พุทธวิธีเชิงบูรณาการในการสร้างความปรองดองทางการเมืองไทย

Main Article Content

พนม ศรีเผือด
พิสิฏฐ์ โคตรสุโพธิ์
เทพประวิณ จันทร์แรง

บทคัดย่อ

บทความนี้ ซึ่งเป็นบทความวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษากลุ่มเป้าหมายที่สำคัญจำนวน 30 รูป/ คน โดยการศึกษาวิจัยเชิงเอกสารและใช้วิธีการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาพบว่า การเมืองในพระพุทธศาสนา คือ หลักอธิปไตย 3 ประการ 1) อัตตาธิปไตย คือ การปกครองที่ใช้อำนาจของตนเอง 2) โลกาธิปไตย คือ การปกครองที่ใช้อำนาจสูงสุดขึ้นอยู่กับความเห็นของคนส่วนใหญ่ และ 3) ธรรมาธิปไตย คือ การปกครองที่ยึดถือธรรมหรือความถูกต้องเป็นใหญ่และเป็นไปตามหลักธรรมิกสังคม คือ สังคมที่มีธรรมะหรือความถูกต้อง สภาพปัญหาและกระบวนการสร้างความปรองดองในทางการเมืองในประเทศไทย ความขัดแย้งทางการเมืองนั้นมีการขยายอย่างกว้างขวาง การละเมิดหลักนิติธรรม การละเมิดหลักการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอย่างร้ายแรง กระบวนการสร้างความปรองดองแห่งชาติภายใต้บรรยากาศของความแตกแยกทางความคิด จะต้องอาศัยกระบวนการพูดคุยใน 2 ระดับ คือ 1) ระดับตัวแทนทางการเมืองและกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง และ 2) ระดับประชาชนในพื้นที่ในลักษณะของเวทีประเทศไทย พุทธวิธีเชิงบูรณาการสร้างความปรองดองในทางการเมืองไทย คือ ใช้หลักสาราณียธรรมในการสร้างความปรองดอง  1) การสร้างความขัดแย้งและความรุนแรงทางกาย วาจา ใจ  รัฐประหาร การกล่าวร้าย ใช้หลักเมตตากายกรรม เมตตาวจีกรรมและเมตตามโนกรรม  2) การเห็นแก่ประโยชน์ตน  การทุจริตคอรัปชั่น ใช้หลักสาธารณโภคี  3) การปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม ความอยุติธรรม  การใช้อำนาจที่ไม่เป็นธรรม  ใช้หลักสีลสามัญญตา  4) ความเห็นต่างการสร้างความแตกแยกทางความคิด ใช้หลักทิฏฐิสามัญญตา  การสร้างบรรยากาศแห่งความปรองดอง คือ ปัจจัยเบื้องต้นอันเป็นเงื่อนไขขั้นแรกของการสร้างแนวทางสู่ความปรองดองและการสร้างสังคมที่สันติสุข

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีเผือด พ., โคตรสุโพธิ์ พ., & จันทร์แรง เ. (2023). พุทธวิธีเชิงบูรณาการในการสร้างความปรองดองทางการเมืองไทย. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 7(4), 33–48. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMHR/article/view/aA-003
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์. (2553). “การศึกษาวิเคราะห์การเมืองการปกครองในคัมภีร์พระพุทธศาสนา”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ประเวศ วะสี, (2540). ปฏิรูปการเมือง. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต). (2541). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม, พิมพ์ครั้งที่ 16. กรุงเทพมหานคร : บริษัท เอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักชั่น จำกัด.

พระมหากฤตวิทย์ อธิฏฺฐาโน (สนธิสุข). (2548). “ศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิดประชาธิปไตยในพุทธปรัชญาเถรวาทกับแนวคิดประชาธิปไตยในสังคมปัจจุบัน”. วิทยานิพนธ์นิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (ปรัชญา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาไพรัชน์ ธมฺมทีโป และคณะ. (2560). “กัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนากับปรัชญา ตะวันตก : บูรณาการเพื่อความสมานฉันท์ในสังคมไทย”. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. ปีที่ 13ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม) : 54-69.

พระสานนท์ จรณธมฺโม (เตี้ยนวน). (2549). “การศึกษาเชิงวิเคราะห์เปรียบเทียบแนวความคิดทางการเมืองของเพลโตกับของพระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต)”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พอพล มณีรินทร์. (2539). “การปฏิรูปการเลือกตั้ง : ศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิดนักการเมืองและข้าราชการประจำ”. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พุทธทาสภิกขุ. (2549). ธรรมะกับการเมือง. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์สุขภาพใจ.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรเจตน์ ภาคีรัตน์. (2557). คำสอนว่าด้วยรัฐและหลักกฎหมายมหาชน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เดือนตุลา.

สมศักดิ์ เนียมเล็ก. (2544). “วิเคราะห์ความคิดทางการเมืองของท่านพุทธทาสภิกขุ”. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย. (2541). การเมือง การปกครองและกฎหมาย. กรุงเทพมหานคร : สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย.

สุดารัตน์ เกยุราพันธุ์. คุณหญิง. (2545). “พุทธวิธีเชิงบูรณาการแก้ปัญหาความขัดแย้งในการเมืองไทยปัจจุบัน”. วิทยานิพนธ์นิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.