สารนิเทศจากใบจุ้ม

Main Article Content

พิมพ์พรรณ ไพบูลย์หวังเจริญ

Abstract

ใบจุ้ม เป็นชื่อเรียกสารนิเทศประเภท หนึ่งของสำนักหอสมุดแห่งชาติ มาจากศัพท์เดิม ที่ปรากฏในเอกสารโบราณว่า ลายจูม หรือ ลาย จุม มีจำนวนรวมทั้งสิ้น ๖๙ รายการ ๗๐ ฉบับ สามารถจำแนกประเภทตามลักษณะของวัสดุที่ ใช้รองรับการบันทึกเรื่องราวได้ ๔ ประเภท คือเป็นผืนผ้า ๒๒ ฉบับ กระดาษเพลาหรือกระดาษ สา ๔๑ ฉบับ กระดาษฝรั่ง ๕ ฉบับ และกระดาษ เหลือง ๑ ฉบับ


คำว่า ลายจูม หรือ ลายจุม เป็นศัพท์ที่ ปรากฏใช้ในเอกสารโบราณ ทั้งของภาคตะวันออก เฉียงเหนือ และภาคเหนือของไทย แต่จะปรากฏ ใช้ในเอกสารโบราณของภาคตะวันออกเฉียงเหนือหลายประเภทมากกว่าภาคเหนือ กล่าวคือปรากฏใช้คำนี้ทั้งในศิลาจารึกประมาณพุทธ ศตวรรษที่ ๒๑ – ๒๒ และเอกสารประเภทใบซุ้ม ที่มีลักษณะเป็นพระราชโองการของพระเจ้า แผ่นดินลาว มีอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๒๒-๒๔

Article Details

How to Cite
ไพบูลย์หวังเจริญ พ. (2026). สารนิเทศจากใบจุ้ม. National Library of Thailand Journal, 1(1), 24–33. retrieved from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/nlt/article/view/290812
Section
Academic Article

References

จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙ - ๒๔). กรุงเทพฯ: หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙.

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา และคณะ. เมืองนุนสุนคำ, กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์, ๒๕๓๔

ดิลเลอร์, แอนโทนี . “ไม้เอกมาจากไหน” ภาษาจารึกฉบับภาควิชาภาษาตะวันออก ๒๐ ปี. ภาควิชาภาษาตะวันออกและชมรมรวมใจจารึก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๓๗. หน้า ๓๓ - ๔๘.

ตำนานสิบห้าราชวงศ์ เล่ม ๑ ผูกที่ ๑ - ๒. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัย เชียงใหม่, ๒๕๒๔

เดิม วิภาคย์พจนกิจ ประวัติศาสคร์อีสาน, กรุงเทพฯ: สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย, ๒๕๑๓.

ทองสืบ ศุภะมาร์ค. พงศาวดารลาว, กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๒๘.

บรรจบ พันธุเมธา, พจนานุกรมพ่าเก่ - ไทย - อังกฤษ. ม.ป.พ., ๒๕๓๐. (เอกสารอัดสำเนา)

เปลื้อง ณ นคร. พจนะภาษา. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช, ๒๕๔๘.

พงศาวดารล้านช้างคามถ้อยคำในฉบับเดิม: ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๑ เล่ม ๒. พระนคร : โรงพิมพ์องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๐๖.

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์, ๒๕๓๑.

พิมพ์พรรณ ไพบูลย์หวังเจริญ. ใบอุ้ม : สารนิเทศบนสิ่งทอ, กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์, ๒๕๔๓.

ภาษาถิ่นภาษาไทย ๕ ภาค. สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม, ๒๕๕๑.

มหาสีลา วีรวงศ์ แปลโดย สมหมาย เปรมจิตต์. ประวัติหนังสือลาว, เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๒๖.

วราภรณ์ โตคีรี. การศึกษา “ใบจุ้ม” เอกสารทางราชการของอาณาจักรล้านช้าง วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)สาขาวิชาจารึกภาษาไทย ภาควิชาภาษาตะวันออก มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๓๒.

สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว. สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๔๔ (เอกสารอัดสำเนา).

สุรศักดิ์มนตรี, พระยา. ประวัติการของจอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีเล่ม ๑ - ๓. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๐๔

สุวิทย์ ธีรศาสวัด. ประวัติศาสตร์ลาว ๑๗๗๙ - ๑๙๗๗๕. กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์, ๒๕๔๓.

อุดม รุ่งเรืองศรี. พจนานุกรมล้านนา - ไทย ฉบับแม่ฟ้าหลวง, กรุงเทพฯ: อมรินทร์ พริ้นติ้ง, ๒๕๓๕