การศึกษาปัญหาการจัดทำแผนกลยุทธ์ในสถานศึกษา สังกัดเทศบาลวารินชำราบ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคของการจัดทำแผนกลยุทธ์ในสถานศึกษาสังกัดเทศบาลเมืองวารินชำราบ และเพื่อเสนอแนวทางในการพัฒนาให้แผนมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) เพื่อรวบรวมและวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น แผนกลยุทธ์ของโรงเรียน แผนปฏิบัติการประจำปี และรายงานการประชุมของสถานศึกษา 3 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนเทศบาลวารินวิชาชาติ, โรงเรียนบ้านหนองตาโผ่นมิตรภาพที่ 5, และโรงเรียนเทศบาลบ้านสุขสำราญ
ผลการวิจัยพบว่าปัญหาในการจัดทำแผนกลยุทธ์สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ด้านหลัก ดังนี้:
- ด้านกระบวนการ: สถานศึกษายังขาดการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมที่ครบถ้วนสมบูรณ์ โดยข้อมูลที่ใช้อาจขาดความน่าเชื่อถือและไม่เป็นปัจจุบัน รวมถึงการมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอก เช่น ผู้ปกครองและชุมชน ยังอยู่ในระดับจำกัด 2. ด้านเนื้อหา: แผนกลยุทธ์ยังขาดความสอดคล้องที่ชัดเจนกับนโยบายด้านการศึกษาของเทศบาล และการกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) ยังขาดความเฉพาะเจาะจงและไม่สามารถวัดผลได้อย่างเป็นรูปธรรมตามหลักการ SMART 3. ด้านการนำไปปฏิบัติ: พบช่องว่างระหว่างแผนกลยุทธ์และแผนปฏิบัติการประจำปี และสถานศึกษายังขาดกลไกการกำกับติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
จากผลการวิจัย ผู้วิจัยได้เสนอแนวทางในการพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการวางแผนกลยุทธ์ของสถานศึกษาในบริบทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งในเชิงนโยบายสำหรับเทศบาลและเชิงปฏิบัติสำหรับสถานศึกษา ซึ่งแนวทางเหล่านี้คาดว่าจะนำไปสู่การจัดทำแผนกลยุทธ์ที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริงและสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
กานดา ทํานองดี. (2560). สภาพและปญหาการวางแผนกลยุทธสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่
การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 1. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 11(26), 93-107.
จงรักษ์ แสนแอ่น, ชมภูนุช หุ่นนาค, ชัยยงค์ พรหมวงศ์, และวรสิทธิ์ เจริญพุฒ. (2563). ระบบการจัดการ
ศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของประเทศไทย. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.รัตนโกสินทร์, 7(2), 95–106.
ชัยมงคล สุพรมอินทร์. (2559). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการศึกษา: ความก้าวหน้า
และปัญหาอุปสรรคต่อการพัฒนาการศึกษาของไทย พ.ศ.2547-2557. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 3(1), 85–103.
ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2558). การจัดการเชิงกลยุทธ์ (Strategic Management). (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ:
ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ทิพวรรณ หล่อสุวรรณรัตน์. (2559). องค์การแห่งความรู้: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 6).
กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ธัญญารัตน์ ใจมูล. (2562). ปัญหาและแนวทางการมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา
ของโรงเรียนโพธิสัมพันธ์พิทยาคาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 18. วิทยานิพนธ์หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษาคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.
ปิยะวัฒน์ กรมการ. (2561). ปัญหาการนำแผนกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขต
พื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 15(70), 101-111.
พงศ์ทัศ วนิชานันท์. (2559). การศึกษาเปรียบเทียบกระบวนการจัดการศึกษาของโรงเรียนสังกัดสำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คลังปัญญาจุฬาฯ.
ไพโรจน์ กลิ่นกุหลาบ. (2555). การวางแผนกลยุทธ์สำหรับสถานศึกษา. นนทบุรี:
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษาและการพัฒนา
แผนกลยุทธ์ทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
วศิน โกมุท. (2558). การจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการเพิ่มโอกาสการศึกษาของกลุ่ม
ผู้ด้อยโอกาส. ดุษฎีนิพนธ์หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (สหวิทยาการ)วิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: ทิพยวิสุทธิ์.
สุวิมล ติรกานันท์. (2557). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 12).
กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อาภรณ์ ภู่วิทยพันธุ์. (2554). การวางแผนกลยุทธ์ทรัพยากรมนุษย์แนวใหม่. กรุงเทพฯ: เอช อาร์ เซ็นเตอร์.
อุทัย บุญประเสริฐ. (2552). การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์สำหรับสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: เอส.ดี.เพรส.
อาภาศิริ โกฏิสิงห์, เชิดศักดิ์ ศุภโสภณ และ คำนึง ทองเกตุ. (2561). การวางแผนกลยุทธ์ในสถานศึกษาขั้น
พื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(2), 1-13.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: Seeking
clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to
strengthening and sustaining organizational achievement (5th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
David, F. R., & David, F. R. (2017). Strategic management: A competitive advantage
approach, concepts and cases (16th ed.). Harlow, United Kingdom: Pearson Education.
Katsioloudes, M. I. (2006). Strategic Management: Global Cultural Perspectives for Profit
and Non-Profit Organization. Oxford: Elsevier.
Knezevich, S. J. (1984). Administration of Public Education (4th ed.). New York: Harper and
Row.
Mintzberg, H. (1994). The Rise and Fall of Strategic Planning. New York: Free Press.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and
practice (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Pressman, J., & Wildavsky, A. (1973). Implementation: How Great Expectations in
Washington are Dashed in Oakland. Berkeley: University of California Press.
Price, M. (2002). Strategic planning and the link to implementation in selected Illinois
school districts. (Doctoral dissertation). Retrieved from Dissertation Abstracts
International, 62(07A).
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2018). Management (14th ed.). Harlow, United Kingdom:
Pearson Education.
Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Wheelen, T. L., & Hunger, J. D. (2017). Strategic management and business policy:
Globalization, innovation and sustainability (15th ed.). Harlow, United Kingdom: Pearson Education.