บทบาทของสื่อในวิกฤตน้ำท่วม: ถอดบทเรียนการรายงานข่าวน้ำท่วมอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย และพื้นที่ภาคเหนือ ปี 2567
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้วิเคราะห์บทบาทของสื่อมวลชนในวิกฤตน้ำท่วม โดยศึกษาการรายงานข่าวน้ำท่วมในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย และพื้นที่ภาคเหนือปี พ.ศ. 2567 ผ่านกระบวนการวิเคราะห์เนื้อหาของข่าวในช่วง 3 วันแรกจาก 2 เหตุการณ์ ได้แก่ น้ำท่วมหลากหลายพื้นที่ (21-23 สิงหาคม 2567, 621 ข่าว) และน้ำท่วมฉับพลันในอำเภอแม่สาย (10-12 กันยายน 2567, 1,225 ข่าว) โดยมุ่งวิเคราะห์การกำหนดวาระข่าวสาร กรอบประเด็นการนำเสนอ และคุณภาพข่าวในมิติความน่าเชื่อถือ คุณค่า และประโยชน์ต่อผู้รับสาร ผลการศึกษาพบว่าสื่อกำหนดวาระข่าวสารผ่านแหล่งข่าวภาครัฐในการจัดการน้ำ การให้ความช่วยเหลือ และสะท้อนเสียงสังคมผ่านผู้ประสบภัยและสื่อพลเมือง กรอบประเด็นการนำเสนอเน้นรายงานสถานการณ์น้ำ การช่วยเหลือเฉพาะหน้า และผลกระทบต่อผู้ประสบภัย ประโยชน์ของการายงานข่าวน้ำท่วม คือ การให้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ การลดความสับสน การสะท้อนเสียงของผู้ประสบภัยและการกระตุ้นการช่วยเหลือ วิจัยนี้เสนอ “โมเดลการรายงานข่าวในภาวะวิกฤต” เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการตอบสนองฉุกเฉินและการพัฒนามุมมองระยะยาว สู่การสนับสนุนการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างและการเตรียมพร้อมในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Associated Programme on Flood Management. (2015). The Role of the Media in Flood Management. In Associated Programme on Flood Management. Retrieved December 2, 2024, from https://www.floodmanagement.info/publications/tools/Tool_22_The_Role_of_the_Media_in_Flood_Management.pdf
BBC News Thai. (2024, September 11). Chiang Rai floods: Academics identify four reasons for Mae Sai floods, highlighting “unprecedented frequency” and increasing severity. BBC News Thai. https://www.bbc.com/thai/articles/clynlpz097yo
Bohensky, E. L., & Leitch, A. M. (2013). Framing the flood: a media analysis of themes of resilience in the 2011 Brisbane flood. Regional Environmental Change, 14(2), 475-488. https://doi.org/10.1007/s10113-013-0438-2
Crow, DA., & Lawlor, A. (2016). Media in the policy process: using framing and narratives to understand policy influences. Rev Policy Res, 33, 472–491. https://doi.org/10.1111/ropr.12187
Demeritt, D., & Nobert, S. (2014). Models of best practice in flood risk communication and management. In Environmental Hazards, 13(4), 313-328, DOI: 10.1080/17477891.2014.924897
Donaldson, A., Lane, S., Ward, N., & Whatmore, S. (2013). Overflowing with issues: following the political trajectories of flooding. Environ Plann C31: 603-618. https://doi.org/10.1068/c11230
Earth Journalism Network. (2016, June 9). Reporting on disasters. Retrieved December 3, 2024, from https://earthjournalism.net/resources/tipsheet/reporting-on-disasters
Happer, C., & Philo, G. (2013). The role of the media in the construction of public belief and social change. Journal of Social and Political Psychology, 1(1), 321-336. https://doi.org/10.5964/jspp.v1i1.96
Houston, J. Brian et al. (2012). Social media and disasters: A functional framework for social media use in disaster planning, response, and research. Disasters 39(1), 1-22.
Howland, D., Becker, M. L., & Prelli, L. J. (2006). Merging content analysis and the policy sciences: A system to discern policy-specific trends from news media reports. Policy Sciences, 39(3), 205–231.
https://doi.org/10.1007/s11077-006-9016-5
Jones, M. D., Brown, T. C., & McBeth, M. K. (2014). The science of stories: Applications of the narrative policy framework in public policy analysis. Palgrave Macmillan.
Kovach, B., & Rosenstiel, T. (2014). The elements of journalism: What newspeople should know and the public should expect (3rd ed.). Three Rivers Press.
Manager Online. (2024, October 5). Unprecedented! Ping River overflows in northernmost area of Chiang Mai's Mueang district, reaching 2 meters in some areas, forcing residents to fend for themselves. Manager Online. https://mgronline.com/local/detail/9670000094696
McQuail, D. (2010). McQuail's mass communication theory (6th ed.). Sage Publications.
National Hydroinformatics Data Center-Thaiwater.net. (n.d.). https://www.thaiwater.net/report#flood
Olshansky, R., & Chang, SE. (2009). Planning for disaster recovery: Emerging research needs and challenges. Prog Plan 72, 200-209. https://doi. org/10.1016/j.progress.2009.09.001
Pfefferbaum, P., Elana, N., Summer, D. N., Pascal, N., Rose, L., Pfefferbaum, R., L., & Ambreen, R. (2014). Disaster media coverage and psychological outcomes: descriptive findings in the extant research. Current Psychiatry Reports, 16(9), 464-464. doi: 10.1007/S11920-014-0464-X
Phanthuwongpakdee, N. (2024, October 8). Monsoon 2024: When lifelines become disasters - Exploring Thailand's flood situation and adaptation strategies. SDG Move. https://www.sdgmove.com/2024/10/07/flood-thailand-mitigation/
Picard, R. G. (2004). Commercialism and newspaper quality. Newspaper Research Journal, 25(1), 54-65.
Schudson, M. (2008). Why democracies need an unlovable press. Polity.
Smith, A., Porter, J. J., & Upham, P. (2017). We cannot let this happen again: Reversing UK flood policy in response to the Somerset Levels floods, 2014. J Environ Plan Manag, 60,
-369. https://doi.org/ 10.1080/09640568.2016.1157458
Thai PBS. (2024, September 17). Mekong River overflows into riverside communities: “Ban Paeng” Nakhon Phanom. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/news/content/344272
Thairath. (2024, September 12). Severe Flooding in Chiang Rai: The Worst Crisis in Decades, Warning of Mekong River Overflow. Retrieved from https://www.thairath.co.th/scoop/theissue/2813938
Thistlethwaite, J., Henstra, D., Minano, A., & Dordi, T. (2019). Policy framing in the press: analyzing media coverage of two flood disasters. Regional Environmental Change, 19(8), 2597-2607. https://doi.org/10.1007/s10113-019-01576-7
Wåhlberg, A. A. F., & Sjöberg, L. (2000). Risk perception and the media. Journal of Risk Research, 3(1), 31-50. https://doi.org/10.1080/136698700376699
