พุทธบูรณาการเพื่อการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย 2) พัฒนาการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย และ3) ประเมินการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย การวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลักผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะเปราะบางทางสังคมจำนวน 64 คน และสนทนากลุ่มเฉพาะจำนวน 8 รูปหรือคน เครื่องมือที่การวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

         ผลการศึกษาพบว่า  

         1) การเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย พบว่า (1) ด้านกาย ส่งเสริมสุขภาพร่างกายด้วยการทำกิจกรรมเคลื่อนไหวอย่างเหมาะสม (2) ด้านจิตใจด้วยการเจริญสติภาวนา (3) ด้านอารมณ์ การเจริญเมตตาเพื่อลดความเครียด และ(4) ด้านสังคม เครือข่ายมีบทบาทเป็น “พี่เลี้ยงทางธรรม”

         2) พัฒนาการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย พบว่า จัดโปรแกรมการปฏิบัติสำหรับกลุ่มเปราะบางแต่ละกลุ่ม ได้แก่ (1) ด้านกาย ช่วยเหลือผู้สูงอายุยากไร้ผ่านโครงการเพื่อนช่วยเพื่อน (2) ด้านจิตใจ ส่งเสริมคุณค่าตนเองผ่านกิจกรรมทางพุทธศาสนา (3) ด้านอารมณ์ จัดกิจกรรมนันทนาการและทัศนศึกษาเพื่อลดความเหงาและภาวะซึมเศร้า และ (4) ด้านสังคมส่งเสริมการมีส่วนร่วมเพื่อลดภาระครอบครัวและค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ

         3) การประเมินการเยียวยาและยกระดับจิตใจสำหรับกลุ่มเปราะบางผ่านเครือข่ายผู้สูงอายุในจังหวัดเลย พบว่า การให้ความสำคัญต่อการคอยเอาใจใส่ และหมั่นสังเกตลักษณะการใช้ชีวิตประจำวัน ทั้งทางกายและจิตใจ แต่หากให้ความช่วยเหลือมากเกินความจำเป็น อาจส่งผลให้ผู้สูงอายุไม่ได้ใช้สมรรถภาพที่ตนเอง รับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ การดูแลฟื้นฟูทางกายภาพและสุขภาพจิต