ลักษณะและความสำคัญของศิลปกรรมในวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

Main Article Content

กรกฎ คำแหง

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาลักษณะและความสำคัญของศิลปกรรมที่ปรากฏในวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจำนวน 3 เรื่อง ผลการวิจัยพบว่าวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวนำเสนอศิลปกรรมประเภทต่างๆ 4 ประเภท ได้แก่ สถาปัตยกรรม ประติมากรรม จิตรกรรมและศิลปะการแสดง ศิลปกรรมที่ปรากฏมีความสำคัญในการสรรเสริญบุญญาธิการของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว นำเสนอภาพพระองค์ในฐานะผู้อุปถัมภ์ศิลปะและศิลปิน แสดงให้เห็นความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาและศิลปกรรมในแผ่นดิน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน. (2554). ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (พิมพ์ครั้งที่ 7). คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน.

ไชยวิชิต (เผือก), พระยา. (2518). ยอพระเกียรติสามรัชกาล. พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพนางประทิน ช้างขวัญยืน ณ เมรุวัดพิเรนทร์ วรจักร.

ทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา. (2555). พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1-4 ฉบับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค). ศรีปัญญา.

ธรรมจักร พรหมพ้วย. (2561). รูปแบบนาฏกรรมในรัชกาลที่ 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธานีรัตน์ จัตุทะศรี. (2555). ลิลิตกระบวนพยุหยาตราสถลมารคและชลมารค: จากพระราชพิธีสู่วรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 19(1), 39-62.

นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยา, และดำรงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. (2505). สาส์นสมเด็จ เล่มที่ 25. คุรุสภา.

นายมีมหาดเล็ก. (2462). กลอนเพลงยาวสรรเสริญพระเกียรติ นายมีมหาดเล็กแต่งถวาย. http://www.car.chula.ac.th/rarebook/book2/clra55_0305/#/1

ปรมานุชิตชิโนรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระ. (2547). โคลงดั้นเรื่องปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน พระนิพนธ์สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส. สหธรรมิก.

ยุพร แสงทักษิณ. (2537). วรรณคดียอพระเกียรติ. คุรุสภา.

ราชบัณฑิตยสภา. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th

วรางคณา ศรีกำเหนิด. (2558). โคลงดั้นเรื่องปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน: จากบันทึกประวัติศาสตร์สู่การสร้างสรรค์วรรณกรรมยอพระเกียรติ. วรรณวิทัศน์, 15, 33-76.

ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2551). งานช่างสมัยพระนั่งเกล้าฯ. มติชน.

สมใจ โพธิ์เขียว. (2550). การศึกษาวิเคราะห์โคลงดั้นเรื่องปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน พระนิพนธ์สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

สันติ เล็กสุขุม. (2555). พระเจดีย์. ใน สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน เล่ม 37 (น. 7-39). มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน.

สุปาณี พัดทอง. (2551). ลิลิตกระบวนแห่พระกฐินพยุหยาตราทั้งทางสถลมารคและชลมารค: “เสนอพระเกียรติกระษัตริย์สร้าง สืบฟ้าดินเฉลอม”. วารสารไทยศึกษา, 4(1), 142-175.

อชิรัชญ์ ไชยพจน์พานิช. (2547). อิทธิพลศิลปะจีนในงานจิตรกรรมแบบนอกอย่างสมัยรัชกาลที่ 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อรวรรณ เชื้อน้อย. (2563). งานศิลปกรรมวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร: ภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรมสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.