มาตรการป้องกันและปราบปรามการทารุณกรรมสัตว์ กรณีศึกษาการค้าสุนัขข้ามชาติ

บทคัดย่อ

มนุษย์กับสุนัขมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกันมาช้านาน โดยมนุษย์ได้นำสุนัขมาเลี้ยงเป็นเวลานานกว่า 12,000 ปี มนุษย์มองเห็นความฉลาด ความซื่อสัตย์ อดทน แข็งแรง มีสายตาดี มีความสามารถตามกลิ่นได้ดีเยี่ยม จึงถูกมนุษย์นำไปใช้งานหลากหลาย เช่น การเฝ้ายาม ตรวจหาระเบิด ตรวจหายาเสพติด ต้อนฝูงสัตว์ ลากสัมภาระ ช่วยเหลือผู้ประสบภัย และเลี้ยงไว้เป็นเพื่อน จากค่านิยมการรับประทานเนื้อสุนัข จนกลายเป็นการลักลอบค้าเนื้อสุนัขไปยังประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งสุนัขมีชีวิตและสุนัขชำแหละแปรรูปแล้ว ก่อให้เกิดกระแสการต่อต้านจากกลุ่มผู้รักสัตว์ เกิดความขัดแย้งกับกลุ่มผู้ลักลอบค้าและมีการจับกุมผู้ลักลอบค้าสุนัขข้ามชาติเหล่านั้น การลักลอบค้าสุนัขข้ามชาติในประเทศไทย กลุ่มผู้รักสัตว์เห็นว่าการกระทำของกลุ่มผู้ลักลอบค้าเนื้อสุนัข เป็นการกระทำทารุณสัตว์เพราะสุนัขเป็นเพื่อนของมนุษย์ มิใช่นำมาเป็นอาหาร เมื่อพิจารณาบทบัญญัติของกฎหมายที่จะใช้ในการป้องกันการทารุณสัตว์และการลักลอบค้าสุนัขข้ามชาติมีบทบัญญัติในลักษณะห้ามการกระทำทารุณสัตว์อยู่ในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 381 และมาตรา 382 ในภาคความผิดลหุโทษไม่ครอบคลุมและไม่ชัดเจนเพียงพอที่จะให้ความคุ้มครองป้องกันการทารุณสัตว์ได้ แม้ว่าปัจจุบันได้มีพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ.2557 ออกมาบังคับใช้แล้วเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ.2557 แล้วก็ตาม พบว่ายังมีบางเรื่องบางประเด็นควรได้รับการปรับปรุงเพิ่มเติม โดยเฉพาะในส่วนของมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับบทลงโทษ แต่ก็ถือได้ว่าร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวมีความก้าวหน้าขึ้นระดับหนึ่ง และที่สำคัญอีกประเด็นหนึ่งก็คือ ประเด็นทรัพย์ของกลางที่มีชีวิต เช่นสุนัขและสัตว์ป่าอื่นๆ การเก็บรักษาทรัพย์ (สุนัข)ของกลางดังกล่าวแตกต่างจากทรัพย์ทั่วๆ ไป สุนัขเป็นทรัพย์ของกลางที่มีชีวิตต้องมีค่าใช้จ่ายในการดูแลทุกวัน การชดใช้ค่าใช้จ่ายในการดูแลทรัพย์ของกลางมีชีวิตเหล่านี้ ควรกำหนดไว้ในบทบัญญัติของกฎหมายให้ชัดเจนและมีความสมบูรณ์มากขึ้น