ตามรอยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ที่พุทไธสง บุรีรัมย์
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย สมัยรัชกาลที่ ๕ เสด็จไปตรวจราชการ มณฑลนครราชสีมา มณฑลอุดร และมณฑลอีสาน เสด็จออกจากกรุงเทพฯ วันที่ ๑๕ ธันวาคม ร.ศ. ๑๒๙ พ.ศ. ๒๔๔๙ ไปมณฑลนครราชสีมา มณฑลอุดร มณฑลอีสาน ขากลับเสด็จมายังมณฑล นครราชสีมา ทรงหยุดพักที่เมืองไผทสงฆ์ เสด็จต่อไปเมืองพิมาย เสด็จกลับกรุงเทพฯ จากเมืองนครราชสีมา วันที่ ๙ กุมภาพันธ์ ๒๔๕๐ รวมเวลาที่เสด็จ ๕๖ วัน ทรงบันทึกเกี่ยวกับสถานที่ต่างๆ ที่ถือว่าสาคัญต่อชาติบ้านเมือเป็นอย่างยิ่ง รวมทั้งเมืองพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ สมควรที่อนุชนรุ่นหลังเดินตามรอยพระบาทให้ความสนใจศึกษาค้นคว้าเปรียบเทียบให้เข้าใจลึกซึ้งต่อไป
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมศิลปากร. ตำนานโบราณวัตถุสถานของกรมศิลปากร. กรุงเทพฯ : ส.การพิมพ์, ๒๕๐๐.
---------------. รายงานการสำรวจและขุดแต่งโบราณวัตถุสถานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาค ๒ พ.ศ. ๒๕๐๓ – ๒๕๐๔. พระนคร : ศิวพร, ๒๕๑๐.
---------------, สานักโบราณคดี. แผนที่ทางโบราณคดีจังหวัดบุรีรัมย์. กรุงเทพฯ : กรมฯ, ๒๕๓๒. ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯกรมพระยา. ตำนานหอพระสมุด หอพระมณเทียรธรรม หอวชิรญาณ หอพุทธศาสนสังคหะ และหอสมุดสำหรับพระนคร . ม.ป.ท. , ม.ป.พ. , ๒๕๑๒.
---------------. เที่ยวที่ต่างๆ ภาค ๔ ว่าด้วยเที่ยวมณฑลนครราชสีมา มณฑลอุดรและมณฑลร้อยเอ็จ .พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, ๒๔๖๖.
เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์หาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ร่วมกับมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, ๒๕๓๐.
ธวัช ปุณโณทก. วรรณกรรมภาคอีสาน Northeastern Thai Literature FL 476. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๔๖.
บริบาลบุรีภัณฑ์, ขุน. จดหมายเหตุการณ์เสด็จตรวจโบราณวัตถุสถานมณฑลนครราชสีมาของสมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ พ.ศ.๒๔๗๒. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพและหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล พระธิดา, ๒๕๓๑.
ประจักษ์ วัฒนานุสิทธิ์. ที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพคุณพ่อจรูญ วัฒนานุสิทธิ์ ณ เมรุวัดมณีจันทร์ ตำบลมะเฟือง อำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์ วันจันทร์ที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗. บุรีรัมย์ : พุทไธสงการพิมพ์, ๒๕๕๗.
ประชุมพงศาวดาร เล่ม ๓ ( ประชุมพงศาวดารภาค ๓ และภาค ๔ ตอนต้นพงศาวดารหัวเมืองมณฑลอีสาน สมัยกรุงรัตนโกสินทร์) . กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๐๖.
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในความทรงจาแห่งโลก. กรุงเทพฯ : คณะอนุกรรมการจัดทาหนังสือเฉลิมพระเกียรติในโอกาส ๑๐๐ ปีแห่งการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, ๒๕๕๔.
แม้นมาส ชวลิต. ประวัติหอสมุดแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร, ๒๕๐๙.
ศรีศักร วัลลิโภดม. แอ่งอารยธรรมอีสาน แฉหลักฐานโบราณคดี พลิกโฉมหน้าประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ: มติชน, ๒๕๓๓.
สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพเสด็จไปตรวจราชการมณฑลนครราชสีมาและมณฑลอุดรอีสาน ร.ศ. ๑๒๕ พ.ศ. ๒๔๔๙. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จฯดำรงราชานุภาพและหม่อมเจ้าจงจิตรถนอมดิศกุล พระธิดา, ๒๕๓๘.
สุจิตต์ วงเทศ บรรณาธิการ. ทุ่งกุลา “อาณาจักรเกลือ” ๒,๕๐๐ปี จากยุคแรกเริ่มล้าหลังถึงยุคมั่งคั่งข้าวหอม. กรุงเทพ : พิฆเณศ พรินท์ติ้ง เซ็นเตอร์, ๒๕๔๖.
Prachark Wattananusit. Art and culture in southern part of Northeastern Thailand.Ph.D Thesis. Bodh Gaya : Magadh University, 1992.
