การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักไตรสิกขาของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2) ความสัมพันธ์ระหว่างหลักไตรสิกขา ศีล สมาธิ ปัญญากับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และ 3) แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักไตรสิกขาของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างแบบสัดส่วนรวม 398 คน ครอบคลุม 12 เทศบาล เครื่องมือการวิจัยคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสหสัมพันธ์เพียร์สัน วิจัยเชิงคุณภาพมีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 4 กลุ่ม ได้แก่ ผู้บริหารเทศบาล ข้าราชการ/พนักงานเทศบาล นักวิชาการรัฐประศาสนศาสตร์ และนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา รวม 10 คน วิธีวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1) ระดับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
2) ความสัมพันธ์ระหว่างไตรสิกขากับผลด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า มีนัยสำคัญทางสถิติในภาพรวมและรายมิติที่ระดับ p < 0.01 โดยมีขนาดความสัมพันธ์ตั้งแต่ปานกลางถึงค่อนข้างสูง ผลเชิงคุณภาพยืนยันกลไกสำคัญ ได้แก่ การสถาปนาวัฒนธรรมคุณธรรม (ศีล) การกำกับตนด้วยสติในงาน (สมาธิ) และการเรียนรู้เชิงระบบ/ดิจิทัล (ปัญญา) พร้อมอุปสรรคด้านภาระงาน ทรัพยากร และวัฒนธรรมอาวุโส
3) แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ตามหลักไตรสิกขาของเทศบาลในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า 1) มิติศีล ยกระดับธรรมาภิบาลด้วยหลักจรรยาบรรณราชการและศีล 5 บูรณาการในหลักสูตรอบรม วางระบบกำกับ–ติดตาม และใช้มาตรการยกย่อง–ลงโทษอย่างเป็นธรรม 2) มิติสมาธิ พัฒนาสมรรถนะผ่านการฝึกสติ/สมาธิ และวินัยงานประจำวัน เพื่อเสริมคุณภาพการตัดสินใจ ลดความเครียด และลดความขัดแย้ง 3) มิติปัญญา เร่งเครื่องการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วย KM/PDCA การใช้ดิจิทัลภาครัฐ และหลักสูตรทักษะใหม่ พร้อมทุน–เส้นทางความก้าวหน้าตามสมรรถนะ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชญานุช สามัญ. (2561). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของเทศบาลเมืองลำตาเสา อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ณัศฐมลกานต์ ไชยวิมลสิริ, ไพฑูรย์ มาเมือง และสุเนตร ธนศิลปะพิชิต. (2564). แนวทางการสร้างธรรมาภิบาลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 4(1), 9–19.
ปภาดา พญาฐิติกาญจน์. (2565). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงพุทธบูรณาการของเทศบาลตำบลวังดิน อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน. สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัญฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ปาริชาติ เปรมวิชัย. (2566). หลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์. 6 (1), 43-41.
ผกามาศ จันทร์แก้ว. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาในการเรียนกลุ่มสาระสังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนวัดไทรใหญ่ จังหวัดนนทบุรี”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพัฒนาสังคม. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระปลัดธนเดช สมจิตฺโต (สมบัติมา). (2568). การพัฒนาพฤติกรรมมนุษย์ตามแนวพุทธจริยศาสตร์ ในอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 10(2), 31–45.
ภฤศ โสภณณิชกุล (2561). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักไตรสิกขาสำหรับผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดน่าน. หลักสูตรปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วีนัส ธรรมสาโรรัชต์. (2566). การบูรณาการหลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจังหวัดราชบุรี. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). กรอบแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Bulugahapitiye, N. (2025). Train Human Resources with Buddhist Teachings for Sustainable Economic Development. Kelaniya Journal of Human Resource Management, 19(2).
Khanal, D. R. (2025). Impact of Buddhist Meditation and Mindfulness on Cognitive Ability of Students. SMC Journal Shadananda Multiple Campus, 1, 26-45.
Nakhapakorn, B. (2025). Influences of Meditation on the Emotional Intelligence of Participants at Buddha Haksa Temple. (Doctoral dissertation), Marquette University
Prihantari, G. A. P. E. D., & Astika, I. B. P. (2019). Effect of role overload, budget participation, environmental uncertainty, organizational culture, competence, and compensation on employee performance. International research journal of management, IT and social sciences, 6(4), 197-206.
Sunandabodhi, B. (2024). Exploring the intersection of Buddhist teaching and modern management practices: strategies for addressing contemporary social challenges.
