คุณลักษณะความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนิสิตระดับปริญญาตรี
คำสำคัญ:
คุณลักษณะ, ความเป็นพลเมืองดิจิทัล, นิสิตปริญญาตรีบทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาของพลเมืองดิจิทัลของนิสิตระดับปริญญาตรีและ 2) ศึกษาคุณลักษณะของพลเมืองดิจิทัลของนิสิตระดับปริญญาตรี กลุ่มตัวอย่าง คือ อาจารย์ที่สอนระดับปริญญาตรี นิสิต นักศึกษา และเจ้าหน้าที่ฝ่ายวิชาการของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ รวม 126 คน โดยใช้วิธีการการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละและค่าเฉลี่ย ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาของพลเมืองดิจิทัลเป็นเรื่องการขาดวิจารณญาณในการใช้สื่อและเทคโนโลยี ขาดการวิเคราะห์ข้อเท็จจริงของข้อมูล และขาดจริยธรรมในการใช้สื่อเทคโนโลยี 2) คุณลักษณะของพลเมืองดิจิทัลแบ่งเป็น 5 ด้าน คือ ด้านที่ 1 ทักษะการใช้เทคโนโลยี มีพฤติกรรมบ่งชี้ คือ ความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยีและนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ มีเจตคติที่ดี เคารพสิทธิ เสรีภาพ และความคิดเห็นของผู้อื่น ใช้เทคโนโลยีภายใต้กฎหมายกำหนด ด้านที่ 2 การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น มีพฤติกรรมบ่งชี้ คือ มีความรับผิดชอบต่อสังคม เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม ด้านที่ 3 การมีจริยธรรมในการใช้สื่อดิจิทัล มีพฤติกรรมบ่งชี้ คือ มีมารยาทในการใช้สื่อดิจิทัล ใช้สื่อดิจิทัลโดยการคำนึงถึงหลักคุณธรรม ด้านที่ 4 ทักษะการมีวิจารณญาณในการใช้สื่อมีพฤติกรรมบ่งชี้ คือ มีความสามารถในการใช้ การเข้าใจ การเข้าถึงสื่อและข้อมูลดิจิทัล มีวิจารณญาณในการใช้สื่อดิจิทัล และด้านที่ 5 ทักษะในการรักษาความปลอดภัยของตนเองในโลกออนไลน์ มีพฤติกรรมบ่งชี้ คือ ป้องกันภัยคุกคามบนโลกออนไลน์และการคำนึงถึงความปลอดภัยในการใช้งานและการเก็บรักษาข้อมูลส่วนตัว
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2558). นโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (พลเอก ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ). กรุงเทพมหานคร: สำนักปลัดกระทรวง กระทรวงศึกษาธิการ.
จตุพร ขาวมาลา. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เสริมสร้างคุณลักษณะความเป็นพลเมืองวิชาชพสำหรับนักศึกษาพยาบาล. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิจัยและพัฒนาหลักสูตร. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ภัทริกา วงศ์อนันต์นนท์. (2557). พฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตของเด็กและเยาวชน. วารสารพยาบาลทหารบก, 15(2), 173-178.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2561). พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship). เรียกใช้เมื่อ 9 พฤษภาคม 2563 จาก https://www.thaihealth.or.th /Content/48161-พลเมืองดิจิทัล %20(Digital%20 Citizenship).html
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2561). การสำรวจเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน. เรียกใช้เมื่อ 9 พฤษภาคม 2563 จาก http://www.nso.go.th/sites/2014/Pages/สำรวจ/เทคโนโลยีสารสนเทศ/เทคโนโลยีในครัวเรือน
Castells, M. (2001). The Internet galaxy: Reflections on the Internet, business, and society. New York: Oxford University Press.
Choi, M. (2016). A Concept Analysis of Digital Citizenship for Democratic Citizenship Education in the Internet Age. In Columbus. The Ohio State University.
Coleman, S. & Jay G. Blumler. (2009). The Internet and Democratic Citizenship: Theory Practice and Policy. New York: Cambridge University Press.
Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2017). Cooperative Learning. In Minnesota. University of Minnesota.
Lyons, R. (2012). Investigating Student Gender and Grade Level Differences in Digital Citizenship Behavior. In Doctor of Education. College of Education Walden University, Minnesota.
Mossberger, K. et al. (2007). Digital Citizenship. London: The MIT Press.
Osterman, M. D. (2012). Digital Literacy: Definition Theoretical Framework and Competencies. Retrieved May 17, 2020, from https://core.ac.uk /reader/46946450
