การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา : อทินนาทานยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญายุคดิจิทัล 2) ศึกษาอทินนาทานในพระพุทธศาสนาเถรวาท 3) วิเคราะห์การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา : อทินนาทานยุคดิจิทัล  เป็นการวิจัยเอกสารจากพระไตรปิฎก คัมภีร์อรรถกถา และงานวิจัยต่าง ๆ นำมาเขียนบรรยายเชิงวิเคราะห์และพรรณนา 

ผลการวิจัย พบว่า 

1) ความรับผิดทางอาญาและแพ่งผู้ทำละเมิดต่อทรัพย์สินทางปัญญา (ลิขสิทธิ์) เป็นแนวคิดกฎหมายประเทศตะวันตก การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศที่เป็นภาคีมี 2 ฉบับ คือ อนุสัญญากรุงเบิร์น และความตกลงทริปส์ โดยมีการลงโทษผู้กระทำละเมิดทั้งทางอาญาและทางแพ่ง การคุ้มครองทางอาญานั้นเป็นการลงโทษโดยรัฐซึ่งโทษที่จะได้รับมีด้วยกัน 3 ประเภท คือ จำคุก ปรับ และริบทรัพย์

2) อทินนาทานในพระพุทธศาสนาเถรวาท คือ การห้ามลักทรัพย์ เป็นศีลข้อ 2 ของคฤหัสถ์ และปาราชิกสิกขาบทที่ 2 ของภิกษุ หากละเมิดศีลข้ออทินนาทาน ถ้าเป็นคฤหัสถ์นอกจากผิดศีลธรรมแล้วอาจจะได้รับโทษตามกฎหมายบ้านเมือง ถ้าเป็นภิกษุอาจจะต้องรับผิดตามกฎนิคหกรรม สำหรับอานิสงค์ของการละเว้นอทินนาทานทั้งคฤหัสถ์และภิกษุจะได้ 2 ส่วน คือ 1) ได้รับขณะมีชีวิตอยู่ ย่อมเป็นผู้มีโชคลาภ และ 2) ได้รับเมื่อสิ้นชีวิตแล้ว ย่อมไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์

3) การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (ลิขสิทธิ์) ซึ่งเป็นความผิดอาญาและแพ่งจำนวน 9 ฐาน จากการวิเคราะห์พบว่า กรณีเป็นคฤหัสถ์การละเมิดเป็นอทินนาทาน กรณีที่เป็นภิกษุถ้าละเมิดแล้วความเสียหายมีค่าเกินกว่า 5 มาสกเป็นปาราชิก แต่ถ้าความเสียหายมีค่าต่ำกว่า 5 มาสก ไม่เป็นปาราชิกแต่อาจเป็นอาบัติถุลลัจจัย เป็นต้น