พลวัตการเมืองและพฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไป หลังการยุบสภาในประเทศไทย
คำสำคัญ:
พลวัตทางการเมือง, พฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้ง, การยุบสภาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์พลวัตทางการเมืองและพฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปของประเทศไทยภายหลังการยุบสภาผู้แทนราษฎร โดยพิจารณาทั้งบริบททางการเมืองระดับมหภาคและปัจจัยระดับปัจเจกบุคคลที่มีผลต่อการตัดสินใจลงคะแนนเสียงของประชาชน การยุบสภาในประเทศไทยมักเกิดขึ้นภายใต้สถานการณ์ที่มีความตึงเครียดทางการเมือง ความไม่ลงรอยภายในรัฐบาล หรือการใช้ยุทธศาสตร์ทางการเมืองของฝ่ายบริหารเพื่อสร้างความได้เปรียบในการเลือกตั้งใหม่ กระบวนการยุบสภาจึงไม่ใช่เพียงเหตุการณ์ทางรัฐธรรมนูญเท่านั้น แต่เป็นจุดเริ่มต้นของพลวัตทางการเมืองชุดใหม่ที่ส่งผลต่อทัศนคติ การรับรู้ และพฤติกรรมของผู้มีสิทธิเลือกตั้งอย่างลึกซึ้ง
งานศึกษานี้ใช้กรอบแนวคิด Political Behavior, Political Communication และ Political Opportunity Structure เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบที่กำหนดและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเลือกตั้ง โดยพบว่าโครงสร้างโอกาสทางการเมืองที่เปลี่ยนไปหลังยุบสภา เช่น ระบบเลือกตั้ง การจัดวางตัวผู้สมัคร การนำเสนอแนวคิดเชิงนโยบาย และการแข่งขันระหว่างพรรคการเมือง ส่งผลให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องประเมินข้อมูลจำนวนมากในระยะเวลาสั้นกว่าปกติ ความเร่งรีบของสถานการณ์ทำให้ความน่าเชื่อถือ ความเสถียรภาพทางนโยบาย และผลงานที่ผ่านมา กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้ประกอบการตัดสินใจมากขึ้น
นอกจากนี้ ผลการศึกษายังเน้นย้ำบทบาทสำคัญของสื่อดิจิทัล โดยเฉพาะแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียที่ได้กลายเป็นเครื่องมือหลักของการสื่อสารทางการเมืองยุคใหม่ ทั้งการสร้างภาพลักษณ์ผู้สมัคร การรณรงค์หาเสียง การกำหนดวาระสาธารณะ (Agenda Setting) และการตีกรอบข้อมูล (Framing) ความสามารถของสื่อดิจิทัลในการเผยแพร่ข้อมูลอย่างรวดเร็วทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรับข่าวสารแบบทันทีทันใด แต่ในขณะเดียวกันก็ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายข้อมูลเท็จ การเลือกเสพข้อมูลเฉพาะด้าน (Selective Exposure) และการก่อตัวของห้องเสียงสะท้อน (Echo Chambers) ซึ่งนำไปสู่การแบ่งขั้วทางการเมืองที่ชัดเจนและขยายตัวมากขึ้น ส่งผลให้พฤติกรรมการลงคะแนนเสียงในบางกลุ่มเกิดขึ้นบนฐานของอารมณ์ ทัศนคติส่วนบุคคล หรืออุดมการณ์ มากกว่าการวิเคราะห์เชิงเหตุผลหรือหลักฐานเชิงประจักษ์
ผลการศึกษาสรุปว่า การยุบสภาเป็นตัวเร่งให้เกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่รวดเร็วและรุนแรง ทั้งระดับพรรคการเมืองและระดับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง โดยประชาชนแสดงพฤติกรรมการเลือกตั้งที่ตอบสนองต่อความไม่แน่นอนทางการเมืองผ่านการประเมินความน่าเชื่อถือของผู้สมัคร ประสิทธิภาพของรัฐบาลชุดที่ผ่านมา และความสามารถในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญในชีวิตประจำวัน ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ซึ่งมีสัดส่วนเพิ่มสูงขึ้นยังมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางของการเลือกตั้ง เนื่องจากมีแนวโน้มใช้ข้อมูลจากสื่อดิจิทัลมากกว่าช่องทางดั้งเดิม ส่งผลให้การรณรงค์ทางการเมืองต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของช่องทางสื่อสารและพฤติกรรมผู้บริโภคสื่อ
ดังนั้น การทำความเข้าใจพลวัตทางการเมืองและพฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้งในช่วงหลังยุบสภา จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวิเคราะห์ทิศทางการพัฒนาประชาธิปไตยไทยในอนาคต ตลอดจนการออกแบบกลยุทธ์ทางการเมือง การสื่อสารสาธารณะ และการสร้างนโยบายสาธารณะที่ตอบสนองความคาดหวังของประชาชนในสังคมที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
เอกสารอ้างอิง
Aisen, A., & Veiga, F. J. (2013). How does political instability affect economic
growth? European Journal of Political Economy, 29, 151–167.
Almond, G. A., & Verba, S. (1963). The civic culture: Political attitudes and
democracy in five nations. Princeton University Press.
Bakshy, E., Messing, S., & Adamic, L. A. (2015). Exposure to ideologically diverse
news and opinion on Facebook. Science, 348(6239), 1130–1132.
Banducci, S., Franklin, M., & Stevens, D. (2016). Electoral behavior. In M. Gallagher & P. Mitchell (Eds.), The politics of electoral systems (pp. 281–310). Oxford University Press.
Boonpunth, K. (2019). Thailand’s political polarization and the transformation of
electoral competition. Asian Journal of Comparative Politics, 4(3), 249–265.
Campbell, A., Converse, P. E., Miller, W. E., & Stokes, D. E. (1960). The American
voter. University of Chicago Press.
Chambers, P. (2003). Local leadership and political trust in Southeast Asia. Asian
Journal of Political Science, 11(2), 23–41.
Chadwick, A. (2017). The hybrid media system: Politics and power. Oxford
University Press.
Chanchai, W. (2021). Political participation and digital engagement among Thai
voters: Changing patterns in the post-coup period. Journal of Asian Politics and Policy, 13(2), 145–164.
Dalton, R. J. (2013). The apartisan American: Dealignment and changing
electoral politics. CQ Press.
Diamond, L. (2019). Ill winds: Saving democracy from Russian rage, Chinese
ambition, and American complacency. Penguin Press.
Enli, G. (2017). Mediated authenticity: How the media constructs reality in
politics. Digital Journalism, 5(3), 321–339.
Fernquest, J. (2020). Political mobilization in Thailand: Youth movements and
the digital sphere. Contemporary Southeast Asia, 42(3), 375–403.
Fiorina, M. P. (1981). Retrospective voting in American national elections. Yale
University Press.
Funston, J. (2001). Thailand’s political development: A mix of continuity and
change. Contemporary Southeast Asia, 23(3), 421–440.
Human Rights Watch. (2023). Thailand: Political landscape and civil liberties
after the dissolution of parliament. HRW.
Inglehart, R., & Norris, P. (2016). Cultural backlash: Trump, Brexit, and
authoritarian populism. Cambridge University Press.
Ishiyama, J. (2018). Comparative politics: Principles of democracy and
democratization (3rd ed.). Routledge.
Kitschelt, H. (1986). Political opportunity structures and political protest: Anti-
nuclear movements in four democracies. British Journal of Political Science, 16(1), 57–85.
Kreiss, D. (2016). Prototype politics: Technology-intensive campaigning and the
data of democracy. Oxford University Press.
Kreiss, D., & McGregor, S. C. (2018). Technology firms shape political
communication: The work of Microsoft, Facebook, Twitter, and Google with campaigns during the 2016 U.S. presidential cycle. Political Communication, 35(2), 155–177.
Lewis-Beck, M., & Stegmaier, M. (2000). Economic determinants of electoral
outcomes. Annual Review of Political Science, 3, 183–219.
Levitsky, S., & Way, L. A. (2010). Competitive authoritarianism: Hybrid regimes
after the Cold War. Cambridge University Press.
McCargo, D., & Ukrist, P. (2005). The Thaksinization of Thailand. NIAS Press.
McCurley, C., & Mondak, J. (1995). Inspected by #118406: The role of candidate
traits in voter decision-making. Political Research Quarterly, 48(4), 841–850.
Montesano, M., & Chongvilaivan, A. (2014). Political change in Thailand:
Democracy and participation. ISEAS.
Nishizaki, Y. (2022). Electoral change and local political networks in the provinces of Thailand. Asian Survey, 62(1), 95–120.
Office of the Election Commission of Thailand. (2023). Report on the 2023 Thai
general election: Voter turnout, party performance, and electoral behavior. ECT.
Pariser, E. (2011). The filter bubble: What the Internet is hiding from you. Penguin Press.
Phongpaichit, P., & Baker, C. (2017). Thailand: Economy and politics. Oxford
University Press.
Pongsudhirak, T. (2020). Thailand’s political confrontation and electoral
dynamics in the post-junta era. Journal of Democracy, 31(1), 125–139.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American
community. Simon & Schuster.
Reilly, B. (2006). Democracy and diversity: Political engineering in the Asia-
Pacific. Oxford University Press.
Rüland, J. (2000). Political networks and grassroots politics in Southeast Asia.
Asian Survey, 40(3), 475–495.
Schedler, A. (2013). The politics of uncertainty: Sustaining and subverting
electoral authoritarianism. Oxford University Press.
Stokes, S. C. (2005). Perverse accountability: A formal model of machine politics
with evidence from Argentina. American Political Science Review, 99(3), 315–325.
Tejapira, K. (2021). Thailand’s political culture and new voter alignment in the
digital age. Asian Studies Review, 45(4), 567–585.
Tarrow, S. (1998). Power in movement: Social movements and contentious
politics (2nd ed.). Cambridge University Press.
Tarrow, S. (2011). Power in movement: Social movements and contentious
politics (3rd ed.). Cambridge University Press.
The Economist Intelligence Unit. (2023). Democracy Index: Thailand country
profile. EIU.
Ting, M., & Pattrarat, K. (2021). Political dissolution, party strategy, and voter
repositioning in Thailand. Asian Journal of Political Science, 29(2), 183–202.
Tsebelis, G. (2002). Veto players: How political institutions work. Princeton
University Press.
Vaccari, C. (2020). Digital politics in Western democracies: A comparative study.
Johns Hopkins University Press.
Sunstein, C. R. (2017). #Republic: Divided democracy in the age of social media.
Princeton University Press.
Stroud, N. J. (2010). Polarization and partisan selective exposure. Journal of
Communication, 60(3), 556–576.
