การใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ของกลุ่มชายรักชาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในปัจจุบันพบกลุ่มชายรักชายเข้าไปใช้พื้นที่ทวิตเตอร์ในการสื่อสารระหว่างกันจำนวนมาก จนกลายเป็นพื้นที่สำคัญแห่งใหม่ในการปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน บทความนี้นำเสนอการศึกษาการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากสื่อทวิตเตอร์ของกลุ่มชายรักชายผู้ใช้ทวิตเตอร์ที่สร้างความสัมพันธ์ระหว่างกัน โดยมีวิธีการศึกษาแบบชาติพันธุ์วรรณาดิจิทัล เป็นระยะเวลา 5 เดือน ทั้งนี้มีผู้ร่วมการวิจัยเพื่อให้ข้อมูลเชิงลึกจำนวน 20 คน ผลการวิจัยพบว่ามูลเหตุจูงใจของกลุ่มชายรักชายที่ใช้ประโยชน์ทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์มี 3 ประการ ได้แก่ 1) คุณสมบัติของทวิตเตอร์ 2) ความนิยม และ 3) ระบบสังคม-พื้นที่แห่งความปกปิด ในส่วนการใช้ประโยชน์เพื่อตอบสนองความพึงพอใจมี 2 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อการนำเสนอตัวตนและเพื่อนำเสนอผลงานของตนเอง และ 2) เพื่อค้นหากลุ่มบุคคลหรือเนื้อหาที่สนใจตรงกัน นอกจากนี้ ผลการศึกษายังพบว่าความพึงพอใจของชายรักชายที่ใช้ทวิตเตอร์เป็นตัวกลางทางการสื่อสารนั้น มักเกิดจากการได้ใช้ตามความประสงค์และตอบสนองความต้องการส่วนบุคคลได้อย่างเต็มที่ อีกทั้งการศึกษาในครั้งนี้ยังสะท้อนว่าในปัจจุบันทวิตเตอร์เป็นมากกว่าสื่อสังคมออนไลน์ ทว่าทวิตเตอร์กลายเป็นพื้นที่เสรีสำหรับการแสดงออกไม่ว่าจะเป็นการแสดงออก ไม่ว่าจะเป็นการแสดงออกของกลุ่มหลากหลายทางเพศ และการแสดงออกทางการเมืองอีกด้วย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ และสมสุข หินวิมาน. (2553). สายธารแห่งนักคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองกับสื่อสารศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
ข่าวสด. (2561). รปภ.รับ มีกลุ่มคนมาซั่มในสวนลุมพินีจริง เผยสถานที่นิยมเอาท์ดอร์ เงียบ ปลอดคน. สืบค้นเมื่อ 31 มีนาคม 2562 จาก https://www.khaosod.co.th/special-stories/news_1431035.
เควินทร์ ลัดดาพงศ์. (ม.ป.ป.). พวกเราโดนไล่มาเล่นในนี้?: โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและอารมณ์ในแอปพลิเคชันกลุ่ม “เกย์หมี”. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2562 จาก shorturl.asia/VX82H.
จเร สิงหโกวินท์. (2560). ถอดผ้าขายร่างในละครสาววาย. ใน นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ (บ.ก.), เมื่อร่างกลายเป็นเพศ อำนาจเสรีนิยมใหม่ของเพศวิถีในสังคมไทย (น. 150-168). กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
จิรโชค วีระสย. (2561). ว่าด้วยทฤษฎีการหน้าที่ประโยชน์ในสังคมวิทยา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2), 260-272.
จุติมาศ เกลี้ยงเกลา และพรทิพย์ เย็นจะบก. (2556). การศึกษาภาพลักษณ์ของกลุ่มศิลปินนักร้องเกาหลีใต้ผ่านสื่อใหม่และพฤติกรรมแฟนคลับ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เที่ยงวันทันเหตุการณ์. (2561). กทม.ล้อมคอกห้ามมีเพศสัมพันธ์ในสวนสาธารณะ. สืบค้นเมื่อ 31 มีนาคม 2562 จาก http://news.ch3thailand.com/ข่าวในประเทศ/75516/กทม-ล้อมคอกห้ามมีเพศสัมพันธ์ในสวนสาธารณะ.html.
นิชากรณ์ พันธ์คง, เสาวลักษณ์ อร่ามพงศานุวัต และนริศรา นาคเมธี. (2560). การแนะนำลูกค้ากลุ่มเป้าหมายบนทวิตเตอร์สำหรับสินค้าผ้าทอพื้นเมืองภาคใต้. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติด้านคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ ครั้งที่ 13, กรุงเทพฯ.
บีบีซี ประเทศไทย. (2562). ทวิตเตอร์ คือ ผนังห้องน้ำในศตวรรษที่ 21 แต่มันเป็นฝาผนังที่เข้าถึงคนได้ล้านๆ คน. สืบค้นเมื่อ 3 ตุลาคม 2562 จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-49919169.
เบญจรงค์ ถิระผลิกะ. (2559). ปัจจัยที่สนับสนุนการสร้างสรรค์เนื้อหาเพศนอกกรอบในภาพยนตร์เรื่อง “รักแห่งสยาม” ของ มะเดี่ยว ชูเกียรติ ศักดิ์วีระกุล. วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 28(1), 143-149.
เบญจรงค์ ถิระผลิกะ. (2560). ชายรับชาย: ความสัมพันธ์ของชุมชนในทวิตเตอร์. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 5(2), 69-80.
เบญจรงค์ ถิระผลิกะ. (2563). “ก้น”: การเปลี่ยนผ่านความเป็นชายผ่านมุมมองชายรับชาย ชายที่ใช้ทวิตเตอร์ในการแสวงหาความสัมพันธ์กับชายอื่น-กรณีศึกษาในทวิตเตอร์. วารสารสตรีนิยม, 7(1), 151-182.
ผู้เข้าร่วมวิจัย A1. (2563, 8 พฤษภาคม). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A3. (2563, 29 กรกฎาคม). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A5. (2563, 29 มิถุนายน). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A7. (2563, 1 มิถุนายน). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A8. (2563, 31 พฤษภาคม). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A9. (2563, 31 พฤษภาคม). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A10. (2563, 10 มิถุนายน). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ผู้เข้าร่วมวิจัย A12. (2563, 1 มิถุนายน). บทสัมภาษณ์ในประเด็นการใช้ประโยชน์และความพึงพอใจจากการใช้สื่อทวิตเตอร์เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความสัมพันธ์แบบใกล้ชิดของกลุ่มชายรักชาย. [สัมภาษณ์].
ภัทรเวช ฟุ้งเฟื่อง. (2557). การศึกษารูปแบบการบริโภคสื่อประเภทแอปพลิเคชั่นของกลุ่มผู้รับสารชายรักชาย: กรณีศึกษาแอปพลิเคชั่น “Grindr” (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสื่อสารมวลชน). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
รณภูมิ สามัคคีคารมย์, พิมพวัลย์ บุญมงคล, วชิรา จันทร์ทอง, ภานุพัฒน์ พุ่มพฤกษ์ และชยานันท์ มโนเกษมสุข. (2551). เพศวิถีในสื่อนิยม: บริบทเสี่ยงและเสริมต่อสุขภาวะทางเพศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
วัชรินทร์ ภิญโญศาสตร์. (2550). การสื่อสารเพื่อสร้างสัมพันธภาพและการสร้างตัวตนในเกมออนไลน์ของวัยรุ่นไทย. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการสื่อสารมวลชน). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
สกุลศรี ศรีสารคาม. (2554). สื่อสังคมกับการเปลี่ยนแปลงกระบวนการสื่อข่าว. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
สุฐิตา เรืองรองหิรัญญา. (2554). การบริหารงานข่าวบนเครือข่ายสังคมออนไลน์ “ทวิตเตอร์” ของเครือเนชั่น (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสื่อสารมวลชน). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สุธาวัฒน์ ดงทอง. (2559). นัดยิ้ม: สัมพันธภาพทางเพศสัมพันธ์แบบชั่วคราวของเกย์โดยใช้ทวิตเตอร์. ใน การสัมมนาวิชาการสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาระดับปริญญาตรี ครั้งที่ 2 วันที่ 1 เมษายน 2561, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กรุงเทพฯ.
อัศวิน เนตรโพธิ์แก้ว. (2561). สื่อศาสตร์: หลักการ แนวคิด นวัตกรรม. กรุงเทพฯ: นาคร.
Apichayakul, O. S. (2014). Uncovering Camwomen: an ethnographic study of young Thai women who portray themselves sexually explicitly in online webcam chatrooms. Loughborough: Loughborough University.
Cantril, H., & Allport, G. W. (1935). The psychology of radio. New York and London: Harper.
Chang, H. C. (2010). A new perspective on Twitter hashtag use: Diffusion of innovation theory. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology, 47(1), 1-4.
Chen, G. M. (2011). Tweet this: A uses and gratifications perspective on how active Twitter use gratifies a need to connect with others. Computers in Human Behavior, 27(2), 755-762.
Davis, E. M. (2017). Digital dating: online dating profiles of older and younger gay, lesbian, and heterosexual adults (Doctoral dissertation). University of Texas, Austin.
Döring, N. M. (2009). The Internet’s impact on sexuality: A critical review of 15 years of research. Computers in Human Behavior, 25(5), 1089-1101.
Hallonquist, T., & Suchman, E. A. (1942). Listening to the Listener. Radio research, 43, 265-334.
Harper, G. W., Serrano, P. A., Bruce, D., & Bauermeister, J. A. (2016). The internet’s multiple roles in facilitating the sexual orientation identity development of gay and bisexual male adolescents. American Journal of Men's Health, 10(5), 359-376.
Johnson, P. R. (2014). Toward a Uses and Gratification's Model of Twitter. (Unpublished masterdegree thesis). Syracuse University, Syracuse.
Katz, E., Haas, H., & Gurevitch, M. (1973). On the use of the mass media for important things. American Sociological Review, 38(2), 164-181.
Kaye, B. K., & Johnson, T. J. (2004). A Web for all reasons: uses and gratifications of Internet components for political information. Telematics and Informatics, 21(3), 197-223.
Kozinets, R. V. (2010). Netnography: Doing ethnographic research online. Thousand Oaks, CA: Sage publications.
LaRose, R., Mastro, D., & Eastin, M. S. (2001). Understanding Internet usage: A social-cognitive approach to uses and gratifications. Social Science Computer Review, 19(4), 395-413.
Lazarsfeld, P. F. (1940). Radio and the printed page; an introduction to the study of radio and its role in the communication of ideas. New York City: Duell, Sloan, & Pearce.
Lever, J., Grov, C., Royce, T., & Gillespie, B. J. (2008). Searching for love in all the “write” places: Exploring Internet personals use by sexual orientation, gender, and age. International Journal of Sexual Health, 20(4), 233-246.
Lin, C. A. (1999). Online service adoption likelihood. Journal of Advertising Research, 39, 79-89.
McQuail, D. (1972). Sociology of mass communications: Selected readings (Vol. 961). Harmondsworth: Penguin.
McQuail, D. (1987). Functions of communication: A nonfunctionalist overview. In C. R. Berger & S. H. Chaffee (Eds.) Handbook of Communication Science (pp. 327-349). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
McQuail, D. (1994). The Rise of Media of Mass Communication. Mass Communication Theory: An Introduction (3rd ed.). London: SAGE Publications.
Miller, B. (2015). “They’re the modern-day gay bar”: Exploring the uses and gratifications of social networks for men who have sex with men. Computers in Human Behavior, 51, 476-482.
Ross, M. W., Månsson, S.-A., Daneback, K., & Tikkanen, R. (2005). Characteristics of men who have sex with men on the Internet but identify as heterosexual, compared with heterosexually identified men who have sex with women. Cyberpsychology & Behavior, 8(2), 131-139.
Ross, M. W., Tikkanen, R., & Månsson, S.-A. (2000). Differences between Internet samples and conventional samples of men who have sex with men: implications for research and HIV interventions. Social Science & Medicine, 51(5), 749-758.
Rubin, A. M. (1981). An examination of television viewing motivations. Communication research, 8(2), 141-165.
Ruggiero, T. E. (2000). Uses and gratifications theory in the 21st century. Mass Communication & Society, 3(1), 3-37.
Shum, K. F. (2014). Self-presentation and Impression Formation through Photographs in an LGBT Online Dating Community (Master Thesis, Media & Communication Studies). Uppsala University, Uppsala.
Song, I., Larose, R., Eastin, M. S., & Lin, C. A. (2004). Internet gratifications and Internet addiction: On the uses and abuses of new media. Cyberpsychology & Behavior, 7(4), 384-394.
Stahlman, S., Grosso, A., Ketende, S., Mothopeng, T., Taruberekera, N., Nkonyana, J., & Baral, S. (2015). Characteristics of men who have sex with men in southern Africa who seek sex online: a cross-sectional study. Journal of Medical Internet Research, 17(5), p. 129.
Tapscott, D. (2011). The Eight Net Gen Norms. The Digital Divide, 130-159.
Twitter Privacy Policy. (2020). Twitter Privacy Policy. Retrieved from https://twitter.com/en/privacy.
Van De Wiele, C., & Tong, S. T. (2014). Breaking boundaries: The uses & gratifications of Grindr. Paper presented at the Proceedings of the 2014 ACM international joint conference on pervasive and ubiquitous computing.
Van Evra, J. (1990). Television and Child Development. London: Mass Communication.
Workpoint News. (2020). “แฮชแท็ก” อาวุธทรงพลังในการพลิกโฉมการเมือง-สังคมโลก. สืบค้นเมื่อ 31 มีนาคม 2562 จาก https://workpointnews.com/2020/02/26/hashtag/.
Xiong, Y., Cho, M., & Boatwright, B. (2019). Hashtag activism and message frames among social movement organizations: Semantic network analysis and thematic analysis of Twitter during the# MeToo movement. Public Relations Review, 45(1), 10-23.
