Needs, Self-Esteem, and Health Impacts Assessment of AIDS Orphans

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยเรื่อง “ความต้องการ ความรู้สึกต่อคุณค่าในตนเอง และผลกระทบต่อสุขภาวะของเด็กกำพร้า ที่ได้รับผลกระทบจากโรคเอดส์” ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กที่ได้รับผลกระ ทบจากโรคเอดส์ที่อยู่ในความอุปถัมภ์ของมูลนิธิราชประชาสมาสัย ในพระบรมราชุปถัมภ์ ในจังหวัดขอนแก่น จำนวน 46 คน มีอายุระหว่าง 10-18 ปี เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย กิจกรรมวิจัยเชิงปฏิบัติการ แบบมีส่วนร่วม เช่น การวาดภาพแม่น้ำแห่งชีวิตของฉัน การเขียนเล่าเรื่อง ตัวเอง ครอบครัว โรงเรียน และ เพื่อนบ้าน ผ่านกิจกรรมไพ่ 4 ใบ สะท้อนคุณภาพชีวิตในด้านต่างๆและ กิจกรรมการสร้างภาพอนาคต การสังเกต แบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง การตอบแบบสอบถามด้าน ความต้องการ ความรู้สึกต่อคุณค่า ในตนเอง และด้านสุขภาวะ ชนิดตอบด้วยตนเอง ก่อนเข้าร่วมและหลังการเข้าร่วมประชุมวิจัยเชิงปฏิบัติการ พบว่า เด็กมีความรู้สึกต่อคุณค่าในตนเองสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 การวิเคราะห์แบบสามเส้า (triangulation method analysis) จากกลุ่มเด็กตัวอย่าง ผู้ปกครอง ทีมผู้วิจัยและบุคลากรท้องถิ่น พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีปัญหา ความทุกข์ด้านจิตใจจากการสูญเสียบิดามารดามากที่สุด โดยรู้สึกคิดถึงบิดามารดา เศร้า อ้างว้าง ขาดความอบอุ่น รองลงมา คือ ปัญหาด้านเศรษฐกิจ รวมทั้งผลกระทบจากการถูกประทับตรา และถูกรังเกียจมีประมาณ 30 % ทาง ด้านสุขภาพร่างกาย พบว่า เด็กรู้สึกแข็งแรงเหมือนเด็กทั่วไป (กรณีเด็กที่ไม่ติดเชื้อ) ภายหลังการเข้าร่วมกิจกรรม วิจัยเชิงปฏิบัติการ พบว่า เด็กพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการติดต่อสื่อสาร และการมีเป้าหมาย ชีวิตเพิ่มมากขึ้น จากกิจกรรมที่ให้เด็กได้ แสดงออก การลดความเศร้าและความโดดเดี่ยวอ้างว้าง จากการพบ เพื่อนๆ ที่อยู่ในสถานการณ์เดียวกัน นับว่า ควรนำรูปแบบการประชุมวิจัยเชิงปฏิบัติการดังกล่าวไปขยายผล ในเด็กที่ ได้รับผลกระทบในกลุ่มอื่นๆ ต่อไป