การนิเทศการศึกษาในยุคดิจิทัล: การนิเทศแบบผสมผสานเพื่อพัฒนาทักษะการสอน ในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

วัฒนา สุริวรรณ์
ณัฐตะวัน ลิ้มประสงค์
พิสุทธิ์ บัวเปรม

บทคัดย่อ

 วัตถุประสงค์ของบทความนี้เพื่อศึกษาแนวคิดและรูปแบบการนิเทศแบบผสมผสานในยุคดิจิทัลเพื่อพัฒนาทักษะการสอนในศตวรรษที่ 21 ผลการศึกษาพบว่าการนิเทศแบบผสมผสานเป็นการบูรณาการจุดเด่นของการนิเทศรูปแบบต่างๆ ได้แก่ การนิเทศแบบคลินิก การนิเทศแบบกัลยาณมิตร การนิเทศแบบชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง และการนิเทศทางไกล โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือสนับสนุน กระบวนการนิเทศแบบผสมผสานประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นวิเคราะห์ความต้องการ 2) ขั้นวางแผนร่วมกัน 3) ขั้นสังเกตการสอน 4) ขั้นสะท้อนคิด 5) ขั้นให้ข้อมูลย้อนกลับ และ 6) ขั้นประเมินผล ปัจจัยความสำเร็จในการนำรูปแบบการนิเทศแบบผสมผสานไปใช้ประกอบด้วยปัจจัยด้านบุคลากร ปัจจัยด้านองค์กรและสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านกระบวนการนิเทศ การนิเทศแบบผสมผสานช่วยให้ครูพัฒนาทักษะการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก ทักษะการบูรณาการเทคโนโลยีในการสอน และทักษะการประเมินเพื่อการเรียนรู้ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญสำหรับการจัดการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุริวรรณ์ ว., ลิ้มประสงค์ ณ., & บัวเปรม พ. (2025). การนิเทศการศึกษาในยุคดิจิทัล: การนิเทศแบบผสมผสานเพื่อพัฒนาทักษะการสอน ในศตวรรษที่ 21 . วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 550–563. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/279889
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แผนปฏิบัติการดิจิทัลเพื่อการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2563 – 2565. ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา. (2564). การประยุกต์ดิจิทัลแพลตฟอร์มสำหรับการนิเทศแบบออนไลน์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ ที่ส่งผลต่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกบนระบบออนไลน์ ด้วยกระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพผ่านการเปิด ชั้นเรียน. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์.

ขจรศักดิ์ บัวระพันธ์ และจิรัฐิติกาล พิมพ์วิชัย บัวระพันธ์. (2564). ทักษะการบูรณาการเทคโนโลยีในการสอน (TPACK). https://li.kmutt.ac.th/tpack/knowledge/

ทิศนา แขมมณี. (2562). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 23). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มยุรี เจริญศิริ. (2558). การศึกษารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการโค้ชและ การจัดการเรียนรู้ของครูที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดทักษะ การคิดแก้ปัญหา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 13(1) ), 114-127.

วัชรา เล่าเรียนดี. (2556). ศาสตร์การนิเทศการสอนและการโค้ช : การพัฒนาวิชาชีพทฤษฎี กลยุทธ์สู่การปฏิบัติ. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์.

วาสนา บุญมาก. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบบูรณาการเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(2), 269–280.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.

วิชิรตา วรธาดาสวัสดิ์. (2566). รูปแบบการนิเทศการศึกษาแบบผสมผสานเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศิริรัตน์ ศรีวรรณ. (2557). การโค้ชเพื่อการพัฒนาผลงานที่ยอดเยี่ยม. เอช อาร์ เซ็นเตอร์.

ศิลา สงอาจินต์ และคณะ. (2561). การพัฒนารูปแบบการนิเทศการสอนเพื่อพัฒนาสมรรถภาพการจัดการ เรียนรู้ของครูตามทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของสถานศึกษาในจังหวัดตรัง. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 10(20), 160-175.

สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดอุดรธานี. (2541). รายงานการวิจัยการพัฒนารูปแบบกระบวนการนิเทศภายในโดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อให้โรงเรียนได้มาตรฐาน ตามเกณฑ์ มาตรฐานโรงเรียน ประถมศึกษา : กรณีศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานการ ประถมศึกษาจังหวัดอุดรธานี. ฝ่ายวิจัย และประเมินผลทางการศึกษา หน่วยศึกษานิเทศก์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการนิเทศเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา. พริกหวานกราฟฟิก.

สุวัฒนพงษ์ ร่มศรี. (2554). การพัฒนากระบวนการนิเทศทางไกลเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา สถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

หน่วยศึกษานิเทศก์ (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

หน่วยศึกษานิเทศก์. (2566). การพัฒนาคุณภาพการนิเทศการศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

ขั้นพื้นฐาน.

อัญชลี ธรรมะวิธีกุล. (2552). กระบวนการในการจัดการนิเทศการศึกษา. https://panchalee.wordpress.com/2009/03/30/process/

Brookhart, S. M., & McMillan, J. H. (2015). Performance assessment : showing what students know and can do. Learning Sciences International.

Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140.

Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2010). Supervision and Instructional: Developmental Approach. (8th ed.). Allyn & Bacon.

Goldhammer, R. (1969) Clinical supervision: Special Methods for the Supervision of Teachers. Holt, Reinhart & Winston.

Harris, B. M. (1985). Supervisory behavior in education (5th ed.). Prentice Hall.

Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based leaming: What and how do students learn?. Educational psychology review, 16(3), 235-266

Kadushin, A., & Harkness, D. (2014). Supervision in social work (5th ed.). Columbia University Press.

Koehler, M. J., Mishra, P., Kereluik, K., Shin, T. S., & Graham, C. R. (2014). The technological pedagogical content knowledge framework. In J.M. Specter, M.D. Merrill, J. Elen, & M.J. Bishop (Eds.), Handbook of research on educational communications and technology (pp. 101-111). Springer.

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Prentice Hall.

Mink, O.G., Owen, K.Q. & Mink, B.P. (1993). Developing high-performance people: The art of coaching. Addision-Wesley.