ผลของกลุ่มบำบัดตามแนวคิดจิตวิทยาเชิงบวกต่อความผาสุกทางจิตใจในผู้ป่วย โรคซึมเศร้าและวิตกกังวล: การทบทวนวรรณกรรมแบบกำหนดขอบเขต

บทคัดย่อ

โรคซึมเศร้าและวิตกกังวลเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ การรักษาแบบดั้งเดิมมุ่งลดอาการทางลบ จิตวิทยาเชิงบวกเน้นพัฒนาจุดแข็งและศักยภาพเป็นทางเลือกเสริมสร้างความผาสุกควบคู่การลดอาการ บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับผลของกลุ่มบำบัดตามแนวคิดจิตวิทยาเชิงบวกต่อความผาสุกทางจิตใจในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าและวิตกกังวล ใช้วิธีการและรูปแบบการศึกษาโดยการทบทวนวรรณกรรมแบบกำหนดขอบเขตตามแนวทาง JBI สืบค้นฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ PubMed, CINAHL, Scopus, Web of Science และ ThaiJO ระหว่างปี 2557-2567 ใช้คำสำคัญภาษาอังกฤษ "positive psychology", "group therapy", "depression", "anxiety", " well-being " และคำภาษาไทยที่เทียบเคียง คัดเลือกบทความตามเกณฑ์ที่กำหนดและประเมินคุณภาพโดยผู้วิจัย 2 คนอย่างเป็นอิสระ ใช้การวิเคราะห์โดยสถิติแบบเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบบทความที่ค้นได้ 148 เรื่อง เข้าเกณฑ์และสามารถนำมาวิเคราะห์ได้ 11 เรื่อง โดย 9 เรื่องเป็น RCT กลุ่มตัวอย่างรวม 36 - 375 คน ครอบคลุมผู้ป่วยโรคซึมเศร้า มะเร็ง ปวดเรื้อรัง และบุคลากรทางการแพทย์ รูปแบบการบำบัดมีทั้งแบบกลุ่ม รายบุคคล และผ่านคู่มือ (6 - 16 ครั้ง) เน้นการเพิ่มอารมณ์ทางบวก พัฒนาจุดแข็งและฝึกความกตัญญู ผลการศึกษาพบประสิทธิผลในการลดอาการซึมเศร้าไม่แตกต่างจาก CBT โดยมีขนาดอิทธิพลระดับปานกลางถึงสูง (d = 0.43 - 2.71) และเพิ่มความผาสุกทางจิตใจได้อย่างมีนัยสำคัญ ผลลัพธ์คงอยู่ในการติดตามผล 3 - 12 เดือน สรุปกลุ่มบำบัดตามแนวคิดจิตวิทยาเชิงบวกมีประสิทธิผลในการเสริมสร้างความผาสุกทางจิตใจและลดอาการทางจิตเวช ผลการศึกษาสนับสนุนการพัฒนาโปรแกรมการบำบัดเสริมในระบบสุขภาพจิต ควรมีการศึกษาในบริบทวัฒนธรรมไทยและติดตามผลระยะยาว