วิเคราะห์การใช้มาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ผู้แต่ง

  • อภิชาติ อาวจำปา ผู้ช่วยศาสตราจารย์, ประจำสาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
  • ราณี ถนอมปัญญารักษ์ อาจารย์ประจำสาขาวิชานิติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี

คำสำคัญ:

มาตรการทางกฎหมาย, ขยะมูลฝอย , การจัดการ , องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

   บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงมาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยศึกษาแนวคิด หลักการจัดการขยะมูลฝอย และมาตรการทางกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในฐานะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงานผู้ปฏิบัติ ในลักษณะการทบทวนวรรณกรรมรวมทั้งการวิเคราะห์เอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เห็นถึงมาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน

   จากการศึกษาพบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่ในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนโดยอาศัยมาตรการด้านนโยบายและมาตรการทางกฎหมายมาใช้ควบคู่กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนตั้งแต่การคัดแยกขยะ ณ ต้นทาง การเก็บ ขน และกำจัดขยะมูลฝอย การคัดแยกขยะมูลฝอยควรนำมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการเก็บภาษีขยะมูลฝอยจากถุงเก็บขยะมูลฝอยตามสีประเภทขยะมาใช้บังคับกับประชาชน การนำหลักการขยายความรับผิดของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility) มาใช้เป็นมาตรการทางกฎหมายเพื่อให้ผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์และผลิตภัณฑ์ต้องรับผิดชอบตั้งแต่กระบวนการผลิต การออกแบบ การจำหน่าย การรับซื้อคืน การกำจัดเมื่อบรรจุภัณฑ์และผลิตภัณฑ์เป็นขยะ เพื่อให้เกิดการจัดการบรรจุภัณฑ์และผลิตภัณฑ์ใช้แล้วโดยการรีไซเคิล ซึ่งเป็นการลดปริมาณขยะมูลฝอยที่จะเกิดขึ้น 

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2561). คู่มือปฏิบัติการ 3 ใช้ (3R) เพื่อจัดการขยะชุมชน. https://www.pcd.go.th/publication/13642

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2567) . รายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2567. https://2022.sisaket.go.th.

กระทรวงมหาดไทย. (2568). แผนปฏิบัติการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน “จังหวัดสะอาด” ประจำปี พ.ศ. 2568. https://www.ontai.go.th/wp-content/uploads/2025/03/1.2568.pdf

ชมพร รักษาเกียรติศักดิ์. (2560). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการมูลฝอย: ศึกษาเปรียบเทีย บกับสาธารณรัฐเกาหลี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2017/TU_2017_5801034579_8687_8602.pdf

ไทยพีบีเอส. (2567). “ขยะล้นเมือง”คนไทยสร้างขยะเฉลี่ย 7.5 หมื่นตันต่อวัน/คน. https://www.thaipbs.or.th/news/content/340722.

ธนวัฒน์ นิ่มกิ่งรัตน์. (2566). การนําหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility) มาใช้จัดการบรรจุภัณฑ์ขวดพลาสติกโดยการเรียกเก็บมัดจำ. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Creator/personDc/404580

นภนต์สันต์ ร่อนทองชัย. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอย กรณีศึกษา: เทศบาลเมืองประจวบศีรีขันธ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2018/TU_2018_6003010268_9690_10867.pdf

ปริญฤทธิ์ ภู่คำมี, รชานนท์ สนิทรักษ์, นัทธวัฒน์ การาสี, มงคล จันทร์รุ่งเรือง, และโชติ บดีรัฐ. (2567). แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 9(3), 382-396. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ambj/article/download/276509/186572/1190486

วระเดช ภาวัตเวคิน, เด่นคุณ ธรรมนิตย์ชยุต, และกิตติศักดิ์ หนูชัยแก้ว. (2567). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 9(1), 95-118. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/llsj/article/view/278740/188457

วิชัย โถสุวรรณจินดา. (2558). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการขยะมูลฝอยของประเทศไทย. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน, 11(2), 76-89. https://doi.nrct.go.th//ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14456/jem.2015.12

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th/.

สุจิตรา วาสนาดำรงดี. (2563). หลักการความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility) เครื่องมือในการจัดการขยะและส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน. วารสารสิ่งแวดล้อม, 24(2), 1-13. https://thaienvi.com/article/view/277

หทัยทัต ทองรอด. (2567). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่พัฒนาพิเศษภาคตะวันออก: กรณีศึกษา ชลบุรี. Chula Digital Collections. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=13506&context=chulaetd

อาณัติ ต๊ะปินตา. (2553). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอย. บริษัท แอคทีฟ พริ้นท์ จํากัด

ฤทธิภัฏ กัลป์ยาณภัทรศิษฏ์ และ ณัฐกร วิทิตานนท์. (2563). การใช้ข้อบัญญัติท้องถิ่นและเครื่องมือทางนโยบายในการส่งเสริมให้เกิดการคัดแยกขยะที่ต้นทาง: ศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเชียงราย. MFU Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 9(2), 66-86. https://doi: 10.14456/connexion.2020.15

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-24

รูปแบบการอ้างอิง

อาวจำปา อ., & ถนอมปัญญารักษ์ ร. (2026). วิเคราะห์การใช้มาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. Lawarath Social E-Journal, 8(1), 243–262. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawarathjo/article/view/286584