ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของเมืองนครพนมกับการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

   งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาใน 3 ประเด็น ได้แก่ 1. พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเมืองนครพนมนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน 2. ความสำคัญของสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเมืองนครพนม 3. แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ของเมืองนครพนมอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการเก็บรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์เอกสาร หลักฐานทางโบราณคดี ตำนาน และพิธีกรรมพื้นบ้าน  นอกจากนี้ยังได้ใช้วิธีการทางสังคมศาสตร์ในการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และการจัดประชุมกลุ่มย่อยในการเก็บข้อมูลจากบุคคลในท้องถิ่น จำนวน 20 คน จากนั้นนำเสนอในรูปแบบรายงานเชิงวิชาการ   ผลการวิจัยพบว่า 1. พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเมืองนครพนม เริ่มต้นขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 12-18 โดยเป็นที่ตั้งของ “นครรัฐศรีโคตรบูร” เมื่อเข้าสู่พุทธศตวรรษที่19 มีชื่อเรียกว่า “เมืองมรุกขนคร” เป็นเมืองสำคัญของราชอาณาจักรล้านช้าง จนในที่สุดเมื่อปี พ.ศ.2321 ได้ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของรัฐไทย พร้อมกับเปลี่ยนนามเป็น “เมืองนครพนม” 2. ความสำคัญของสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในเขตเมืองนครพนม มีความโดดเด่นแตกต่างกัน ดังนี้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ เป็นสถานที่อันแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการของชุมชน มีคุณค่าทางศิลปกรรม และสถาปัตยกรรม ส่วนใหญ่เป็นวัดและอาคารเก่า 2.2 แหล่งท่องเที่ยววิถีชีวิตชุมชน เป็นหมู่บ้านชาติพันธุ์ที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม และ 2.3 เทศกาลและงานประเพณีท่องเที่ยว เป็นพิธีกรรมที่จัดขึ้นตามคติความเชื่อท้องถิ่น เช่น งานไหลเรือไฟ และงานบวงสรวงพญาศรีสัตตนาคราช และ 3. การศึกษาแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยว ชุมชนต้องมีส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยวเพื่อให้เกิดความยั่งยืน