การนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในกระบวนวิธีพิจารณาความอาญาในชั้นศาล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้กระบวนวิธีพิจารณาความอาญาในชั้นศาล โดยการศึกษากระบวนการที่สำคัญในการดำเนินคดีอาญา และขั้นตอนการดำเนินงานในศาลยุติธรรม กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการนำระบบมาใช้ รวมทั้งข้อขัดข้องของการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในคดีอาญา พร้อมผลกระทบที่อาจมีขึ้นต่อการคุ้มครองสิทธิของผู้ที่เกี่ยวข้องในคดีอาญาตลอดจนวิธีปฏิบัติงานของศาลยุติธรรม จะได้เป็นแนวในการแก้ไขปัญหา สำหรับการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ของคดีอาญาที่เหมาะสมกับศาล ในการวิจัยนี้ได้ศึกษาวิจัยจากเอกสารการสัมภาษณ์เชิงลึกของผู้ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะ จำนวน 30 คน และจากกรณีศึกษาของการดำเนินการสถานการณ์อันเป็นข้อเท็จจริงในทางปฏิบัติของศาลแขวงดอนเมือง ศาลทุ่งสง เป็นต้น

ผลจากการวิจัยฉบับนี้ได้โมเดลข้อมูล (Data Model) ของแต่ละขั้นตอน สำหรับการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้สนับสนุนกระบวนวิธีพิจารณาความอาญา พร้อมทั้งการปรับลดขั้นตอนการปฏิบัติงานของคู่ความ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทุกระดับสำหรับการทำงาน ประกอบกับได้ข้อบ่งชี้ในการเพิ่มประสิทธิภาพของการสนับสนุนการปฏิบัติงานของศาล ดังนี้ 1) ระบบการใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) เพื่อใช้การออกคำสั่งศาลผ่านระบบโปรแกรมต่าง ๆ ของศาล 2) โปรแกรมระบบการยื่นฟ้องอิเล็กทรอนิกส์ (E-Filing) ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา เพื่อให้ได้ข้อมูลการเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนกัน ตั้งแต่ต้นทางของข้อมูลในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา 3) การใช้ระบบบันทึกคำพยานเชื่อมโยงของศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา 4) การรวมศูนย์ข้อมูลของศาลยุติธรรม หรือกระบวนการยุติธรรมที่ครบถ้วน สามารถติดตามอรรถคดีความได้ในกระบวนการยุติธรรม เช่น ตำรวจ อัยการ ศาล คุมประพฤติและราชทัณฑ์ พร้อมใช้ในการบริหารจัดการต่าง ๆ ของหน่วยงาน ข้อมูลการให้บริการแก่ประชาชน องค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไปในอนาคตได้