ดนตรีของกลุ่มชาติพันธุ์บีซู

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยตามแนวทางด้านดนตรีชาติพันธุ์วิทยา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ด้านดนตรีของกลุ่มชาติพันธุ์บีซู ในจังหวัดเชียงราย ผลการศึกษาพบว่า ดนตรีของกลุ่มชาติพันธุ์บีซู ปรากฏในกิจกรรมประเพณี และงานรื่นเริง โดยลักษณะของดนตรีที่นำมาใช้ในวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์บีซู แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ คือ ดนตรีที่ใช้สำหรับแห่ครัวตาน และวงเพลงขับร้อง วงแห่ครัวตานของกลุ่มชาติพันธุ์บีซูเป็นวงดนตรีสำหรับการบรรเลงเดินขบวน จำนวนเครื่องดนตรีขึ้นอยู่กับความสามารถในการจัดหาของชุมชน โดยปกติแล้วมีเครื่องดนตรีที่ใช้แห่ ประกอบด้วย กลองมาน 3 ตัว กลองตัด 1 ตัว โบยง 3 ตัว แฉงแลง 1 คู่ และโกโละ 2 คู่ บทเพลงที่ใช้ในการบรรเลงแห่ครัวตานไม่มีชื่อเรียก แต่จะเข้าใจรูปแบบจังหวะกันเองตามจังหวะที่บรรเลง โดยแบ่งจังหวะการแห่ออกเป็น 3 จังหวะ ได้แก่ จังหวะช้า จังหวะกลาง และจังหวะเร็ว บรรเลงเรียงกันไปตามลำดับ วงเพลงขับร้องถือเป็นวงดนตรีของชาติพันธุ์บีซูที่สามารถสื่อความหมาย แสดงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์บีซูไว้ได้เป็นอย่างดี โดยมีบทเพลงที่ได้รับการยอมรับว่าแสดงออกทางวัฒนธรรมภูมิปัญญาของกลุ่มชาติพันธุ์บีซู ได้เป็นอย่างดีมากที่สุด คือ เพลงลาพี ซ่าทอ (เพลงลาบพริก) และเพลง เผง หงู้ บา บี ซู (เพลงมาพูดภาษาบีซูกันเถอะ) วงเพลงขับร้องประกอบด้วยนักร้องกลุ่มคละชายหญิง ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป มีเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบได้แก่ ซึง กรับ และกลองป่งโป๊ง