเมินการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ของผู้ผลิตมวลชีวภาพ ดำเนินการศึกษาในพื้นที่หนองบัว มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และเก็บตัวอย่างน้ำโดยวิธีการจ้วงทั้งหมด 3 จุด จุดละ 5 ครั้ง ระหว่างเดือนสิงหาคมถึงกันยายน พ.ศ. 2564 วิเคราะห์คุณภาพน้ำทางกายภาพ-เคมี ประเมินผลผลิตปฐมภูมิสุทธิและการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ ประเมินสถานะสารอาหารในแหล่งน้ำ และหาความสัมพันธ์ระหว่างความโปร่งแสง สารอาหารกับการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ของผู้ผลิตมวลชีวภาพ ผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำพบว่า ดัชนีคุณภาพน้ำส่วนใหญ่จัดอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินประเภทที่ 2 ผลผลิตขั้นปฐมภูมิสุทธิมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 233.46±200.97 mgC·m-2·day-1
การดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์โดยผู้ผลิตมวลชีวภาพมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 856.80±737.57 mg·m-2·day-1 สำหรับการประเมินสถานะสารอาหารในแหล่งน้ำจากปริมาณฟอสฟอรัสรวม พบว่าอยู่ในระดับสารอาหารสูงมาก ขณะที่ผลการประเมินสถานะสารอาหารในแหล่งน้ำจากค่าความโปร่งแสงของน้ำ พบว่าอยู่ในระดับสารอาหารสูง ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณฟอสฟอรัสรวม ไนเตรทไนโตรเจน ค่าความโปร่งแสง กับการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

ชีระวิทย์ รัตนพันธ์. 2548. การกำจัดฟอสฟอรัสในน้ำเสียโดยใช้เถ้าลอยจากเตาเผาขยะภูเก็ต. ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สงขลา.

วรพงศ์ ฤกษ์เกลี้ยง. 2558. ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของฝนต่อการชะล้างไนโตรเจนและฟอสฟอรัสในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาตอนบนโดยใช้แบบจำลอง SWAT. ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ.

ศิรัจชญา ตาสติ และ อนุกูล จิตชัยเจริญกุล. 2548. การวิเคราะห์คุณภาพน้ำหนองบัวใหญ่และหนองบัวน้อยโดยใช้ปัจจัยทางด้านกายภาพเคมีและชีวภาพบางประการเป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพน้ำ. ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. เชียงราย

สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย. 2563. ข้อมูลสภาพปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหาเบื้องต้นของตำแหน่งการกีดขวางทางน้ำ จังหวัดเชียงราย. แหล่งข้อมูล: https://blockage.crflood.com/report/pdf/B00261. ค้นเมื่อ 20 สิงหาคม 2563.

Alberta Environmenta. 2006. Aquatic ecosystems field sampling protocol. Edmonton: Alberta Environment.

Baruah, P.P. 2003. Primary productivity status of a reclaimed ox-bow beel of middle assam. Geobios. 30: 49-52.

Carlson, R.E., and J. Simpson. 1996. A coordinator’s guide to volunteer lake monitoring methods. North American Lake Management Society.

Çelekli, A., and Ö Lekesiz. 2021. Limno-ecological assessment of lentic ecosystems in the western Mediterranean basin (Turkey) using phytoplankton indices. Environmental science and pollution research international. 28: 3719–3736.

Costa, J.A.V., G.A. Linde, and D.I.P. Atala. 2000. Modelling of growth conditions for cyanobacterium Spirulina pletensis in microcosm. World Journal of Microbiology and Biotechnology. 16: 15-18.

Greenbreg, A.E., L.S. Clescerri, and A.D. Eaton. 2005. Standard methods for the examination of water and wastewater. 20th Edition. American Public Health Association (APHA).

Guildford, S.J., H.A. Bootsma, W.D. Taylor, and R.E. Hecky. 2007. High variability of phytoplankton photosynthesis in response to environmental forcing in oligotrophic lake Malawi/Nyasa. Journal of Great Lakes Research. 33: 170-185.

Hiroki, M., N. Tomioka, T. Murata, A. Imai, T. Jutagate, C. Preecha, P. Avakul, P. Phomikong, and M. Fukushim. 2020. Primary production estimated for large lakes and reservoirs in the Mekong river basin. Science of the Total Environment. 747: 141133.

Holtgrieve, G.W., M.E. Arias, K.N. Irvine, D. Lamberts, E.J. Ward, M. Kummu, J. Koponen, J. Sarkkula, and J.E. Richey. 2013. Patterns of ecosystem metabolism in the Tonle Sap lake, Cambodia with links to capture fisheries. Plos One. 8: e71395.

Intergovernmental Panel of Climate Change (IPCC). 2014. Climate Change 2014 Synthesis Report Summary for Policy makers. Available: https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/05/SYR_AR5_FINAL_full_wcover.pdf. Accessed Jan. 27, 2024.

Langley, N.M., S.T.L. Harrison, and R.P. Van Hille. 2012. A critical evaluation of CO2 supplementation to algal systems by direct injection. Biochemical Engineering Journal. 68: 70-75.

Lind, O.T. 1985. Handbook of common methods in limnology. 2nd Edition. Kendall/Hunt.

Miller, G.T., and S.E. Spoolman. 2009. Essentials of ecology. 5th Edition. Brooks/Cole.

Pal, R., and A.K. Choudhury. 2014. Phytoplanktons and primary productivity. In: An Introduction to phytoplanktons: Diversity and ecology. Springer.

Phrommarat, B., and D. Buawech. 2020. Assessment of carbon dioxide captured in producer biomass and its influencing factors in a tropical freshwater reservoir. Journal of Food Health and Bioenvironmental Science. 13: 25–33.

QGIS Development Team. 2021. QGIS Geographic Information System. Available: https://qgis.org/en/site/forusers/download.html. Accessed May 14, 2021.

Reich, P.B., J. Knops, D. Tilman, J. Craine, D. Ellsworth, M. Tjoelker, T. Lee, D. Wedin, S. Naeem, D. Bahauddin, G. Hendrey, S. Jose, K. Wrage, J. Goth, and W. Bengston. 2001. Plant diversity enhances ecosystem responses to elevated CO2 and nitrogen deposition. Nature. 410: 809-810.

Singh, A.K., R. Kumari, and A. Kumar. 2018. The contribution of phytoplankton to the primary production in floodplain lakes (chaurs) of north Bihar, India. International Journal of Ecology and Development Research. 4: 44-52.

Sugunan, V.V., and B.K. Bhattacharjya. 2000. Ecology and fisheries of beels in Assam bulletin No. 104. Central Inland Fisheries Research Institute.

Vollenweider, R.A. 1969. A manual on methods for measuring primary production in aquatic environments. Blackwell Scientific.