องค์ประกอบของการสื่อสารและการสะท้อนอัตลักษณ์ ผ่านกลวิธีทางภาษาของ “ยูทูบเบอร์ซอฮยอน” ในบริบทสังคมข้ามวัฒนธรรมผ่านเรื่องเล่าของสะใภ้เกาหลี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบการสื่อสารของช่อง “สะใภ้เกาหลี by Korean” ตามแนวคิดชาติพันธุ์วรรณนาแห่งการสื่อสารและความสัมพันธ์ระหว่างกลวิธีทางภาษากับอัตลักษณ์ของยูทูบเบอร์ซอฮยอน จากข้อมูลคลิปวิดีโอเกี่ยวกับการทำอาหารในช่องยูทูบ “สะใภ้เกาหลี by Korean” ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม-30 มิถุนายน พ.ศ. 2566 รวมระยะเวลา 6 เดือน รวมจำนวน 24 คลิปวิดีโอ ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบ การสื่อสารที่มีบทบาทต่อการนำเสนออัตลักษณ์ของยูทูบเบอร์ซอฮยอน ได้แก่ ฉาก (S) คือ ประเทศเกาหลีและแพลตฟอร์มยูทูบที่ใช้เป็นพื้นที่สื่อสาร ผู้ร่วมเหตุการณ์ (P) คือ ยูทูบเบอร์ในฐานะผู้ส่งสารที่มีเป้าหมาย (E) เพื่อถ่ายทอดวิถีชีวิตและการประกอบอาหาร โดยใช้ลำดับวัจนกรรม (A) ที่เน้นการบอกเล่าและแนะนำวิธีการทำอาหาร ด้วยเครื่องมือ (I) ได้แก่ อินเทอร์เน็ต และภาษาที่เป็นกันเอง สลับไปมาระหว่างภาษาไทยมาตรฐาน ภาษาอีสาน และภาษาเกาหลี ส่วนบรรทัดฐานการตีความ (N) สะท้อนให้เห็นว่ายูทูบเบอร์เป็นผู้ควบคุมเนื้อหาและประเด็นในการสื่อสาร องค์ประกอบการสื่อสารข้างต้นมีส่วนช่วยประกอบสร้างอัตลักษณ์ให้แก่ยูทูบเบอร์ซอฮยอน จำนวน 4 อัตลักษณ์ ได้แก่ อัตลักษณ์ “คนไทยอีสาน” “สะใภ้เกาหลี” “นักทำอาหารผู้เชี่ยวชาญ” และ “ยูทูบเบอร์” ผ่านการใช้กลวิธีทางภาษา 7 กลวิธี ได้แก่ การใช้คำศัพท์ การใช้สำเนียงภาษาไทยถิ่นอีสาน การใช้วัจนกรรม อุปลักษณ์ การเล่าเรื่อง การเปรียบเหมือนและเปรียบต่างและมูลบท ทั้งนี้ อัตลักษณ์ของยูทูบเบอร์ซอฮยอนที่พบสะท้อนให้เห็นทั้งรากวัฒนธรรมไทย ถิ่นกำเนิดและการปรับตัวผสมผสานกับสังคมเกาหลีได้อย่างกลมกลืน ก่อให้เกิดเป็นวัฒนธรรมแบบลูกผสมผ่านการใช้ภาษาไทยและภาษาถิ่น การพาครอบครัวชาวเกาหลี “ข้ามชาติ” มาสัมผัสกับ “วัฒนธรรมไทย-วัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน” หรือการแสดงตัวตนแบบผู้หญิงไทย-ผู้หญิงอีสานตามจารีตผ่านการทำอาหารและการดูแลครอบครัว ทั้งนี้การประพฤติตนเป็น “ลูกสะใภ้แบบไทย” ผู้โดดเด่นด้วยการทำอาหารไทย ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการต่อรองพื้นที่ในครอบครัวสามีและสร้างตัวตนของเธอในปริบทออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (ม.ป.ป.). รายงานสถิติจำนวนทะเบียนสมรส.https://stat.bora.dopa.go.th/stat/GENSTAT/STATFAM/#/marry
ฐิรวุฒิ เสนาคำ. (2550). ไทยพลัดถิ่นกับข้อจำกัดขององค์ความรู้ว่าด้วยรัฐ-ชาติในสังคมไทย. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2542). หน้าที่ของอุปลักษณ์จากมุมมองของผู้พูดภาษาไทย. วารสารภาษาและวรรณคดีไทย, 16, 249-268.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2550). จาก “เจ้าพ่ออ่างทองคำ” สู่ “คนชนชั้นธรรมดาที่กล้าแฉ”: กลวิธีทางภาษากับการนำเสนออัตลักษณ์ของชูวิทย์ กมลวิศิษฏ์ ในวาทกรรมการหาเสียงเลือกตั้ง. วารสารภาษาและวรรณคดีไทย, 24, 271-296.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2552). ราชาศัพท์. ใน บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 4 วัฒนธรรมการใช้ภาษาไทย (น. 55-82). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐมน เกตุแก้ว. (2561, 2 พฤษภาคม). ผู้หญิงทำงานในสังคมเกาหลี. ประชาไท. prachatai.com/journal/2018/05/76704
ทินวัฒน์ สร้อยกุดเรือ. (2558). ภาษากับอัตลักษณ์เมียฝรั่งในวาทกรรมสาธารณะ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ไทยรัฐ. (2562, 3 ธันวาคม). รู้จัก “ซอฮยอน” สาวไทยเป็นสะใภ้เกาหลี มัดใจโอปป้า สู่ยูทูบเบอร์ชื่อดัง. www.thairath.co.th/news/society/1716345
ธีระ บุษบกแก้ว. (2553). กลวิธีทางภาษากับการนำเสนออัตลักษณ์ของตนเองโดยกลุ่ม “เกย์ออนไลน์”. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นววรรณ พันธุเมธา. (2554). ไวยากรณ์ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 6). โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บัวพร มาลัยคำ. (2544). การศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมคำสอนสตรีของไทยและลาว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ปาริชาติ สถาปิตานนท์. (2567, 25 มิถุนายน). ค้นพบและเรียนรู้ทุกแง่มุมของความเป็นไทยที่จุฬาฯ. https://www.chula.ac.th/highlight/169569/
เปรมปวีณ์ ประกอบทรัพย์, และนิธิดา แสงสิงแก้ว. (2565). การสื่อสารเนื้อหาของยูทูบเบอร์หญิงไทย: กรณีศึกษาสะใภ้ไทยในต่างแดน. วารสารการสื่อสารและการจัดการ นิด้า, 8(3), 50-69.
พัชรินทร์ ลาภานันท์, ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์, และเยาวลักษณ์ อภิชาตวัลลภ. (2550). การแต่งงานข้ามวัฒนธรรม: การศึกษาสถานภาพองค์ความรู้. ศูนย์วิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์, วาสนา วิสฤตาภา, สุธีรา นิมิตรนิวัฒน์, และนักรบ หมี้แสน. (2565). เมื่อโลกไร้พรมแดนเกิดขึ้น โอกาสใหม่และมุมมองใหม่ก็จะเกิดขึ้นตามมา. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 15(1), 1-7.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. ราชบัณฑิตยสถาน.
วรรณี วิบูลย์สวัสดิ์ แอนเดอร์สัน. (2553). วัฒนธรรมด้านอาหารการกินในเชิงคติชนวิทยาและมานุษยวิทยา. ใน อภิลักษณ์ เกษมผลกูล (บ.ก.). เปิดสำรับตำรับศาลายา. สาขาวิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
ศิริพร ภักดีผาสุข. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอัตลักษณ์และแนวทางการนำมาศึกษาภาษาไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 5 มกราคม). ep. 726 ปีกไก่ทอดน้ำปลา ทั้งข้าวเหนียวทั้งน้ำจิ้มอร่อยครบกินหมดภายในพริบตา เหลือแต่กระดูก. https://www.youtube.com/watch?v=eV2OmjqR_xM
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 8 มกราคม). ep. 727 หมี่กรอบ 3 รสเข้มข้น กะละมังใหญ่เบ้อเริ่ม ครอบครัวและเพื่อนบ้านชอบมาก แบ่งกันคนละถุง 2 ถุง. https://www.youtube.com/watch?v=JmrOB6rlku4
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 11 มกราคม). ep. 728 สอนน้องชายทำกิมจิก่อนกลับไทย เอาอาชีพติดตัวไปนะ.https://www.youtube.com/watch?v=FXLp7PSLfsk
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 14 มกราคม). ep. 729 ห่อหมกทะเลย่างใบตอง กลิ่นหอมอร่อยกับเคล็ดลับเก็บใบตองสดให้อยู่ได้เป็นปีๆ มาบอก. https://www.youtube.com/watch?v=412zg3PnxCk.
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 16 กุมภาพันธ์). ep. 737 ถึงหนองคายบ้านเกิดแล้วจ้า เฮ็ดลาบเป็ดต้มเป็ดกินจ้า อาหารมื้อแรกที่บ้านอร่อยมาก. https://www.youtube.com/watch?v=6xPGcPgZN9c
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 6 เมษายน). ep. 748 ปิ้งปลาก่าหอมๆ กับตำบักถั่วแซ่บๆ แต่เช้า นั่งดูพ่อลูกเขาคุยกันด้วยไม้หน้าสาม. https://www.youtube.com/watch?v=hyyKsevIVxc
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 10 พฤษภาคม). ep. 761 เก็บผักป่ารอบบ้านเอามาทำเครื่องเคียง 6 อย่างกินกับหมูย่างเกาหลี อร่อยมากจ้า. https://www.youtube.com/watch?v=J5KPh1jOj5c
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 16 พฤษภาคม). ep. 763 ต่อไปนี้กินเต็มที่ไม่ต้องแย่งกันแล้ว ทั้งหม้อทั้งเตาขนมาจากเมืองไทยหมดแล้ว. https://www.youtube.com/watch?v=VAdgKUqB7MQ
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 18 พฤษภาคม). ep. 764 แม่พาไปเก็บผักอะไรไม่รู้ ได้แบกกลับบ้านเป็นกระสอบ เครื่องเคียงเกาหลีราดข้าวสไตล์ไทย. https://www.youtube.com/watch?v=QGJEc3Y9d28
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 31 พฤษภาคม). ep. 768 ห่อหมกใบตองดอกแคป่าใส่ไก่ ลองทำกินมั่วๆ แต่ต้องตกใจ คือมันอร่อยมากกก. https://www.youtube.com/watch?v=ueJZEf5OY8U
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 4 มิถุนายน). ep. 769 สลัดโรล พร้อมสูตรน้ำสลัดครีมซีฟู้ดที่ทำง่ายสุดๆ แถมอร่อยกินหมดภายในพริบตา. https://www.youtube.com/watch?v=HlOEDz5gzAo
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 11 มิถุนายน). ep. 770 วิธีทำไก่ต้มโค้กให้สีสวย น่ากินแบบสุดๆ และทำง่าย แต่อร่อยยังกับอาหารภัตตาคาร. https://www.youtube.com/watch?v=OCUOEBzDWmg
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 18 มิถุนายน). ep. 772 ตำมะหลอดเปรี้ยวๆ หวานๆ เผ็ดนัวแซ่บสุดยอดตักซดเอาๆ ตาสว่างเลยจ้า. https://www.youtube.com/watch?v=6Dt124Q7mBk
สะใภ้เกาหลี by Korean. (2566, 27 มิถุนายน). ep. 774 แกงไก่ใส่หน่อไม้ส้ม ใส่ยอดตำลึง กลิ่นหอมทั่วปฐพี ข้าวเหนียวหมดเป็นติบ. https://www.youtube.com/watch?v=HaYhfjVERnc
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2565, 1 สิงหาคม). บทบาทสตรีไทยและความเท่าเทียมในสังคม. www.thaihealth.or.th/?p=298221
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2534). พจนานุกรมภาษาถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2560). พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
อีสานร้อยแปด. (2567). พ่อปู่. https://esan108.com/dict/view/พ่อปู่
Benwell, B., & Stokoe, E. (2013). Discourse and identity. Edinburgh University Press.
Brodowicz, M. (2024). Cultural hybridization. https://aithor.com/essay-examples/cultural-hybridization
Cambridge Dictionary. (2025). Vlog. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/vlog
Evans, S. (2023). Food as culture: Cuisine, food, customs and cultural identity. https://www.slofoodbank.org/food-as-culture/
Hall, S. (1997). Representation: Cultural representation and signifying practices. Sage.
Hymes, D. (1974). Foundation in Sociolinguistics: An ethnographic approach. The University of Pennsylvania Press.
Jenkins, R. (2008). Social identity (3rd ed.). Routledge.
Labelle, S. (2011). Language and identity. In Language, society and power: An introduction (pp. 173-188) (3rd ed.). Routledge.
National Geographic. (2022). Globalization. https://education.nationalgeographic.org/resource/globalization
Searle, J. R. (1969). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge University Press.
Spring. (2566, 10 ตุลาคม). YouTube สรุปเทรนด์ใหม่ ปี 2566 มีอะไรน่าสนใจบ้าง ชี้คนไทยยกอันดับ 1 ให้ยูทูป. www.springnews.co.th/digital-tech/technology/844113
Urban’s Pick. (2564, 12 กุมภาพันธ์). ฝึกทำสวน ซ้อมกินหมูย่าง หมักกิมจิ แล้วแปลงร่างเป็น ‘สะใภ้เกาหลี’. https://urbancreature.co/lifestyle-korea-daughter-in-law
