การศึกษาองค์ประกอบของกระบวนการจัดการความรู้: การวิจัยเอกสาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบบและองค์ประกอบของกระบวนการจัดการความรู้จากเอกสาร ทางวิชาการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเอกสาร ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์คุณภาพของแหล่งข้อมูลตามหลักความน่าเชื่อถือ ความถูกต้อง และความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การศึกษา ข้อมูลที่นำมาใช้ประกอบการวิจัยประกอบด้วยเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิ ซึ่งผ่านการคัดเลือกอย่างเป็นระบบ จากนั้นทำการสังเคราะห์แนวคิดและแบบจำลองการจัดการความรู้ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล จำนวนทั้งสิ้น 10 โมเดล
ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบสำคัญของกระบวนการจัดการความรู้ที่ปรากฏร่วมกันในหลายโมเดลประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ (1) การสร้างหรือพัฒนาความรู้ (2) การแลกเปลี่ยนและเผยแพร่ความรู้ (3) การประยุกต์ใช้ความรู้ (4) การจัดระบบและเก็บรักษาความรู้ และ (5) การประเมินผลและปรับปรุงกระบวนการความรู้
องค์ประกอบทั้งห้านี้สะท้อนถึง “วงจรการจัดการความรู้” ซึ่งเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนองค์กรแห่งการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล อีกทั้งยังนำไปสู่องค์ความรู้ใหม่ที่เสนอว่า การจัดการความรู้เชิงประสิทธิผลในบริบทการศึกษาควรดำเนินอย่างบูรณาการระหว่าง มนุษย์ ระบบ และเทคโนโลยี ภายใต้วัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับระบบการศึกษาไทย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
American Productivity & Quality Center (APQC). (1996). Knowledge management: Consortium benchmarking study – Best-practice report. American Productivity & Quality Center.
ASEAN Secretariat. (2020). ASEAN education cooperation progress report. ASEAN Secretariat.
Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). Prentice-Hall.
Davenport, T. H., & Prusak, L. (1998). Working knowledge: How organizations manage what they know. Harvard Business School Press.
Drucker, P. F. (1993). Post-capitalist society. HarperBusiness.
Holsapple, C. W., & Joshi, K. D. (1998). Knowledge chain model: Activities for competitiveness. In C. W. Holsapple (Ed.), Handbook on knowledge management (Vol. 1, pp. 165–180). Springer.
International Organization for Standardization. (2018). ISO 30401: Knowledge management systems—Requirements. ISO.
Lave, J., & Wenger, E. (1991). Situated learning: Legitimate peripheral participation. Cambridge University Press.
Mouly, G. J. (1978). Educational research: The art and science of investigation. Allyn and Bacon.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.
Office of the Education Council. (2018). Educational reform in Thailand: Moving toward a learning society. Office of the Education Council.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). The path to becoming a data-driven public sector. OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Digital government in education systems. OECD Publishing.
Polanyi, M. (1966). The tacit dimension. Routledge & Kegan Paul.
Probst, G., Raub, S., & Romhardt, K. (2002). Managing knowledge: Building blocks for success (2nd ed.). John Wiley & Sons.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.
Suthiprom, S. (2020). Knowledge management in Thai public organizations: Barriers and development strategies. Journal of Social Science Research, 44(2), 85–102.
Tran, T. M. (2021). Professional development and teacher mobility in Southeast Asia: Challenges and opportunities. Asia Pacific Journal of Education, 41(3), 349–364.
UNESCO. (2016). Southeast Asia teacher supply and demand report. UNESCO Publishing.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing.
Wiig, K. M. (1993). Knowledge management foundations: Thinking about thinking – How people and organizations create, represent, and use knowledge. Schema Press.
Wiratchai, N. (2012). Educational reform and knowledge management in Thailand. Chulalongkorn University Press.
Yamkasikorn, M., & Thammetar, T. (2020). Knowledge management in Thai basic education schools: A model for educational quality. Journal of Education Administration, 16(2), 45–60.
Zhao, S. (2010). Knowledge management in public administration: Issues and challenges. International Public Management Review, 11(3), 1–15.
