แนวทางการพัฒนาสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาค้นคว้านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุงสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 กลุ่มตัวอย่าง คือข้าราชการครู จำนวน 195 คน และกลุ่มเป้าหมายผู้ทรงคุณวุฒิที่ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์ จำนวน 7 คน การวิจัยเป็นแบบผสมผสานเครื่องมือที่ใช้ คือแบบสังเคราะห์องค์ประกอบ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล เชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาสรุปบรรยายแบบพรรณนา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ด้วยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุงผลการศึกษาพบว่า1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุงสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา สภาพปัจจุบันในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุงเรียงจากมากไปหาน้อย ได้แก่ การพัฒนาวิชาชีพ ความเป็นผู้นำด้านวิชาการ การบริหารสถานศึกษา การประกันคุณภาพการศึกษา หลักสูตร การสอน การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณ และกิจการและกิจกรรมนักเรียน 2. แนวทางการพัฒนาสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วยองค์ประกอบ 7 ด้าน ดังนี้ 1) การพัฒนาวิชาชีพโดยการยึดมั่นในจรรยาบรรณวิชาชีพ พัฒนาทักษะดิจิทัลเรียนรู้การใช้เทคโนโลยี การสื่อสาร ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับชุมชน ผู้ปกครอง องค์กรท้องถิ่น2) ความเป็นผู้นำทางวิชาการ โดยการสร้างวิสัยทัศน์เป้าหมายที่ชัดเจนสอดคล้องกับบริบทสถานศึกษา เป็นแบบอย่างในการใฝ่เรียนรู้และพัฒนาตนเองอยู่เสมอ และจัดสรรสนับสนุนทรัพยากรและงบประมาณที่พียงพอต่อการพัฒนานวัตกรรม 3) การบริหารสถานศึกษา โดยการพัฒนาความรู้และทักษะการบริหารทรัพยากร มีการวางแผนและจัดทำงบประมาณให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าหมายของสถานศึกษา ประเมิน ติดตามผลงานเพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง 4) หลักสูตร การสอน การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ โดยการสร้างความตระหนักเกี่ยวกับความสำคัญของการวัดและการประเมินผลการเรียนรู้ที่หลากหลาย กระตุ้นให้ครูมีนวัตกรรมในการสอน และใช้วิธีการสอนที่ยืดหยุ่น จัดทำการนิเทศเชิงสร้างสรรค์ ที่เป็นระบบและให้คำแนะนำแบบกัลยามิตร 5) กิจการและกิจกรรมนักเรียน โดยการวิเคราะห์ความต้องการและบริบทของนักเรียนจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมบุคลิกภาพทักษะชีวิต ความสามารถพิเศษของนักเรียน กำหนดบทบาทที่ชัดเจนของผู้ที่เกี่ยวข้องเช่นครูแนะแนว ครูที่ปรึกษา สนับสนุนและช่วยเหลือนักเรียนที่ด้อยโอกาส 6) การประกันคุณภาพการศึกษาโดย ดำเนินงานตามแผนกำหนดโดยมีการติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอสู่การปรับปรุง และพัฒนาแผนการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพ 7) คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณ โดยการมีคุณธรรมในการครองตน ครองคน ครองงาน สื่อสารกฎระเบียบ แนวปฏิบัติและค่านิยมของสถานศึกษาให้ทุกคนได้รับทราบและเข้าใจอย่างชัดเจนรับฟังปัญหา และความคิดเห็นของทุกฝ่ายอย่างตั้งใจและเป็นกลาง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชญานี แก้วกัลยา. (2567). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารงาน กิจการนักเรียนยุคปกติใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 10(2),1-15.
ณีรนุช ชินทุมพงษ์, วรสิทธิ์ รัตนวราหะ, และ ตติ วงษ์ชวลิตกุล. (2563). การศึกษาสมรรถนะที่เป็นจริงและสมรรถนะที่คาดหวังของผู้บริหารสถานศึกษาตามมาตรฐานวิชาชีพคุรุสภา โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4. สิกขาวารสารศึกษาศาสตร์, 7(1), 34-44
เด่นตา ชัยเพชรและคณะ. (2563). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะตามมาตรฐานวิชาชีพของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากระบี่.วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน.7(2). 85-102.
ทินกร เผ่ากันทะ,และกัลยารัตน์ เมธีวีรวงศ์. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคม พัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 4(2), 37-45.
บวร เทศารินทร์. (2560). ประเทศไทย 4.0 โมเดลเศรษฐกิจใหม่.http://www.drborworn.com
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยสาส์น.
ประเสริฐ กำเลิศทอง. (2560).สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 1. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยบูรพา.
พชรวิทย์ จันทร์ศิริสิร. (2562). สมรรถนะและการจัดการเชิงกลยุทธ์. ตักศิลาการพิมพ์.
พงษ์พิทักษ์ นามนิตยและชยากานต์ เรืองสุวรรณ .(2564). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี. วิทยานิพนธมหามหาบัณฑิต วิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พลวัฒน์ แสนดี. (2566). แนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 8(2), 250-261.
ไพลิน พานิชเจริญ, เศวตาภรณ์ ตั้งวันเจริญ, และไพรวัลย์ โคตรต. (2567). สมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุบลราชธานีอำนาจเจริญ. ว.วรม., 18(3), 246-257.
รชต กฤตธรรมวรรณ,ประกฤติ พูลพัฒน์,และธีรเดช ชื่นประภานุสรณ์. (2565). การพัฒนารูปแบบสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาเอกชนในจังหวัดนนทบุรี.วารสาร มจร อุบล ปริทรรศน์, 7(1), 721-734
สาริศา เจนเขว้าและเสวียน เจนเขว้า. (2560).การเป็นนักบริหารมืออาชีพในยุคไทยแลนด์ 4.0. Journal of Nakhonratchasima College, 11(3), 275
สิทธิพงศ์ นกแอนหมาน. (2559). สมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษา วิทยาลัยการอาชีพสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
สุภาภรณ์ ทะวะละ,และทัศนะ ศรีปัตตา. (2566).การศึกษาความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะมุ่งผลสัมฤทธิ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1. วารสารวิจัยราชภัฏธนบุรีรับใช้สังคม, 64(3), 64-82.
สุวิมล ว่องวานิช.(2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แสงวัฒนา บุญโชติ, อานนท์ เมธีวรฉัตรและทนง ทศไกร. (2567).แนวทางการพัฒนาสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักทุติยปาปณิกธรรม . วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 11(2).73-84.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต 2.(2566 ).แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2567. https://bigdata.mhs2.go.th.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.(2556) . (ม.ป.ป.). ประกาศคณะกรรมการคุรุสภา เรื่อง สาระความรู้ สมรรถนะและประสบการณ์วิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพฯ.คุรุสภา. https://catalog.ksp.or.th
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา
สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช2560 (6 เมษายน 2560). ราชกิจจานุเบกษา.เล่ม 134 ตอน 40 ก น.14
ภคพรอุตตะกะและกิจพิณิฐ อุสาโห. (2566). สมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษาขนาดใหญ่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคายเขต 1. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 4(1), 73-84.
ภานุวัฒน์ นิลศรี. (2564).ความต้องการจาเป็นในการพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดขอนแก่น.วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 11(3), 24-37.
Best, J.W. (1982). Research in education (4thed.). Prentice-Hall.
Cronbach, Lee J. (1990). Essential of Psychological Testing (5thed.). Harper Collins.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Likert, Rensis. and Likert, Jane. (1976). New Way Management Conflict. McGraw Hill.
Kools, J. M. J. (2010). Leadership competencies for college leaders of public small, rural,
single- campus and large, urban, multiple-campus colleges. Doctoral dissertation. http://scholarcommons.usf.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than intelligence. American, Psychologist, 28(1), 1-14.