ปัญหาการใช้สิทธิต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาในประเทศไทย: ศึกษาเปรียบเทียบการรับรองสิทธิตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

ผู้แต่ง

  • อภิชาติ อาวจำปา ผู้ช่วยศาสตราจารย์, อาจารย์ประจำสาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
  • ราณี ถนอมปัญญารักษ์ อาจารย์ประจำสาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี

คำสำคัญ:

สิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหา, ผู้ต้องหา, จำเลย, สิทธิที่จะมีทนายความ, กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

บทคัดย่อ

   บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสาระสำคัญของสิทธิในการต่อสู้คดีของผู้ต้องหาหรือจำเลย ภายใต้หลักการของกฎหมายภายในประเทศและกฎหมายระหว่างประเทศ ศึกษาสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นจากแนวทางการปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ของรัฐ ข้อจำกัดการใช้สิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา โดยศึกษาทั้งจากระบบกฎหมาย และจากบริบททางสังคม โดยเป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ ในลักษณะของการทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์จากเอกสาร ทั้งนี้ เพื่อแสดงให้เห็นถึงสภาพปัญหา ข้อจำกัดในการใช้สิทธิของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา

   จากการศึกษายังพบว่า กฎหมายภายในประเทศได้ให้หลักประกันสิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาได้สอดคล้องกับกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ปัญหาการใช้สิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหาในคดีอาญาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาในประเทศไทยจึงมิได้เกิดจากตัวบทกฎหมายเป็นสำคัญ ปัญหาการถูกละเมิดสิทธิ หรือไม่สามารถใช้สิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาได้อย่างมีประสิทธิภาพเกิดจากแนวทางในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐ และบริบททางสังคมเป็นสำคัญ แต่การศึกษาหลักการทางกฎหมายประกอบด้วย ก็จะช่วยให้การแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยนำกฎหมายเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิในการต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาได้ เป็นหลักประกันที่ดีให้กับผู้เกี่ยวข้องในคดีอาญาทั้งหมด

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการต่างประเทศ. (2551). ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน Universal Declaration of Human Rights. Humanrights. https://humanrights.mfa.go.th/documents/universal-declaration-of-human-rights/.

กรมตำรวจ. (2505). ประมวลระเบียบการตำรวจ ภาค 1 ระเบียบการตำรวจเกี่ยวกับคดี เล่ม 2. โรงพิมพ์ตำรวจ. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/ item/dc:170799.

กุลพล พลวัน. (2534). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายที่มีโทษทางอาญาในประเทศไทย. วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 13(3), 10-26.

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2551). หลักกฎหมายระหว่างประเทศทั่วไปเกี่ยวกับสนธิสัญญาด้านสิทธิมนุษยชน กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง. SM เซอร์คิตเพรส.

คณิต ณ นคร. (2539). กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา: หลักกฎหมายกับทางปฏิบัติที่ไม่ตรงกัน. วารสารอัยการ, 19(215), 9-30.

_______. (2555). กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (พิมพ์ครั้งที่ 8). วิญญูชน.

ไทยรัฐออนไลน์. (2560). ตม.บุกจับแก๊งคอลเซ็นเตอร์ข้ามชาติ คาบ้านพักย่านบางนา. https://www.thairath.co.th/news/942693.

ธีรนิติ์ เทพสุเมธานนท์ และสลิล สิรพิทูร. (2564). สิทธิที่จะได้รับการตั้งทนายความโดยรัฐ. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 31(2), 210-226.

ธรรมนูญ พิทยาภรณ์, ลาวัณย์ จันทร์พวง และเอกภพ วราภาสกุล. (2555). กฎหมาย และคำสั่งศาลเกี่ยวกับการเยียวยาความเสียหายที่เกิดจากภัยพิบัติ: ประสบการณ์ของประเทศเยอรมัน ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศไทย. ดุลพาห, 59(3), 3-21.

ผู้จัดการออนไลน์. (2568). ตำรวจรุมกินโต๊ะแจ้งความ “อัจฉริยะ” คดี “แตงโม” เสียชีวิตปริศนา. https://mgronline.com/onlinesection/detail/9680000004173.

วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์. (2543). ทิศทางกระบวนการยุติธรรมไทยในศตวรรษใหม่. ในหนังสือชุด ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ลำดับที่ 1. กิตติพงษ์ กิตยารักษ์, บรรณาธิการ. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

สถาบันนิติธรรมาลัย. (2477). พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พ.ศ. 2477. https://www.drthawip.com/criminalprocedurecode/2.

สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งเอเชีย. (2558). คู่มือการทำความเข้าใจเรื่องสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง. https://crcfthailand.org/2015/06/19/4499/.

สถาพร ลิ้มมณี, สุริยกานต์ ชัยเนตร, อาทร คุรุพงศ์, วีรชาติ ขลุ่ยนาค และปวีณา ห้อยกรุด. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. วิญญูชน.

อุดม รัฐอมฤต. (2562). วีพิจารณาคดีโดยไม่มีตัวจำเลยในคดีอาญา. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 48(2), 220-247.

Britannica. (n.d.). Law, Crime & Punishment. https://www.britannica.com/topic/evidence-law/Swearing.

Zhange, J. (2009). Fair Trial Rights in ICCPR. Journal of Politics and Law, 2(4), 39-43.

Post today. (2560). เก็บเห็ด เรื่องดราม่าตา-ยาย. https://www.posttoday.com/politics/493802.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

อาวจำปา อ. ., & ถนอมปัญญารักษ์ ร. . (2025). ปัญหาการใช้สิทธิต่อสู้ข้อกล่าวหาของผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาในประเทศไทย: ศึกษาเปรียบเทียบการรับรองสิทธิตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง. Lawarath Social E-Journal, 7(1), 183–204. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawarathjo/article/view/277980