การศึกษาปรากฏการณ์การส่งผ่านการเรียนรู้ของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “การศึกษาปรากฏการณ์การส่งผ่านการเรียนรู้ของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม” สำหรับโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ (๑) เพื่อศึกษากลไกการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (๒) เพื่อศึกษาลักษณะของปรัชญาการศึกษาตามแนวศาสตร์พระราชา (๓) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวคิดในการดำรงชีวิตของนักเรียนในโครงการการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมตามแนวทางศาสตร์พระราชา งานวิจัยฉบับนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ รวมทั้งการค้นคว้าเอกสารจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการเชื่อมโยงกับศาสตร์พระราชา ศาสตร์พระราชาด้านการศึกษา ปรัชญาการศึกษา แนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเอง (Constructivist Theory) และภูมิสังคม จากการศึกษาพบว่า กลไกการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ประกอบด้วย ๓ ขั้นตอน (๑) ขั้นก่อนการศึกษาบอกวัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ และสร้างแรงจูงใจให้กับนักเรียน รวมถึงทบทวนความรู้เดิมที่นักเรียนได้รับการศึกษามาก่อน (๒) ขั้นระหว่างการศึกษา เป็นการสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนว่าตั้งใจในการศึกษาหรือไม่ (๓) ขั้นตอนหลังการศึกษา สรุปเนื้อหาที่เรียนมาตามวัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่ได้แจ้งให้ทราบก่อนการศึกษา รวมถึงตอบข้อซักถาม และอธิบายเพิ่มเติม รวมทั้งกำหนดประเด็นกระตุ้นให้เกิดกระบวนการทางความคิด ผสมผสานกับความรู้ที่ได้รับมาก่อน ซึ่งเป็นขั้นการทบทวนตามทฤษฎีการสร้างความรู้ด้วยตนเอง เพื่อสร้างความรู้ใหม่และสามารถนำไปใช้ได้อย่างถูกต้อง จุดแข็งของโครงการการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมคือ เป็นโครงการพระราชทาน ทำให้ได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วนศาสตร์พระราชาด้านการศึกษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีองค์ประกอบที่สำคัญเทียบเท่าปรัชญาการศึกษา คือ มีแนวคิด ทัศนคติและความเชื่อเป็นหลักในการดำเนินงาน มีองค์ประกอบของการศึกษาความหมายของการศึกษา จุดมุ่งหมายของการศึกษา ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับปรัชญาการศึกษาที่ประยุกต์แล้ว ปรัชญาการศึกษาตามแนวทางศาสตร์พระราชามีองค์ประกอบครบที่จะเป็นปรัชญาการศึกษา ซึ่งแนวคิดไม่ได้เหมือนกับปรัชญาการศึกษาประยุกต์แบบใดแบบหนึ่งแต่เป็นการผสมผสานปรัชญาการศึกษาทั้ง ๖ แบบ เข้าด้วยกัน เป็นปรัชญาการศึกษาที่พิสูจน์แล้วว่าสามารถปฏิบัติได้จริงนอกจากความรู้ด้านการศึกษาแล้วปรากฏการณ์ความรู้ที่ถูกส่งผ่านมากับการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมทำให้นักเรียนในโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ยังคงได้รับแนวคิดจากศาสตร์พระราชาทางด้านอื่นด้วย ได้แก่ ศาสตร์พระราชาด้านความประพฤติและการครองตน ศาสตร์พระราชาด้านการอยู่ร่วมกันในสังคม แนวคิดการดำรงชีวิตถูกส่งผ่านจากการเคารพรักเทิดทูน และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ ที่ให้โอกาสทางการศึกษาแก่พวกเขา จึงทำให้นักเรียนมีแนวคิดด้านการดำรงชีวิต ได้แก่ ความพอเพียง ความรับผิดชอบ ความเพียร ความกระตือรือร้น รู้เท่าทันเทคโนโลยี และความรู้รักสามัคคีปรากฏการณ์การส่งผ่านความรู้ผ่านการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมในโรงเรียนราชประชานุเคราะห์เป็นกลไกที่ทำให้เกิดเป็นการศึกษาที่สมบูรณ์ตามแนวศาสตร์พระราชา ด้านการศึกษาคือ มีความรู้ทางวิชาการ คุณธรรมและเสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม   ดังนั้นรูปแบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมในโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำ เป็นรูปแบบของการศึกษาที่สมบูรณ์ที่ภาครัฐควรส่งเสริมให้เกิดการศึกษาในลักษณะนี้มากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กซึ่งมีอยู่จำนวนมาก ซึ่งจะทำให้การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของชาติมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น