การประกอบสร้างความจริง เรื่องพรรคเพื่อไทย กับการจัดตั้งรัฐบาลใน ปี พ.ศ. 2566 : ศึกษาเปรียบเทียบสำนักข่าวมติชนกับสำนักข่าว Voice
คำสำคัญ:
การสื่อสารทางการเมือง, กรอบการนำเสนอของสื่อ, การประกอบสร้างความจริง, การจัดตั้งรัฐบาล, พรรคเพื่อไทย, มติชน, วอยซ์ทีวี, การเมืองไทยปี 2566บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่อง “การประกอบสร้างความจริง เรื่องพรรคเพื่อไทยกับการจัดตั้งรัฐบาลในปี พ.ศ. 2566 : ศึกษาเปรียบเทียบสำนักข่าวมติชนกับสำนักข่าววอยซ์ (Voice)” มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาบริบทที่มีผลต่อการประกอบสร้างความจริง (2) ศึกษาการประกอบสร้างความจริงผ่านสำนักข่าวมติชน และ (3) ศึกษาการประกอบสร้างความจริงผ่านสำนักข่าววอยซ์ การวิจัยเป็นแบบเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) กับผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) รวม 4 กลุ่ม ได้แก่ ผู้สื่อข่าวจากมติชน ผู้สื่อข่าวจากวอยซ์ นักวิชาการด้านสื่อสารการเมือง และตัวแทนภาคประชาชน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกที่สะท้อนมุมมองจากผู้เกี่ยวข้องโดยตรง ข้อมูลที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) ภายใต้กรอบแนวคิดการประกอบสร้างความจริงและทฤษฎีการกำหนดกรอบ (Framing) ของ Gurevitch & Blumler ผลการวิจัยพบว่า บริบททางการเมืองไทยในปี พ.ศ. 2566 ที่ซับซ้อนจากรัฐธรรมนูญ 2560 การแบ่งขั้วทางการเมือง และอิทธิพลของกลุ่มอำนาจนอกระบบ ส่งผลโดยตรงต่อการรายงานข่าวและกรอบการนำเสนอของสื่อมวลชน เมื่อพรรคก้าวไกลไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ พรรคเพื่อไทยจึงเปลี่ยนยุทธศาสตร์และจัดตั้งรัฐบาลข้ามขั้วภายใต้การนำของนายเศรษฐา ทวีสิน เหตุการณ์นี้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญทางการเมืองสำนักข่าว Voice มุ่งเสนอข่าวเชิงเหตุการณ์แบบเรียลไทม์ เน้นการให้เหตุผลเชิงโครงสร้างเพื่อสร้างความชอบธรรมแก่พรรคเพื่อไทย ขณะที่มติชนมุ่งวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์และวิพากษ์การเมือง โดยใช้มุมมองนักวิชาการเพื่อกระตุ้นสังคมตั้งคำถามต่อความชอบธรรมของพรรค การเปรียบเทียบสะท้อนให้เห็นว่าสื่อทั้งสองมีวาระซ่อนเร้นที่ต่างกัน และมีบทบาทสำคัญในการกำหนดกรอบความเข้าใจทางการเมืองของสังคม
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก สุกใส. (2551). การประกอบสร้างความจริงทางสังคมในข่าวของหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ: กรณีศึกษา พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร กับการจัดตั้งรัฐบาลสมัคร สุนทรเวช (สารนิพนธ์วารสารศาสตรมหาบัณฑิต). คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กรองกาญจน์ อาทรธรรมรัตน์. (2551). การประกอบสร้างความจริงเกี่ยวกับภาพลักษณ์ของนายสมัคร สุนทรเวช ของหนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์: กรณีศึกษาเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519 (สารนิพนธ์วารสารศาสตรบัณฑิต). คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จรัล อัมพรกลิ่นแก้ว. (2560). การประกอบสร้างความจริงเกี่ยวกับรัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชิน
วัตร: ศึกษาเปรียบเทียบหนังสือพิมพ์เอเอสทีวีผู้จัดการรายวันกับหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (สื่อสารการเมือง)). วิทยาลัยสื่อสารการเมือง, มหาวิทยาลัยเกริก.
จันทร์เพ็ญ มีแย้มภักดิ์. (2554). การประกอบสร้างความจริงของหนังสือพิมพ์ข่าวสด กรณีศึกษา: บทบาทนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ในสถานการณ์อุทกภัยปี พ.ศ.2553 (สารนิพนธ์ วารสารศาสตรบัณฑิต). คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธรรมพร จิระพลังทรัพย์. (2553). การประกอบสร้างความจริงในข่าวการเมืองของหนังสือพิมพ์เดลินิวส์: กรณีศึกษาการแต่งตั้ง พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นที่ปรึกษาทางเศรษฐกิจของสมเด็จฮุนเซน กับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยและกัมพูชา (สารนิพนธ์). คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นันทนา นันทวโรภาส. (2558). สื่อสารการเมือง: ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้ (พิมพ์ครั้งที่ 2).
กรุงเทพฯ: แมสมีเดีย.
พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์. (2563). การสื่อสารการเมืองในยุคดิจิทัล: การวิเคราะห์สื่อและการเมือง.
กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรพงษ์ โสธนะเสถียร. (2548). หลักและทฤษฎีการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (น. 293). กรุงเทพฯ:
ประสิทธิภัณฑ์ แอนด์ พริ้นติ้ง.
Gurevitch, Michael and Blumler, Jay G. (1995). The Crisis of PublicCommunication. London: Routledge.
Gurevitch, Michael and Blumler, Jay G. The New Media and OurPolitical Communication Discontents: DemocratizingPoet Cyberspace. London: Routledge, 2000.
Hallin, D. C., & Mancini, P. (2004). Comparing media systems: Three models of media and politics. Cambridge University Press.
McNair, Brian. An Introduction to Political Communication. London: Routledge, 2011.
