การแก้ไขปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเพื่อการจัดการ เรื่องการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน

Main Article Content

จาตุรนต์ บุณยธนะ
ตะวัน เดชภิรัตนมงคล

บทคัดย่อ

หลักเกณฑ์การครอบครองปรปักษ์ที่ดินของประเทศไทยมีผลบังคับใช้มาอย่างยาวนาน และได้ปรากฏปัญหาดังนี้ ประการแรก ปัญหาในการตีความและการบังคับใช้หลักเกณฑ์การครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 เนื่องจากมิได้มีการบัญญัติถึงหลักเกณฑ์โดยสุจริตเอาไว้ ประการที่สอง เกิดปัญหาความทับซ้อนของอายุความ ระหว่างอายุความ 10 ปีของการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 และอายุความอาญา 10 ปี ของการครอบครองปรปักษ์ที่ดินซึ่งได้มาจากการกระทำความผิด ตามมาตรา 1383 และประการสุดท้าย ปัญหาเกี่ยวกับการคัดค้านเพิกถอนกรรมสิทธิ์ของผู้ครอบครองปรปักษ์ จากการวิจัยพบว่ากฎหมายโรมันและกฎหมายในกลุ่มตัวอย่างซึ่งใช้ระบบกฎหมายซีวิลลอว์ได้ให้ความสำคัญกับหลักเกณฑ์สุจริต ทรัพย์ที่กรรมสิทธิ์บกพร่อง และมูลเหตุอันอ้างตามกฎหมายได้ นอกจากนี้ ยังพบว่าประเทศกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประเทศเกาหลีใต้ เยอรมนี และประเทศสวีเดน ได้พัฒนาและใช้ระบบการจดทะเบียนอสังหาริมทรัพย์มาเป็นหลักเกณฑ์ของการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน ดังนั้น จึงควรปรับปรุงแก้ไขหลักเกณฑ์การครอบครองปรปักษ์ดังต่อไปนี้ (1) ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรา 1382 โดยเพิ่มเติมหลักเกณฑ์สุจริต (2) ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรา 1383 ในเรื่องอายุความ โดยให้ใช้อายุความ 30 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงไปของสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน และ (3) ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรา 188 (2) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยกำหนดให้ศาลมีอำนาจเรียกบุคคลผู้มีชื่อในทะเบียน หรือทายาทผู้มีส่วนได้เสียในที่ดินเข้ามาในคดี หากไม่สามารถเรียกเข้ามาในคดีได้ ให้เรียกเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เข้ามาเพื่อแสวงหาเจ้าของที่ดินเดิม เพื่อแก้ปัญหาการคัดค้านเพิกถอนกรรมสิทธิ์ของผู้ครอบครองปรปักษ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุณยธนะ จาตุรนต์, และ เดชภิรัตนมงคล ตะวัน. “การแก้ไขปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายเพื่อการจัดการ เรื่องการครอบครองปรปักษ์ที่ดิน”. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร 17, no. 1 (มิถุนายน 20, 2024): 65–85. สืบค้น มกราคม 9, 2026. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawnujournal/article/view/268440.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Banyat Sucheewa. An Explanation on Property Law. 10th ed. Bangkok: Polsiam Printing, 2007. [In Thai]

Borkowski, Andrew, and Paul D Plessis. Textbook on Roman Law. Third Edition ed. Oxford: Oxford University Press, 2005.

Declareuil, Joseph. Rome the Law-Giver. London: Routledge, 2013.

Domingo, Rafael. Roman Law: An Introduction. New York: Routledge, 2018.

Hausmaninger, Herbert, and Gamauf, Richard. A Casebook on Roman Property Law. New York: Oxford University Press, 2010.

Kaser, Max. Roman Private Law. Translated by Rolf Dannenbring. 6th ed. London: Butterworths, 1968.

Kittipong Jitsawangsopit. “The Binding of Judgment in Civil Case: Case Study of the Civil Procedure Code Section 145.” Master’s Thesis, Faculty of Law Chulalongkorn University, 1985. [In Thai]

Montira Jamnong. “Adverse Possession.” Master’s Thesis, Faculty of Law Chulalongkorn University, 1983. [In Thai]

Narumol Tien-nam. “Legal Proceeding in Supreme Court of Thailand.” Master’s Thesis, Faculty of Law, Thammasat University, 2011. [In Thai]

Prachum Chomchai. Introduction to Roman Law. 3rd Ed. Bangkok: Textbook and Teaching Material Project Faculty of Law Thammasart University, 2006. [In Thai]

Pramool Suwannasorn. An Explanation on Thai Civil and Commercial Code: Property Laws. Bangkok: Nitibannakarn, 1994. [In Thai]

Sherman, Charles P. “Acquisitive Prescription-Its Existing World-Wide.” The Yale Law Journal 21, no.2 (1911): 146-154.

Siri Kevalinsalit. An Explanation on Land Law. Bangkok: Borpitkarnpim, 1977. [In Thai]

Steiner, Eva. French Law: A Comparative Approach. Oxford: Oxford University Press, 2010.

Yud Saeng-uthai. General Principles of Law. 12th ed. Bangkok: Praguypruk, 1995. [In Thai]