ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญาในกลุ่มประเทศอาเซียน

บทคัดย่อ

การรวมกลุ่มประชาคมอาเซียนจะส่งผลให้เกิดปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติและการกระทำผิดของคนต่างชาติมากยิ่งขึ้นจากการเปิดช่องโอกาสให้มีการข้ามพรมแดนไปมาระหว่างกันและการเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามชาติมากขึ้น ในการนี้กลุ่มประเทศอาเซียนทั้ง 10 ประเทศได้มีการลงนามในสนธิสัญญาว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในเรื่องทางอาญาในภูมิภาคอาเซียน (The Treaty on Mutual Legal Assistance in Criminal Matters among Liked-Minded ASEAN Member Countries: MLAT ASEAN) เพื่อพัฒนาความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในเรื่องการบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อย่างไรก็ดีในช่วงที่ผ่านก็ยังพบปัญหาข้อขัดข้องทั้งในทางปฏิบัติและในข้อกฎหมายอีกหลายประการ บทความนี้เป็นการนำเสนอให้เห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างประเทศทางอาญาภายหลังจากลงนาม MLAT ASEAN ไม่ว่าจะเป็นกฎหมายล้าสมัยไม่ได้ให้อำนาจหน้าที่การให้ความร่วมมือกับหน่วยงานที่บังคับใช้กฎหมายตามกฎหมายพิเศษที่ตั้งขึ้นใหม่ การเข้าถึงพยานหลักฐานทางเทคโนโลยี ข้อขัดข้องในการสืบพยานทางไกลผ่านจอภาพ ความผิดสองรัฐที่มีบริบทแตกต่างกันในแต่ละประเทศ และข้อขัดข้องในการปฏิบัติ ปัจจุบันประเทศไทยมีการแก้ไขกฎหมายความร่วมมือระหว่างประเทศทางอาญาของประเทศให้สามารถส่งคำขอไปยังหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายตามกฎหมายพิเศษ และเปิดช่องให้มีการพัฒนาวิธีให้ความร่วมมือพิเศษในกรณีจำเป็นเร่งด่วนกับต่างประเทศได้ อย่างไรก็ดียังมีปัญหาในการปฏิบัติกับต่างประเทศอยู่