การพัฒนาหลักสูตรความฉลาดรู้ทางการเงินสำหรับครูในยุคดิจิทัล
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความฉลาดรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) เป็นทักษะจำเป็นในศตวรรษที่ 21 ที่ครูควรมีเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตตนเองและถ่ายทอดความรู้สู่ผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580) แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 และนโยบายขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ที่ต่างเน้นการส่งเสริมทักษะการจัดการทางการเงินในระบบการศึกษา ดังนั้น บทความนี้จึงมุ่งพัฒนาหลักสูตรความฉลาดรู้ทางการเงินสำหรับครูในยุคดิจิทัล โดยประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 3 มิติ ได้แก่ (1) มิติความรู้พื้นฐานทางการเงิน เช่น การออม การลงทุน และการจัดทำงบประมาณ (2) มิติทักษะการตัดสินใจทางการเงิน เช่น การวางแผนเป้าหมาย การประเมินทางเลือก และ (3) มิติด้านเจตคติและพฤติกรรม เช่น วินัยทางการเงินและความรับผิดชอบ ทั้งนี้ กระบวนการพัฒนาหลักสูตรประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ การวิเคราะห์ความต้องการ การออกแบบหลักสูตร การเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสม และการผลิตสื่อดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ ซึ่งประโยชน์ที่เกิดขึ้นไม่เพียงช่วยปรับพฤติกรรมทางการเงิน เสริมสร้างวินัย ลดความเสี่ยงในการก่อหนี้ใหม่ แต่ยังส่งเสริมบทบาทของครูในฐานะผู้นำทางการเงินในชุมชน และสามารถต่อยอดไปสู่ระดับนโยบายในอนาคตได้อย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2564). ภาวะหนี้ครัวเรือนของประเทศไทย ไตรมาส 4 ปี 2564. https://www.bot.or.th
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ
(พ.ศ. 2561–2580). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.ratchakitcha.soc.go.th
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.onec.go.th
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานผลการศึกษาแนวทางการสร้างความฉลาดรู้ทางการเงินในระบบการศึกษาไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.onec.go.th
สำนักงานส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2565). รายงานสถานการณ์หนี้สินครูและแนวทางการแก้ไขปัญหา. กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.otep.go.th
Atkinson, A., & Messy, F. A. (2019). Promoting financial literacy through education and behaviour change. OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions, No. 48. OECD Publishing.
Blue, L., Grootenboer, P., & Brimble, M. (2021). Financial literacy education and the curriculum: Making the connections. International Review of Economics Education, 37, 100219.
Bond, M., Bedenlier, S., Marín, V. I., & Händel, M. (2021). Emergency remote teaching in higher education: Mapping the first global online semester. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 18(1), 1–24.
Bongini, P., Trivellato, P., & Zenga, M. (2021). A digital financial education platform for improving financial awareness and capability of young adults. International Review of Economics Education, 36, 100217.
Branch, R. M. (2021). Instructional design: The ADDIE approach (2nd ed.). Springer.
Kaiser, T., & Menkhoff, L. (2020). Financial education in schools: A meta-analysis of experimental studies. Economics of Education Review, 78, 101930.
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy: Theory and evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5–44.
Merriam, S. B., & Baumgartner, L. M. (2020). Learning in adulthood: A comprehensive guide (4th ed.). Jossey-Bass.
OECD. (2020). OECD/INFE 2020 international survey of adult financial literacy. OECD Publishing. https://www.oecd.org/financial/education
OECD. (2021). Digital education outlook 2021: Pushing the frontiers with AI, blockchain and robots. OECD Publishing.
Schroeder, N. L., & Traxler, A. (2020). Using digital games to teach financial literacy: A systematic literature review. Simulation & Gaming, 51(3), 313–336.
Taylor, B., Kroth, M., & Lindner, J. R. (2020). Application of andragogical principles to financial literacy education for adult learners. Journal of Adult Education, 49(2),
–20.
Trust, T., & Whalen, J. (2020). Should teachers be trained in emergency remote teaching? Lessons learned from the COVID-19 pandemic. Journal of Technology and Teacher Education, 28(2), 189–199.
UNESCO Institute for Lifelong Learning. (2020). Embracing a culture of lifelong learning: Contribution to the Futures of Education initiative. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374112
Wiggins, G., & McTighe, J. (2021). Understanding by design (Expanded 2nd ed.). ASCD.