การแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องขังตามแนวทางของระบบราชทัณฑ์นอร์เวย์

บทคัดย่อ

กระบวนการยุติธรรมทางอาญาของนอร์เวย์ จัดเป็นหนึ่งในระบบที่มุ่งเน้นการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ความเป็นมนุษย์ และการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดเป็นอย่างมากและมีประสิทธิภาพในการป้องกันอาชญากรรมมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยมีอัตราการกระทำผิดซ้ำอยู่ในระดับที่ต่ำ และมีจำนวนประชากรผู้ต้องขังน้อย อันเป็นผลต่อเนื่องมาจากการปฏิรูประบบยุติธรรมทางอาญาที่เริ่มโดยทั้งรัฐและภาคสังคมในช่วงทศวรรษที่ 1960 จากการมุ่งลงโทษเพื่อแก้แค้นทดแทนผู้กระทำผิดด้วยมาตรการรุนแรง มาเป็นนโยบายด้านความ ยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ที่มุ่งเน้นไปที่การเยียวยาความเสียหายของเหยื่อและสังคม และมองว่าผู้กระทำผิดสามารถได้รับการแก้ไขฟื้นฟูได้ กฎหมายของนอร์เวย์ได้วางหลักเอาไว้ว่ากรมราชทัณฑ์นอร์เวย์มีหน้าที่ในการดำเนินการลงโทษตามคำพิพากษาโดยต้องมุ่งเน้นการจัดและนำเสนอมาตรการทางเลือกต่าง ๆ ที่จะสามารถแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดได้ในระหว่างรับโทษ โดยคำนึงถึงวัตถุประสงค์ในการป้องกันและลดการกระทำผิดซ้ำลงเป็นสำคัญ ด้วยหลักกฎหมายนี้ได้นำไปสู่ หลักพื้นฐาน 5 ประการของระบบราชทัณฑ์นอร์เวย์เชิงแก้ไขฟื้นฟู ได้แก่ (1) หลักการว่าด้วยความเป็นปกติ (2) หลักการมุ่งเน้นความเป็นมนุษย์ (3) หลักความมั่นคงแน่นอนของกฎหมายและการปฏิบัติอย่างเสมอภาค (4) แนวคิดเกี่ยวกับการชดใช้ความผิดที่ก่อขึ้น และ (5) การป้องกันการกระทำผิดอาญาใหม่ โดยการลงโทษจะเป็นไปในเฉพาะการจำกัดเสรีภาพเท่านั้น แต่ไม่ลิดรอนสิทธิขั้นพื้นฐานที่บุคคลซึ่งอยู่ในประเทศนอร์เวย์พึงได้รับ ให้ผู้ต้องขังได้รับการแก้ไขฟื้นฟูและสามารถกลับไปอยู่ในสังคมได้โดยเกิดความแปลกแยกน้อยและโอกาสกลับมากระทำผิดซ้ำน้อยลง

จากตัวอย่างแนวทางของนอร์เวย์ดังกล่าวมานี้ อาจนำมาปรับใช้กับปัญหาในบริบทของประเทศไทย ที่มีผู้ต้องขังจำนวนมากและอัตราการกระทำผิดซ้ำที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องได้ โดยมุ่งเน้นไปที่การลงโทษ เพื่อปรับปรุงแก้ไขพฤติกรรมของผู้กระทำผิดและลดการสร้างความแปลกแยกออกจากสังคมของผู้ต้องขังลงเพื่อให้สามารถปรับตัวกลับเข้าสังคมได้มากขึ้น รวมถึงมุ่งเน้นการใช้ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ในการเยียวยาผู้เสียหายให้มากขึ้น