การประเมินผลกระทบของความคล่องตัวของโซ่อุปทานและปัจจัยภายนอกต่อความสามารถทางการแข่งขันและผลการดำเนินงานด้านโลจิสติกส์: กรณีศึกษาของธุรกิจขนส่งขนาดเล็ก
คำสำคัญ:
ความคล่องตัวของโซ่อุปทาน, สภาพแวดล้อมภายนอก, ความสามารถทางการแข่งขัน, ผลการดำเนินงานด้านโลจิสติกส์, ธุรกิจขนส่งขนาดเล็กบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลกระทบของความคล่องตัวของโซ่อุปทานต่อความสามารถทางการแข่งขัน 2) ผลกระทบของสภาพแวดล้อมภายนอกต่อความสามารถทางการแข่งขัน 3) ผลกระทบของความสามารถทางการแข่งขันต่อผลการดำเนินงานของผู้ให้บริการด้านโลจิสติกส์ 4) ศึกษาวิธีการยกระดับความสามารถทางการแข่งขันของผู้ให้บริการด้านโลจิสติกส์ ใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ โดยใช้กลุ่มตัวอย่างเฉพาะเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้บริหาร หัวหน้างาน โดยใช้แบบสอบถาม จำนวน 400 บริษัท และการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหาร จำนวน 8 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์สมการเชิงโครงสร้างและการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือด้านความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ได้ค่าความสอดคล้อง 0.67 จำนวน 27 ข้อ และ 1.00 จำนวน 63 ข้อ ผลการวิจัยพบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยมีค่าดัชนีความกลมกลืนเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด ได้แก่ Relative Chi-Square (χ²/df) = 1.20, p-value = 0.20, GFI = 0.99, AGFI = 0.95, CFI = 0.99, RMR = 0.00 และ RMSEA = 0.02 ตัวแปรสังเกตการณ์มีความสัมพันธ์เชิงบวกที่ส่งผลต่อความสามารถทางการแข่งขันและผลการดำเนินงานของธุรกิจขนส่ง แนวทางการสร้างความสามารถทางการแข่งขันของธุรกิจขนส่งสินค้าขนาดเล็กควรให้ความสำคัญกับการวิเคราะห์และติดตาม ปัจจัยสภาพแวดล้อมภายนอก การวางแผนกลยุทธ์ การพัฒนาระบบสารสนเทศ การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าและคู่ค้า รวมถึงการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่และการจัดการความเสี่ยง ข้อเสนอแนะสำหรับธุรกิจขนส่งรวมถึงการส่งเสริมการปรับตัวด้านเทคโนโลยี การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอกอย่างต่อเนื่อง การสร้างความยืดหยุ่นในการดำเนินธุรกิจ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและความยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). แนวคิดโลจิสติกส์สีเขียวเพื่อความยั่งยืน. กรุงเทพฯ: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2566). รายงานการจดทะเบียนธุรกิจ. สืบค้น 22 มีนาคม 2566, จาก https://datawarehouse.dbd.go.th/guideline
กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ. (2564). การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจในภูมิภาคและผลกระทบต่อธุรกิจขนส่งสินค้า. กรุงเทพฯ: กระทรวงพาณิชย์.
จินตนา สีหาพงษ์. (2561). แนวทางการพัฒนาขีดความสามารถทางการแข่งขันของผู้ประกอบการขนส่งสินค้าทางถนนของไทยเพื่อรองรับการเปิดเสรีทางการค้า. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 7(พิเศษ), 94-111.
ธีร์วรา บวชชัยภูมิ, และ สรพล บูรณกูล. (2565). รูปแบบนวัตกรรมการจัดการโซ่อุปทานเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการปรับตัวของผู้ให้บริการโลจิสติกส์ขนาดใหญ่ของประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(1), 295-312.
สมชาย วรกิจเกษมสกุล. (2563). การศึกษาปัจจัยสภาพแวดล้อมภายนอกและความสามารถในการปรับตัวของธุรกิจขนส่งสินค้าขนาดเล็ก. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2565). Industry 4.0 และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในธุรกิจโลจิสติกส์. กรุงเทพฯ: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
สมหมาย ทองมี, และคณะ. (2562). บทบาทของเทคโนโลยีสารสนเทศและการจัดการความรู้ต่อประสิทธิภาพการดำเนินงาน. วารสารวิชาการ, 12(3), 45-60.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). การกำหนดดัชนีชี้วัดความสำเร็จของแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบโลจิสติกส์ของประเทศไทย ฉบับที่ 3. สืบค้น 25 กรกฎาคม 2564, จาก https://www.nesdc.go.th
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
Gohil, A., & Thakker, P. (2021). Blockchain and AI integration for enhancing supply chain agility. Journal of Supply Chain Management, 45(3), 123–135.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall.
Huang, L., Wang, X., & Zhang, Y. (2020). The role of green technology and big data in enhancing competitive advantage. Sustainability, 12(8), 3456.
Prajogo, D., & Olhager, J. (2012). Supply Chain Integration and Performance: The Effects of Long-Term Relationships and Information Integration. International Journal of Production Economics, 135(2), 514–522.
Rushton, A., Croucher, P., & Baker, P. (2017). The Handbook of Logistics and Distribution Management. Kogan Page Publishers.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2010). A Beginner’s Guide to Structural Equation Modeling. New York: Routledge.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (1997). Lean thinking—banish waste and create wealth in your corporation. Journal of the Operational Research Society, 48(11), 1148–1148.
Yadav, R., & Kumar, S. (2022). Lean–Agile–Green (LAG) approach for sustainable supply chain management. International Journal of Operations & Production Management, 42(4), 567–580.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารลวะศรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารลวะศรี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่าหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนาญาตจากวารสารวิชาการ ฯ ก่อนเท่านั้น เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
