ลักษณะภูมินามตามการจัดกลุ่มการตั้งถิ่นฐานของหมู่บ้านโดยการวิเคราะห์กลุ่ม แบบ K-means กรณีศึกษา กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการบูรณาการใช้ข้อมูลด้านสถิติร่วมกับการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดกลุ่มการตั้งถิ่นฐานของหมู่บ้านในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามของหมู่บ้าน ลักษณะทางภูมิศาสตร์กับตำแหน่งที่ตั้งของหมู่บ้าน ซึ่งใช้ข้อมูลทุติยภูมิ คือ ข้อมูลตำแหน่งหมู่บ้านในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 8,549 หมู่บ้าน ข้อมูลแบบจำลองความสูงเชิงเลข ข้อมูลความลาดชัน ข้อมูลแหล่งน้ำ และข้อมูลแม่น้ำสายหลัก และดำเนินการวิเคราะห์กลุ่ม (Cluster Analysis) แบบ K-means เพื่อจัดกลุ่มการตั้งถิ่นฐานของหมู่บ้าน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ (Statistical Analysis) ด้วยการวิเคราะห์เชิงพรรณนาและการวิเคราะห์แผนภาพกล่อง (Boxplot) เพื่อพิจารณาการกระจายของปัจจัยเชิงเปรียบเทียบร่วมกับการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ (Spatial Analysis) ในการแปลผลและตีความข้อมูลด้วยองค์ประกอบทางภูมิศาสตร์ และใช้หลักการทฤษฎีกราฟ (Graph Theory) ในการแสดงผลความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะภูมินามของหมู่บ้านกับลักษณะที่ตั้งของหมู่บ้าน
จากผลการศึกษาพบว่า สามารถจัดกลุ่มการตั้งถิ่นฐานของหมู่บ้านได้ 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) หมู่บ้านที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อย อยู่ใกล้แม่น้ำและแหล่งน้ำ 2) หมู่บ้านที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ลูกคลื่นลอนชัน อยู่ใกล้แม่น้ำและแหล่งน้ำ 3) หมู่บ้านที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อย อยู่ใกล้แหล่งน้ำแต่ห่างไกลแม่น้ำ และ 4) หมู่บ้านที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ราบบนที่สูง ตั้งอยู่ไกลแม่น้ำและแหล่งน้ำ และผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภูมินามกับสภาพภูมิศาสตร์และตำแหน่งที่ตั้ง พบว่า ความเป็นมาของชื่อหมู่บ้านในแต่ละกลุ่ม มากกว่าร้อยละ 50 มีความสัมพันธ์กับลักษณะที่ตั้งและลักษณะทางภูมิศาสตร์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
รายละเอียดของลิขสิทธ์
เอกสารอ้างอิง
Areeprachakun, P. and Cheewinsiriwat, P. (2016). “A GIS Study of Toponyms in Nan Province, Thailand”, Journal of social science Srinakharinwirot University, 19: 170-185.
Chailungka, K. and Sukpromsun, B. (2021). “Tai Lue Journey and their Settlements: A Case Study of Chiang Kham District, Phayao Province”. The Journal of Spatial Innovation Development, 2(3): 40-54.
Janta, R. (2014). “The Indigenous Place Name in Local History and Folk Literature in the Upper North”. Journal of Liberal Arts Maejo University 2(2): 97-214.
mitrearth. (2019). “Map”. https://www.mitrearth.org/category/map/. 15 March 2023.
Naijarun, K. et al. (2016). “A Study of Toponyms of Muang Bangkhlang Community Network,
Sawankhalok District, Sukhothai Province”, Journal of Humanities and Social Sciences Mahasarakham University, 35(4): 1-12.
Rashid, M. (2020). “Factors affecting location and siting of settlements”. Journal of Southeast University, 14, 44:53.
Rattanapakdee, O. (2022). “The Values of Toponyms of Village Names in Nan Province”. University of the Thai Chamber of Commerce Journal Humanities and Social Sciences, 42(2): 82-96.
Thongchai, U. (2015). ““Wiang Chiang Rung”, a Community on a Trade Route in the Upper North: A Case Study of Wiang Chiang Rung Pottery”. Silpakorn University e-Journal, 35(2): 105-130.
Umpin, N. and Rukmanee, S. (2014). “Names of village in Buriram Province: A case study of
Phutthaisong, Na Pho, and Ban Mai Chaiyaphot districts.”, Rommayasan, 12(2): 75-89.
Wang, F., & Gao, C. (2020). “Settlement–river relationship and locality of river-related built environment”. Indoor and Built Environment, 29(10), 1331:1335.
