การพัฒนาคุณภาพชีวิตและการขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยของครอบครัวในพื้นที่ชายขอบ ตำบลแม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก
คำสำคัญ:
การพัฒนาคุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, สายใยครอบครัว, พื้นที่ชายขอบ, การขับเคลื่อนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ (1) เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยสัมพันธ์ของครอบครัวในพื้นที่ชายขอบ ตำบล แม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก และ (2) เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยสัมพันธ์ของครอบครัวในพื้นที่ชายขอบ ตำบลแม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ดังนี้ (1) การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยสัมพันธ์ของครอบครัวในพื้นที่ชายขอบ ตำบลแม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยจัดสนทนากลุ่มภาคีที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้สูงอายุในตำบลแม่ระมาด จำนวน 20 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และ (2) การขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยสัมพันธ์ของครอบครัวในพื้นที่ชายขอบ ตำบลแม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ถามผู้ที่เข้าร่วมประชุมขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในตำบลแม่ระมาด จำนวน 87 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาในรูปค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percent) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard deviation) ผลการวิจัยพบว่า (1) การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุผ่านสายใยสัมพันธ์ของครอบครัว มีแนวทาง 9 ข้อ ได้แก่ (1) การรักษาโครงสร้างการดูแลในครอบครัวให้คงอยู่และเข้มแข็ง (2) การเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ (3) การส่งเสริมการสร้างอาชีพเสริมและรายได้ (4) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางสังคม (5) การดูแลแบบองค์รวม (6) การพัฒนาศักยภาพคนในครอบครัว (7) การสร้างความเข้มแข็งของชุมชน (8) การพัฒนาระบบสวัสดิการ และ (9) การเสริมสร้างความสุขอย่างยั่งยืน (2) การขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ พบว่า ข้อที่มีค่าร้อยละสูงสุด คือ การสนับสนุนการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม (ร้อยละ 90.80) รองลงมา คือ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในสังคมและกิจกรรมสร้างสรรค์ (ร้อยละ 75.80) และการพัฒนาระบบสวัสดิการและการสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน (ร้อยละ 68.90) หน่วยงานที่ควรเข้ามาขับเคลื่อน คือ การบูรณาการร่วมกันทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และคนในครอบครัว (ร้อยละ 63.20) การขับเคลื่อนโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.56, S.D.= 0.53)
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ เหลืองมงคลเลิศ. (2567). ความรู้ทั่วไปของผู้สูงอายุ. ThaiPublica. สืบค้น 4 กันยายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://thaipublica.org/2024/02/thailand-becomes-aged-society/
กิตติวงค์ สาสวด. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในจังหวัดภาคตะวันออก. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 47(3), 89-108.
เฉลิมพล แจ่มจันทร์, และสุภรต์ จรัสสิทธิ์. (2563). สถานการณ์และแนวโน้มสภาพการทำงานของผู้สูงอายุไทย: การวิเคราะห์จากข้อมูลการสำรวจระดับประเทศ. มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.). https://thainhf.org/work/โครงการสถานการณ์และแนว/
ไตรรัตน์ จารุทัศน์, จิราพร เกศพิชญวัฒนา, ศรัณยา หล่อมณีนพรัตน์, และกิตติอร ชาลปติ. (2565). โครงการศึกษามาตรฐานขั้นต่ำสำหรับที่พักอาศัยและสภาพแวดล้อมของผู้สูงอายุ. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). เข้าถึงได้จากhttps://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:63529
ทีระวรรณ วิวัฒน์. (2559). ครอบครัวและระบบการเกื้อกูลผู้สูงอายุไทย. วารสารพัฒนาสังคมและการจัดการ, 18(2), 1-29.
วิทยาลัยเทคนิคตาก. (2567). ที่ตั้งและอาณาเขต. สืบค้นจาก http://www.taktc.ac.th/?pages=page8
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. (2563). ประเทศไทยกับสังคมผู้สูงวัย. Research Cafe. สืบค้น 5 กันยายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://researchcafe.tsri.or.th/aging-society/
สำนักงานการวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย. (2568). สูงวัยโดยสมบูรณ์: สรุปสถานการณ์ผู้สูงวัยในปี 2567. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
สิริวิภา บุญศิริ และคณะ. (2567). แบบจำลองการยกระดับคุณภาพชีวิตแบบพฤฒพลังของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 14(2), 640-654.
แสงนวล อรุณแสงศิลป์, และคณะ. (2566). การพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนด้วยกระบวนการ care management. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 20(1), 111-118.
อรนิษฐ์ แสงทองสุข. (2563). การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย กรณีศึกษา เขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี. รายงานวิจัย มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
อิศรีย์ กัลยวรกาญจน์. (2563). ทำการศึกษาเกี่ยวกับนโยบายการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในพื้นที่จังหวัดภาคกลาง. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 1(2), 21-30.
Dadich, A., Smith, K., Maharaj, S., & Gunn, K. (2023-2024). Models of care for older adults: A systematic review. Journal of Aging and Health, 35(4), 245-268.
Duffy, J. R. (2020-2024). Quality caring model in healthcare: An integrative approach to elder care. Nursing Research Quarterly, 42(3), 156-170.
Gorus, E., De Vriendt, P., & Van Malderen, L. (2021). Active ageing as framework for a quality of life enabling environment in nursing homes in Flandres, Belgium. In F. Rojo-Pérez & G. Fernández-Mayoralas (Eds.), Handbook of Active Ageing and Quality of Life (pp. 559–572). Springer.
Murphy, R. P., Anderson, M. L., & Thompson, J. K. (2020). Digital divide and technology access among older adults: Challenges and opportunities. Technology and Society Review, 28(4), 78-95.
Rantanen, T., Portegijs, E., Viljanen, A., Eronen, J., Saajanaho, M., Tsai, L. T., Kauppinen, M., Palonen, E. M., Sipilä, S., Iwarsson, S., & Rantakokko, M. (2020). Individual and environmental factors underlying life space of older people – Study protocol and design of a cohort study on life-space mobility in old age (LISPE). BMC Public Health, 12, 1018.
Tonkin, R., Williams, S., & Davies, P. (2022). Aging in community: Preferences and support needs of older adults. Community Development Journal, 38(2), 234-251.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารลวะศรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารลวะศรี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่าหรือกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนาญาตจากวารสารวิชาการ ฯ ก่อนเท่านั้น เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
