หอสมุดกลางมณฑลพายัพ ห้องสมุดประจำ มณฑลพายัพแห่งแรกของจังหวัดเชียงใหม่
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาในการจัดตั้ง
หอสมุดกลางมณฑลพายัพ (หอสมุดแห่งชาติสาขาจังหวัดเชียงใหม่) ถือเป็นห้องสมุดประจำจังหวัดแห่งแรก
ของจังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้เนื้อหาในบทความได้บอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของการ
พัฒนาการเรียนการสอนหนังสือไทยในมณฑลพายัพ ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่เริ่มแรกการจัดการศึกษาใน
หัวเมืองที่จัดตั้งโรงเรียนสอนหนังสือไทยที่วัด (โรงเรียนวัดพระเจดีย์หลวง) การจัดตั้งโรงเรียนที่คุ้มพระเจ้า
เชียงใหม่ (โรงเรียนในคุ้มเจ้าเชียงใหม่) มาสู่การจัดตั้งโรงเรียนประจำมณฑลพายัพ “ยุพราชวิทยาลัย” หรือ
โรงเรียนยุพราชวิทยาลัยในปัจจุบัน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร หอสมุดแห่งชาติ. หอสมุดแห่งชาติจากอดีตถึงปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: กรม, ๒๕๒๘.
กุลชาต ดิศกุล, ม.ล. รูปแบบการปฏิรูปการปกครองและการบริหารราชการแผ่นดินของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเพื่อเสนอต่อการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี.
กรุงเทพฯ: วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, ๒๕๖๐.
ข้อบังคับสมาคมศิษย์เก่ายุพราชวิทยาลัย พ.ศ. ๒๔๗๕-๒๔๗๘. เชียงใหม่: โรงพิมพ์อเมริกัน, [๒๔๗๕-๒๔๗๘].
ข้อบังคับหอสมุดกลางประจำมณฑลพายัพ พ.ศ.๒๔๗๑. เชียงใหม่: โรงพิมพ์อุปติพงษ์, ๒๕๗๑.
คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง,๒๕๓๙.
เทศบาลเมืองลำพูน. หอสมุดแห่งชาติหริภุญไชย เทศบาลเมืองลำพูน. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕, จาก: https://lamphuncity.go.th/12319/
นงเยาว์ กาญจนจารี. ดารารัศมี พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. เชียงใหม่: ทรีดีการพิมพ์, ๒๕๓๓.
นับเก้า เกียรติฉวีพรรณ. อาคารหอสมุดกลางมณฑลพายัพ. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕, จาก: https://www.facebook.com/photo/?fbid=2683854775093682&
set=pcb.2683855348426958
บัณฑิต จุลาสัย และรัชดา โชติพานิช. “มณฑลแหงสยามประเทศ.” วารสารศรีปทุมปริทัศน์ ฉบับ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. ๒๑, ๒ (๒๕๖๔): ๑๘๔-๑๘๖.
พูนพร พูลทาจักร. การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจในมณฑลพายัพหลังการตัดเส้นทางรถไฟสายเหนือ พ.ศ. ๒๔๖๔-๒๔๘๔. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต (ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออก
เฉียงใต้). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๓๐. ฉบับอัดสำเนา.
เพ็ญสุภา สุขคตะ. ฉากสุดท้ายของหอสมุดแห่งชาติลำพูน. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕, จาก: https://www.facebook.com/notes/676913456559454/
ย้อนรอยประวัติศาสตร์ยุคใหม่ในสยาม. ศาลแขวงเชียงใหม่. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒ มีนาคม ๒๕๕๖, จาก: https://www.facebook.com/219997661471803/posts/597944793677086/?_rdr
โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย. พระบารมีปกเกล้าฯ ยุพราชวิทยาลัย ๑๐๐ ปี นามพระราชทานนครเชียงใหม่ : ประวัติศาสตร์ การพัฒนา การศึกษา และสังคมนครเมืองเชียงใหม่.
เชียงใหม่: เชียงใหม่โรงพิมพ์แสงศิลป์, ๒๕๕๐.
วรชาติ มีชูบท. พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๑ มีนาคม ๒๕๕๖, จาก: https://vajiravudh.ac.th/OVtoVC/OVtoVC_142.htm?fbclid=IwAR0QcsB__3AmOhKAN-_QrO24vtJffCdKFv4AdRrTAUeAMIvO1wNrC9WG0Tc
วรชาติ มีชูบท. โรงพิธีช้างสำคัญ. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒ มีนาคม ๒๕๕๖, จาก: https://www.facebook.com/vorchart/posts/566371980049057
วรวิทย์ ภู่ประเสริฐ. วัดร้าง เจดีย์เก่าใน โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒ มีนาคม ๒๕๕๖, จาก: https://www.facebook.com/photo/?fbid=3549364521749120&set=pcb.1723918011105661
วรวิทย์ วศินสรากร. โรงเรียนมัธยมแบบประสม. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๓ มีนาคม ๒๕๖๕, จาก: http://ejournals.swu.ac.th/index.php/ENEDU/article/viewFile/6439/6070
วิจิตรวาทการ, พล.ต. หลวง. อธิบดีคนแรกของกรมศิลปากร พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ. กรุงเทพฯ: จงเจริญการพิมพ์, ๒๕๓๑.
สรัสวดี ประยูรเสถียร. การปฏิรูปการปกครองมณฑลพายัพ (พ.ศ.๒๔๓๖-๒๔๗๖). วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ประวัติศาสตร์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประสานมิตร, ๒๕๒๓. ฉบับอัดสำเนา.
หมายเหตุหริภุญไชย. สมุดภาพพระธรรมโมลี พ.ศ.๒๕๐๔. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕, จาก: https://www.facebook.com/317513909149127/posts/508411796726003/
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ศธ.๐๗๐๑.๓๓.๔/๒ เรื่องหอสมุดแห่งชาติสาขาเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๔๗๗-๒๕๑๒).
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ศธ.๐๗๐๑.๗.๒.๑/๓ เรื่องรายงานหาที่ตั้งหอสมุดมณฑลพายัพและขอตู้ขอหนังสือสำหรับหอสมุด (พ.ศ. ๒๔๗๐-๒๔๗๑).
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ศธ.๐๗๐๑.๗.๒.๑/๔ เรื่องสอบถามเรื่องเมื่อไรจึงจะเปิด ๕ หอสมุดกลางมณฑลพายัพให้ประชาชนได้ใช้ (พ.ศ. ๒๔๗๐-๒๔๗๖).
หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. แบบจัดการศึกษาหัวเมือง รัตนโกสินทรศก ๑๑๗. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ ๒ มีนาคม ๒๕๕๖, จาก: http://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/
frontend/Info/item/dc:172052