แนวทางการพัฒนาบทบาทผู้บริหารสถานศึกษา ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในกลุ่มเครือข่ายสถานศึกษาที่ 2 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาวิธีการพัฒนาบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 3) ประเมินแนวทางการพัฒนาบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในกลุ่มเครือข่ายสถานศึกษาที่ 2 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3 การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบอธิบายเชิงลำดับ ดำเนินการเป็น 3 ระยะ 1) เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 127 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น 2) การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา 3) เป็นการประเมินแนวทางโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4 โดยภาพรวม สภาพปัจจุบันอยู่ในระดับมาก และสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน 2) วิธีการพัฒนาบทบาทผู้บริหารสถานศึกษาประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ การเป็นผู้นำทางวิชาการ การบริหารงานแบบมีส่วนร่วม การประสานความสัมพันธ์ และการส่งเสริมและพัฒนาครูและบุคลากร โดยประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ให้เหมาะสมกับบริบทสถานศึกษา 3) ผลการประเมินแนวทางมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาบทบาทผู้บริหารสถานศึกษาได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ 2565.
จริญญาภรณ์ ศรีจันดารี, และ จุฬาพรรณภรณ์ ธนะแพทย์. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงคุณธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา, 8(2), 45–58.
ชูฤทธิ์ เต็งไตรสรณ์. (2552). การบริหารสถานศึกษาตามแนวพุทธธรรม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เฉลียว กล้าหาญ. (2554). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษากับการบริหารแบบมีส่วนร่วม. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นฤมล แก้วคำ. (2563). การพัฒนาแนวทางการบริหารสถานศึกษาบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏ.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รสสุคนธ์ มกรมณี. (2559). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการเปลี่ยนแปลง. วารสารศึกษาศาสตร์, 27(3), 1–14.
สมหวัง พิธิยานุวัฒน์. (2556). การบริหารการศึกษา: แนวคิดและการปฏิบัติ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานสภาวะการศึกษาไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3. (2568). ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนสังกัด สพป. อุบลราชธานี เขต 3. https://bigdata.ubon3.go.th
ศิริพร จันทร์ดี. (2564). การบริหารสถานศึกษาด้วยการสื่อสารเชิงบวกที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของครู. วารสารการบริหารการศึกษา, 15(2), 85–98.
สิริวัฒน์ ศรีเครือดง. (2548). การบริหารตามหลักพุทธธรรม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
Hallinger, P. (2011). Leadership for learning: Lessons from 40 years of empirical research. Journal of Educational Administration, 49(2), 125–142.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Stufflebeam, D. L., & Shinkfield, A. J. (2007). Evaluation theory, models, and applications. Jossey-Bass.