ปัญหาการส่งผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศสมาชิกอาเซียน กรณี การกำหนดเงื่อนไขโทษประหารชีวิตและความผิดทางการเมือง

บทคัดย่อ

การให้ความร่วมมือหว่างประเทศในการส่งผู้ร้ายข้ามแดน เป็นความร่วมือทางกฎหมายที่มีความสำคัญตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน การส่งผู้ร้ายข้ามแดนไม่ใช่พันธกรณีทางกฎหมาย ในอันที่จะบังคับให้ประเทศผู้รับคำร้องขอต้องส่งผู้ร้ายที่หลบหนีไปอาศัยอยู่ในประเทศตนข้ามแดน เพราะเป้นอำนาจในการตัดสินใจอันเป็นอำนาจอธิปไตยของรัฐนั้น แต่ด้วยความจำเป็น เพื่อไม่ให้ผู้กระทำความผิดอาศัยช่องทางดังกล่าวหลุดพ้น ทุกประเทศบนโลกจึงต้องพยายามร่วมมือกันในการปราบปรามอาชญากรรมให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ประเทศต่างๆ ส่วนใหญ่ของโลก รวมถึงประเทศสมาชิกอาเซียนที่ผ่านมา จึงนิยมจัดทำข้อตกลงระหว่างประเทศแบบทวิภาคีและพหุภาคี ซึ่งถือเป็นการส่งผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างกันอย่างเป็นทางการทำให้ประเทศคู่สัญญามีพันธทางกฎหมายต้องปฏิบัติตามภายใต้เงื่อนไขทางกฎหมายที่ปรากฎในข้อตกลงระหว่างประเทศเหล่านั้น แต่อย่างไรก็ตาม การกำหนดเงื่อนไขบางประการยังมีปัญหาหรือแนวทางที่แตกต่างกันไป เนื่องจากประเทศต่างๆ ต่างมีเหตุผลทางกฎหมาย ระบบการเมืองการปกครองหรือแนวคิดเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนแตกต่างกัน จนนำไปสู่การกำหนดเงื่อนไขของแต่ต่างกันได้

จึงได้นำกรณีศึกษา การกำหนดเงื่อนไขโทษประหารชีวิตและความผิดทางการเมือง ที่ประเทศสมาชิกอาเซียน ยังมีการบัญญัติกฎหมายและมีระบอบการปกครองที่แตกต่างกัน อันนำไปสู่การกำหนดเงื่อนไขของบางสนธิสัญญาแบบทวิภาคีที่ผ่านมาระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนไม่มี และสะท้อนให้เห็นว่า ที่ผ่านมาประเทศสมาชิกอาเซียน มีแนวคิดเกี่ยวกับประเด็นศึกษาที่แตกต่างกัน

ฉะนั้น ในบริบทการรวมกลุ่มประชาคมอาเซียน การเตรียมความพร้อมในการให้ความร่วมมือทางอาญาถือเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง เพื่อปราบปรามอาชญากรรมภายในภูมิภาคอาเซียนจึงเห็นว่า ประเทศสมาชิกควรสร้างความร่วมมือให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยยจัดทำสนธิสัญญาแบบพหุภาคี และกหนดเงื่อนไขทางกฎมหายของกรณีศึกษาให้อยู่ภายใต้เงื่อนไขเดียวกันทั้ง 10 ประเทศ ซึ่งในปัจจุบันประชาคมอาเซียน ยังไม่มีสนธิสัญญาแบบ พหุภาคีขึ้น ซึ่งแตกต่างกันกับการรวมกลุ่มภูมิภาคอื่นของโลก อาดิ สหภาพยุโรป ประชาคมเศรษฐกิจแอฟริกาตะวันตก ที่มีการจัดทำสนธิสัญญาแบบพหุภาคีว่าด้วยการส่งผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างประเทศสมาชิก