สังคมผู้สูงอายุ : นโยบายความมั่นคงทางการเงินของประเทศไทย

บทคัดย่อ

ประเทศไทยและประเทศอื่น ๆ ต่างก็ประสบปัญหาด้านประชากรที่มีจำนวนผู้สูงอายุุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องอันอาจส่งผลต่อความมั่นคงทางการเงินของประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจสังคม และระบบบำนาญของผู้สูงอายุ การเตรียมความพร้อมทางการเงินสังคมผู้สูงอายุในประเทศไทย โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก ประกอบด้วย ตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ จำนวน 5 คน ตัวแทนจากหน่วยงานภาคเอกชน จำนวน 5 คน ตัวแทนผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 60 ปี จำนวน 15 คน และตัวแทนจากนักการเมือง นักวิชาการ และนักวางแผนทางการเงินการลงทุน จำนวน 5 คน รวมทั้งสิ้น 30 คน

          ผลการวิจัย 1) ความพร้อมของรัฐบาลและประสิทธิผลของนโยบายในการจัดการกับสังคมสูงวัย พบว่า รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างมุ่งเน้นกลยุทธ์เพื่อรับมือกับความท้าทายและโอกาสของประชากรผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น แต่ยังขาดความพร้อมที่จะรองรับสังคมผู้สูงอายุทั้งด้านงบประมาณ และที่พักอาศัย 2) การเตรียมความพร้อมของผู้ประกอบการในศูนย์บริการผู้สูงอายุ พบว่า ภาคธุรกิจสามารถปรับตัวได้ดี ได้เกิดธุรกิจบริการและผลิตภัณฑ์เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างมากแต่ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุยังไม่เพียงพอต่อความต้องการที่มีสูงขึ้น 3) การเตรียมความพร้อมทางการเงินส่วนบุคคลสำหรับผู้สูงอายุุ พบว่า มีผู้สูงอายุมีความพร้อมทางการเงินที่สามารถดูแลตนเองได้เพียงร้อยละ 32.6 เท่านั้น โดยมีเงินออมขั้นต่ำอย่างน้อย 4 ล้านบาทหลังเกษียณ ส่วนอีกร้อยละ 68.4 ไม่สามารถดูแลตนเองได้จึงต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากครอบครัวและภาครัฐจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ภาครัฐจำต้องปฏิรูประบบบำนาญทั้งระบบเพื่อความยั่งยืนในอนาคต