ยทุธศาสตรก์ารปลูกหญ้าแฝกในการปรับปรุงดินที่แข็งเป็นดาน เพื่อการปลูกพืชตามแนวพระราชดำาริ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ สร้าง ทดลอง และ ถ่ายทอดยุทธศาสตร์การปลูกหญ้าแฝกในการ ปรับปรุงดินที่แข็งเป็นดานเพื่อการปลูกพืชตามแนวพระราชดำาริ ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัยได้รับมาจากการจัดเวที ประชาคม จำานวน 30 ราย และนำามาสร้างยุทธศาสตร์ การทดลองยุทธศาสตร์ทำาโดยการวางแผนแบบ Strip Plot กับไม้ผล 10 ชนิด ประกอบด้วย 5 วิธี ได้แก่ วิธีที่ 1 เป็นกลุ่มควบคุม ปลูกไม้ผลอย่างเดียว วิธีที่ 2, 3, 4, และ 5 เป็นกลุ่มทดลอง ปลูกหญ้าแฝกร่วมกับไม้ผลชนิดต่างๆ ใช้ระยะเวลาทดลองการเจริญเติบโตของ พืชแต่ละชนิดที่ปลูกทั้งสิ้น 18 เดือน รวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาการเจริญเติบโตผลผลิตพืช และนำาผลการ วิจัยไปถ่ายทอดสู่เกษตรกรจำานวน 30 ราย ผลการวิจัย พบความแตกต่างระหว่างการทดลองปลูกหญ้าแฝกทั้ง 5 วิธี อย่างมีนัยสำาคัญที่ระดับ 0.05 โดยพบว่า วิธีที่ปลูกไม้ผลอย่างเดียวตายหมดหลังจากปลูกได้ 6 เดือน ส่วนวิธีที่ปลูกไม้ผลร่วมกับหญ้าแฝก ไม้ผลสามารถเจริญเติบโตได้ดี โดยเฉพาะวิธีที่ 2 ที่ปลูกหญ้าแฝกเป็น วงกลมรัศมี 80 เซนติเมตร ล้อมพันธุ์ไม้ผล และปลูกหญ้าแฝกจำานวน 8 หลุมๆ ละ 1 ต้น เสริมในพื้นที่วงกลม (ระเบิดดิน) และคลุมพื้นที่วงกลมด้วยวัสดุคลุมดินหนัก 15 กิโลกรัม ได้ผลดีที่สุด ผู้วิจัยได้เสนอยุทธศาสตร์ การปรับปรุงดินที่แข็งเป็นดานคือ เกษตรกรควรปลูกหญ้าแฝกร่วมกับการปลูกพืชไม้ผลในรูปแบบต่างๆ กัน และ ควรมีการถ่ายทอดให้แก่เกษตรกรตลอดระยะเวลาการปลูก ผลการวิจัยยังพบอีกว่า เกษตรกรที่ได้รับการ ถ่ายทอดยุทธศาสตร์การปลูกหญ้าแฝกร่วมกับการปลูกไม้ผลในดินที่แข็งเป็นดาน มีผลผลิตและรายได้เพิ่มขึ้น กว่าการปลูกไม้ผลเพียงอย่างเดียว การให้ความชื้นดินที่เหมาะสมจะช่วยให้หญ้าแฝกสามารถปรับปรุงดินที่ แข็งเป็นดานให้เป็นดินที่มีความเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืชมากขึ้น ทำาให้สามารถปลูกพันธุ์ไม้ผล รวม ทั้งพืชเกษตรไม้ดอกไม้ประดับเสริม เป็นการเพิ่มรายได้ สามารถยกระดับฐานะทางเศรษฐกิจของเกษตรกรให้ สูงขึ้น