กลยุทธ์การบริหารวิชาการเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตในอนาคตของนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของการบริหารวิชาการเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิต ในอนาคตของนักเรียน 2) พัฒนากลยุทธ์การบริหารวิชาการเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตในอนาคตของนักเรียน และ 3) ประเมินกลยุทธ์การบริหารวิชาการดังกล่าว โดยเป็นการวิจัยแบบผสานวิธีพหุระยะ (Multi-phase Mixed Method Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ผู้ให้ข้อมูลแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ ผู้อำนวยการโรงเรียนและครูหัวหน้างานวิชาการ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา จำนวน 594 คน จาก 297 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีแบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1.องค์ประกอบการบริหารวิชาการ ประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ 1) การพัฒนาหลักสูตร 2) การจัดการเรียนรู้ และ 3) การวัดและประเมินผล ส่วนองค์ประกอบของทักษะชีวิตในอนาคตแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ 1) ความฉลาดรู้ในอนาคต 2) ภาวะผู้นำในอนาคต และ 3) ทักษะการทำงานในอนาคต 2. กลยุทธ์การบริหารวิชาการเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตในอนาคตของนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยกลยุทธ์หลัก 4 กลยุทธ์ กลยุทธ์รอง 15 กลยุทธ์ และโครงการกิจกรรมที่สอดคล้องกันรวม 30 โครงการ 3. การประเมินผลยุทธ์ด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ ในระดับมากที่สุด ด้านความเหมาะสมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.77 ด้านความเป็นไปได้มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.79 ด้านความเป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.78
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ศรีสุข. (2562). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณภาพการศึกษา ดุษฎีบัณฑิต, การบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของนักศึกษาวิชาชีพครู วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ชาญณรงค์ วิเศษสัตย์. (2563). แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความเข้าใจทางคณิตศาสตร์. วารสารคณิตศาสตร์ สมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย, 65(1), 15–30.
ชุมศักดิ์ อินทร์รักษ์. (2551). การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการจัดการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 31(2), 45–60.
ประกายแก้ว ไกรสงคราม. (2564). การสร้างเครือข่ายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา. วารสารวิชาการด้านการศึกษา, 12(3), 45–60.
ปรียานุช พงษ์สุวรรณ. (2565). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารหลักสูตรสถานศึกษาโดยใช้เครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชน ดุษฎีบัณฑิต, การบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2552). การบริหารการศึกษา: แนวคิดและการปฏิบัติ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2552). การวางแผนกลยุทธ์ทางการศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์. (2563). การบริหารการศึกษาเพื่อการเปลี่ยนแปลง. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มนรัตน์ แก้วเกิด. (2562). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน. วารสารการบริหารการศึกษา, 13(1), 23–38.
มูลนิธิยุวพัฒน์. (2019). ทักษะชีวิต: แนวคิดและการพัฒนาในบริบทการศึกษาไทย. มูลนิธิยุวพัฒน์.
วลีรัตน์ ฉิมน้อย. (2562). การมีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรเพื่อสร้างพลเมืองคุณภาพ. วารสารการบริหารการศึกษา, 14(1), 45–60.
วิจารณ์ พานิช. (2556). การเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสยามกัมมาจล.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2556). การประเมินผลการศึกษา: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิริพร แสงสว่าง. (2564). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, 17(2), 33–50.
ศิริพร ศรีสุวรรณ. (2564). การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 14(2), 55–72.
สมาน อัศวภูมิ. (2553). การประเมินหลักสูตร. มหาสารคาม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สราวุฒิ กันเอี่ยม. (2561). กลยุทธ์การพัฒนาหลักสูตรเพื่อเสริมสร้างทักษะแห่งศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์, 46(3), 67–82.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1–7. (2566). ข้อมูลสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1–7 (ข้อมูล ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2566). นครราชสีมา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานทิศทางทักษะแห่งอนาคตของผู้เรียนไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). ทักษะจำเป็นในยุคหลังโควิด-19. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). การพัฒนาแนวทางการขับเคลื่อนนโยบายเร่งด่วน (Quick Policy: QP) โดยประยุกต์ใช้แนวคิดการมีส่วนร่วม. สพฐ.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารบริหารการศึกษา, 12(2), 1–14.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การจัดการเรียนรู้ในยุคพลิกผัน: แนวคิดและแนวปฏิบัติ. วารสารบริหารการศึกษา, 19(1), 1–15.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารวิชาการในยุคพลิกผันของสถานศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา, 16(2), 45–60.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การออกแบบหลักสูตรเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคพลิกผัน. วารสารบริหารการศึกษา, 18(2), 15–30.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2566). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารงานวิชาการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยตามแนวคิดผู้เชี่ยวชาญการเรียนรู้ตลอดชีวิต. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(2), 45–60.
สุชาติ แก้วประเสริฐ. (2563). โมเดลการบริหารงานวิชาการเชิงมีส่วนร่วมของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ดุษฎีบัณฑิต, การบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สุนีย์ ชัยสุขสังข์. (2557). กลยุทธ์การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้เพื่อทักษะแห่งศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์, 42(3), 89–104.
สุภัทรา สถิตพงษ์. (2562). การพัฒนาภาวะผู้นำของนักเรียนมัธยมศึกษาผ่านกิจกรรมค่าย. วารสารครุศาสตร์ศึกษา, 27(1), 89–104.
อภิญญา จิตตะโสภณ. (2563). การจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะดิจิทัลของคนทำงานในยุคใหม่. วารสารพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, 16(1), 21–40.
อานนท์ ธิติคุณากร. (2562). รูปแบบการบริหารวิชาการเพื่อพัฒนาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์, 47(3), 89–104.
Candrasari, R., Yulia, R., Mayasari, N., & Lake, F. (2023). Visionary leadership in education management: Leading toward optimal achievement in the era of independent learning. Indonesian Journal of Education, 3(3), 451–467.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2021). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
David, F. R., & David, F. R. (2020). Strategic management: Concepts and cases (16th ed.). Pearson Education.
Davies, A., Fidler, D., & Gorbis, M. (2011). Future work skills 2020. Institute for the Future for University of Phoenix Research Institute.
DuFour, R., DuFour, R., Eaker, R., & Many, T. (2020). Learning by doing: A handbook for professional learning communities at work (4th ed.). Solution Tree Press.
Fullan, M. (2013). Stratosphere: Integrating technology, pedagogy, and change knowledge. Pearson.
Fullan, M. (2020). The principal: Three keys to maximizing impact (Updated ed.). Jossey-Bass.
Hattie, J. (2023). Visible learning: The sequel. Routledge.
Hill, C. W. L., Schilling, M. A., & Jones, G. R. (2020). Strategic management: Theory & cases: An integrated approach (13th ed.). Cengage Learning.
Ioannou, A., & Gravel, B. E. (2024). Trends, tensions, and futures of maker education research: A vision for STEM+ transdisciplinary spaces for learning through making. Educational Technology Research and Development, 72, 1–14. https://doi.org/10.1007/s11423-023-10123-4
Khanal, S., & Guha, P. (2023). Exploring the relationship between school-based management and school climate using PISA data. Asia Pacific Education Review, 24, 617–631. https://doi.org/10.1007/s40299-023-00702-9
Koehler, M. J., Mishra, P., & Cain, W. (2019). TPACK: What it is and what it is not. Journal of Education for Teaching, 45(4), 396–409.
Levin, I., Semenov, A. L., & Gorsky, M. (2025). Smart learning in the 21st century: Advancing constructionism across three digital epochs. Education Sciences, 15(1), 45. https://doi.org/10.3390/educsci15010045
Ng, W. (2021). Digital literacy in education: A critical review. Routledge.
OECD. (2019). OECD learning compass 2030. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/learning-compass-2030.htm
OECD. (2020). Future of education and skills 2030: Curriculum flexibility and stakeholder engagement. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/2030-project/
Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2016). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th ed.). Pearson.
Papert, S. (1993). The children's machine: Rethinking school in the age of the computer. Basic Books.
Patrinos, H. A., Barrera-Osorio, F., & Guáqueta, J. (2009). The role and impact of public-private partnerships in education. World Bank.
Priestley, M., Biesta, G., & Robinson, S. (2015). Teacher agency: An ecological approach. Bloomsbury Academic.
Schmid, M., Brianza, E., & Petko, D. (2021). Developing a short TPACK scale for measuring preservice teachers’ knowledge. Australasian Journal of Educational Technology, 37(2), 1–18.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Sheninger, E. (2014). Digital leadership: Changing paradigms for changing times. Corwin Press.
Spady, W. G. (1994). Outcome-based education: Critical issues and answers. American Association of School Administrators.
Spante, M., Hashemi, S. S., Lundin, M., & Algers, A. (2018). Digital competence and digital literacy in higher education research: Systematic review of concept use. Cogent Education, 5(1), Article 1519143. https://doi.org/10.1080/2331186X.2018.1519143
Stoll, L., & Louis, K. S. (2021). Professional learning communities: Divergence, depth and dilemmas. McGraw-Hill Education.
Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation. In T. Kellaghan & D. L. Stufflebeam (Eds.), International handbook of educational evaluation (pp. 31–62). Springer.
Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation: An update, a review, and a future direction. Journal of Multidisciplinary Evaluation, 1(1), 74–83.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
UNESCO. (2016). Global education monitoring report 2016: Education for people and planet. UNESCO Publishing.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing.
UNESCO Institute for Information Technologies in Education. (2011). Digital literacy in education. UNESCO Institute for Information Technologies in Education.
OECD. (2023). Education 2030: Learning Compass concept notes. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/learning-compass-2030.htm
OECD. (2024). TALIS 2022 results: Teachers and leaders in schools. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/talis
United Nations Development Programme. (2009). Handbook on planning, monitoring and evaluating for development results. United Nations Development Programme.
Vanermen, L., Vlieghe, J., & Decuypere, M. (2022). Curriculum meets platform: A reconceptualisation of flexible pathways in open and higher education. Curriculum Inquiry, 52(4), 443–468. https://doi.org/10.1080/03626784.2022.2101234
Vescio, V., Ross, D., & Adams, A. (2022). A review of research on the impact of professional learning communities on teaching practice and student learning. Teaching and Teacher Education, 108, 102–115. https://doi.org/10.1016/j.tate.2021.103512
Voogt, J., & Roblin, N. P. (2022). Curriculum flexibility and 21st century competencies: A comparative study of international frameworks. Journal of Curriculum Studies, 54(3), 345–362.
Wheelen, T. L., Hunger, J. D., Hoffman, A. N., & Bamford, C. E. (2022). Strategic management and business policy: Globalization, innovation, and sustainability (16th ed.). Pearson.
Willermark, S. (2021). Technological pedagogical content knowledge: A review of empirical studies published from 2011 to 2020. Journal of Educational Computing Research, 59(4), 1–31.
World Economic Forum. (2016). The future of jobs: Employment, skills and workforce strategy for the fourth industrial revolution. World Economic Forum.
World Economic Forum. (2020). The future of jobs report 2020. World Economic Forum.
