อุดมการณ์ในกวีนิพนธ์รางวัลพานแว่นฟ้า: ระหว่างยุคสีเสื้อและยุค คสช.

บทคัดย่อ

   บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอุดมการณ์การเมืองจากกวีนิพนธ์รางวัลวรรณกรรมพานแว่นฟ้า ตั้งแต่ ปี 2554–2561 ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ ซึ่งมีทั้งหมด 8 ผลงาน โดยแบ่งกลุ่มการวิเคราะห์ตามสถานการณ์การเมืองเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ยุคสีเสื้อ คือ ปี 2554–2561 (จำนวน 3 ผลงาน) และ ยุค คสช. ปี 2559–2561 (จำนวน 5 ผลงาน) ผลการศึกษาพบว่า ยุคสีเสื้อปรากฏอุดมการณ์การเมืองแบบประชาธิปไตยและมาร์กซิสต์หรือมุ่งเน้นความเท่าเทียม ความคิดเห็นทางการเมืองของคณะกรรมการมีผลในการคัดเลือกผลงาน ในปี 2556 ซึ่งตอบสนองความคิดทางการเมืองของฝ่ายเสื้อแดง ในขณะที่ยุค คสช. ที่จำกัดอิสรภาพในการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง ปรากฏอุดมการณ์ประชาธิปไตยและอุดมการณ์ชาตินิยม เพื่อเป็นการผลิตซ้ำ ปลูกฝัง ให้เห็นว่าหน้าที่ของประชาชน คือการพัฒนาประเทศและธำรงไว้ซึ่งประชาธิปไตย ซึ่งอุดมการณ์ทางการเมืองดังกล่าวตอบสนองวัตถุประสงค์การจัดการประกวดโดยมีรัฐสภาสนับสนุน คือ เพื่อสนับสนุนการปกครองระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภาอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ส่งเสริมให้ประชาชนได้ใช้เสรีภาพแสดงออกทางการเมือง