โมเดลเชิงสาเหตุทางจิตสังคมที่เกี่ยวกับพฤติกรรมมุ่งมั่นในการทำงานเพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสารในช่างซ่อมบำรุงอากาศยาน
คำสำคัญ:
พฤติกรรมมุ่งมั่นในการทำงาน, โมเดลเชิงสาเหตุ, ช่างซ่อมบำรุงอากาศยานบทคัดย่อ
การซ่อมบำรุงอากาศยานให้เป็นไปตามมาตรฐานเพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสารมีความสำคัญอย่างยิ่ง และเกี่ยวข้องโดยตรงกับพฤติกรรมในการทำงานของช่างซ่อมบำรุงอากาศยาน ซึ่งงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการทำงานของช่างซ่อมบำรุงอากาศยานยังมีไม่มากนัก การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโมเดลเชิงสาเหตุทางจิตสังคมที่เกี่ยวกับพฤติกรรมมุ่งมั่นในการทำงานเพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร กลุ่มตัวอย่างเป็นพนักงานทำหน้าที่ซ่อมบำรุงอากาศยาน จำนวน 405 คน ใช้วิธีการวิเคราะห์เส้นทาง (Path analysis) ในการวิเคราะห์ข้อมูล โมเดลที่ปรับแล้วชี้ให้เห็นความเหมาะสมที่ดี ( = 55.183, df = 40, p-value = 0.0556, RMSEA = 0.031, CFI = 0.994, TLI = 0.990, SRMR = 0.052) ซึ่งอธิบายความแปรปรวนในพฤติกรรมการทำงานของช่างซ่อมบำรุงอากาศยานได้ 80.90% การศึกษาระบุว่าอิทธิพลทางตรงที่สำคัญเรียงจากมากไปน้อย ได้แก่ จิตลักษณะตามสถานการณ์ (
= 0.44) จิตลักษณะเดิม (
= 0.27) และสถานการณ์ (
= 0.20) ผลการวิจัยได้เสนอแนะนโยบายและแนวทางการพัฒนาที่สำคัญเกี่ยวกับการเสริมสร้างบุคคลากรด้านการซ่อมบำรุงอากาศยานขององค์กร เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมมุ่งมั่นในการทำงานของช่างซ่อมบำรุงอากาศยานเพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสาร
เอกสารอ้างอิง
กฤษณะโชติ บัวหล้า. (2561). ปัจจัยทางจิตลักษณะและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมมุ่งมั่นในการเรียนของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่เป็นรุ่นแรกของครอบครัว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์]. คลังปัญญา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. https://repository.nida.ac.th/items/df8f65b3-429f-46bd-b024-5d6f37eb9e47
ขวัญทิพย์ มีสมกรณ์, ธีรวัช บุณยโสภณ และ สุภัททา ปิณฑะแพทย์. (2565). การพัฒนารูปแบบศักยภาพช่างอากาศยานเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นหัวหน้างานในยุคดิจิทัล. วารสารศิลปะการจัดการ, 7(1), 70-91.
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2538). ทฤษฎีต้นไม้จริยธรรม: การวิจัยและการพัฒนาบุคคล. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2541). รูปแบบปฏิสัมพันธ์นิยม (Interactionism Model) เพื่อการวิจัยสาเหตุของพฤติกรรมและการพัฒนาพฤติกรรมมนุษย์. วารสารทันตาภิบาล. 10(2), 105-108.
ดิณห์ ศุภสมุทร. (2558). ปัจจัยเชิงเหตุแบบบูรณาการทางด้านจิตลักษณะและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการทำงานของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์]. คลังปัญญา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. http://repository.nida.ac.th/handle/662723737/4446
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2558). ปัจจัยเชิงเหตุที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมและศักยภาพของการเป็นนักวิจัยของบุคคลหลายประเภท: ระดับนักศึกษาปริญญาตรี. ภายใต้แผนงานวิจัยพหุสาเหตุของความพร้อมและศักยภาพของการเป็นนักวิจัยของนักศึกษาและนักวิชาการไทย. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม.
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2560). การวิจัยเพื่อพัฒนาและประเมินแบบวัดจริยธรรมหลุดในงานวิจัย. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 23(2), 118-138. https://so06.tci-haijo.org/index.php/BSRI/article/view/92377
ถวัลย์ เทียนทอง, ธีร์ธนิกษ์ ศิริโวหาร และกันต์ฤทัย คลังพหล. (2564). การจัดการองค์การด้านการซ่อมบำรุงอากาศยานของอุตสาหกรรมการบินพาณิชย์ไทย. วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม, 15(3), 158-172.
ธัญญลักษณ์ วีระสมบัติ. (2563). ส่องอุตสาหกรรมหุ่นยนต์และอุตสาหกรรมซ่อมบำรุงอากาศยาน ยุคไทยแลนด์ 4.0 และความท้าทายในอาเซียน. เรือนแก้ว.
ไพรัช แผ้วสกุล. (2564). การจัดการซ่อมบำรุงอากาศยาน (รวมเล่ม) Aircraft Maintenance Management. Avia paws. https://aviation609.wordpress.com/
วัฒนา ศรีวิลัย และ กล้าหาญ ณ น่าน. (2564). ความเครียดและความเหนื่อยหน่ายในการทำงานที่มีอิทธิพลต่อผลการปฏิบัติงานของพนักงาน กรณีศึกษา: บริษัท ไฟน์ เม็ททัลเทคโนโลยีส์ จำกัด (มหาชน). วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 7(2), 34–42.
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย. (2560). ประกาศสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย เรื่อง แผนฝึกอบรมการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 (NCASTP). https://www.caat.or.th/th/archives/29219
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย. (2564). รายงานสถิติการขนส่งทางอากาศ ไตรมาสที่4 ประจำปี 2564. https://www.caat.or.th/th/archives/62873
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย. (2566). รายงานสภาวะอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย พ.ศ.2566. https://www.caat.or.th/th/archives/82897
Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Prentice-Hall.
Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Leiter, M. P., & Taris, T. W. (2010). Work engagement: An emerging concept in occupational health psychology. Work & Stress, 22(3), 187–200.
Bakker, A. B., & Leiter, M. P. (2010). Work engagement: A handbook of essential theory and research. Psychology press.
Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of Moral Education, 31(2),
–119. https://doi.org/10.1080/0305724022014322
Bhanthumnavin, D. E. (2021). Development and Validation of Psycho-Moral Strength (PMS) Scale for University Lecturers. NIDA Development Journal, 61(1), 39-64.
Bono, J. E., & Judge, T. A. (2003). Core self-evaluations: A review of the trait and its role in job satisfaction and job performance. European Journal of Personality, 17(Suppl1), S5-S18 https://doi.org/10.1002/per.481
Csikszentmihalyi, M. (2003). Good business: leadership. Flow and the making of meaning. Viking.
Dalkilic, S. (2017). Improving aircraft safety and reliability by aircraft maintenance technician training. Engineering Failure Analysis, 82, 687–694. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2017.06.008
Ding, H., Yu, E., & Li, Y. (2022). Core self-evaluation, perceived organizational support for strengths use and job performance: Testing a mediation model. Current Psychology, 41(8), 5143-5150.
Eagly, A. H., & Chaiken, S. (1993). The psychology of attitudes. Harcourt Brace Jovanovich College Publishers.
Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500–507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500
Endler, N. S., & Magnusson, D. (1976). Toward an interactional psychology of personality. Psychological Bulletin, 83(5), 956–974. https://doi.org/10.1037/0033-2909.83.5.956
Fotiadis, A., Abdulrahman, K., & Spyridou, A. (2019). The mediating roles of psychological autonomy, competence and relatedness on work-life balance and well-being. Frontiers in Psychology, 10, 1267. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01267
Frone, M. R., Russell, M., & Cooper, M. L. (1992). Antecedents and outcomes of work–family conflict: Testing a model of the work–family interface. Journal of Applied Psychology, 77(1), 65–78. https://doi.org/10.1037/0021-9010.77.1.65
Gouldner, A. W. (1960). The norm of reciprocity: A preliminary statement. American Sociological Review, 25, 161-178. https://doi.org/10.2307/2092623
Greenhaus, J. H., & Beutell, N. J. (1985). Sources of conflict between work and family roles. The Academy of Management Review, 10(1), 76–88. https://doi.org/10.2307/258214
Guillaume, F. (2024). Airbus SE: report of the board of directors 2023. Airbus. https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2024-03/Airbus-Report-of-Board-of-Directors-2023.pdf
Hemingway, D. (2020). Aviation maintenance technician decision-making [Doctoral dissertation, Walden University]. Walden Dissertations and Doctoral Studies Collection. https://scholarworks.waldenu.edu/dissertations/8290
House, J. S., Kahn, R. L., McLeod, J. D., & Williams, D. (1985). Measures and concepts of social support. In S. Cohen, & S. L. Syme (Eds.), Social support and health (pp. 83-108). Academic Press.
International Air Transport Association (IATA). (2025). Global Air Passenger Demand Reaches Record High in 2024. https://www.iata.org/en/pressroom/2025-releases/2025-01-30-01/
Judge, T. A., Locke, E. A., & Durham, C. C. (1997). The dispositional causes of job satisfaction: A core evaluations approach. Research in Organizational Behavior, 19, 151–188.
Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). Relationship of core self-evaluations traits-self-esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability-with job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 86(1), 80–92. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.1.80
Kellerman, G. R., & Seligman, M. (2023). Tomorrowmind: Thriving at work with resilience, creativity, and connection–now and in an uncertain future. Nicholas Brealey.
Kinnison, H. A., & Siddiqui, T. (2013). Aviation maintenance management (2nd ed.). McGraw-Hill Education. https://commons.erau.edu/publication/1538
Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling. Guildford Press.
Lambert, S. J. (2000). Added benefits: The link between work-life benefits and organizational citizenship behavior. The Academy of Management Journal, 43(5), 801-815.
Luthans, F., & Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management: Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143–160. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2004.01.003
Na-Nan, K., Kanthong S.N. & Khummueng, K. (2020). Development of an empowering leadership scale for salespeople: validation and reliability. Industrial & Commercial Training, 52(3), 209-220. https://doi.org/10.1108/ICT-02-2020-0025
Obrenovic, B., Jianguo D, Khudaykulov, A. & Khan, M.A.S. (2020). Work-family conflict impact on psychological safety and psychological well-being: A Job performance model. Frontiers in Psychology, 11, 475. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00475
Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: A review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698–714. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.4.698
Salancik, G. R. (1977). Commitment and the control of organizational behavior and belief. In B. M. Staw & G. R. Salancik (Eds.), New directions in organizational behavior (pp. 1–54). St. Clair Press.
Schaufeli, W. B. (2018). Work engagement in Europe: Relations with national economy, governance and culture. Organizational Dynamics, 47(2), 99-106.https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2018.01.003
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71–92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Schaufeli, W., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement. Journal of Organizational Behavior, 25, 293-315. http://dx.doi.org/10.1002/job.248
Schaufeli, W. B., Bakker, A. B., & Salanova, M. (2006). The measurement of work engagement with a short questionnaire: A cross-national study. Educational and Psychological Measurement, 66(4), 701–716. https://doi.org/10.1177/0013164405282471
Seligman, M. E. (2011). Flourish: A new understanding of happiness and well-being and how to achieve them. Nicholas Brealey.
Shirom, A. (2011). Vigor as a positive affect at work: Conceptualizing vigor, its relations with related constructs, and its antecedents and consequences. Review of General Psychology, 15(1), 50-64. https://doi.org/10.1037/a0021853
Silverman, J. L., Yang, M., Turner, S. M., Katz, A. M., Bell, D. B., Koenig, J. I., & Crawley, J. N. (2010). Low stress reactivity and neuroendocrine factors in the BTBR T+tf/J mouse model of autism, Neuroscience, Neuroscience Journal, 171(4), 1197-1208. https://doi.org/10.1016/j.neuroscience.2010.09.059.
Silverman M. N., Heim C. M., Nater U. M., Marques A. H., Sternberg E. M. (2010). Neuroendocrine and immune contributors to fatigue. PM & R. 2(5), 338-346. https://doi.org/10.1016/j.pmrj.2010.04.008
Simmons, B., & Nelson, D. (2007). Eustress at work: extending the holistic stress model. In D. L. Nelson, C. L. Cooper Eds.) Eustress at work: Extending the holistic stress model (pp. 40-54). SAGE Publications Ltd, https://doi.org/10.4135/9781446212752.n4
Vuong, B. N. & Tushar, H. & Hossain, S. F. A. (2023). The effect of social support on job performance through organizational commitment and innovative work behavior: does innovative climate matter?. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 15(5), 832-854. https://doi.org/10.1108/ APJBA-06-2021-0256
World Health Organization (WHO). (2023). Stress. http://www.who. int/news-room/questions-and-answers/item/stress
Yoo, K., & Lee, K. H. (2019). Core self-evaluation and work engagement: moderated mediation model of career adaptability and job insecurity. Frontiers in Psychology, 10, 478464. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02093
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอสงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
