การพัฒนาการจัดตั้งศูนย์มรดกวัฒนธรรมชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแก

บทคัดย่อ

ชุมชนบ้านแหลมตุ๊กแก ตำบลรัษฎา อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต เป็นหมู่บ้านชาวเลกลุ่มใหญ่ที่สุดของภูเก็ต ประกอบอาชีพประมง มีวิถีชีวิตและประเพณีที่สืบทอดมาจากวิถีชีวิตชาวเลที่ดำเนินต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาค้นคว้า สืบค้นข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากแหล่งข้อมูลต่างๆ แบบมีส่วนร่วมของภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง
ในขอบเขตของพื้นที่กรณีศึกษา 2) เพื่อศึกษาระบบข้อมูลและรูปแบบการจัดตั้งศูนย์มรดกทางวัฒนธรรมจากแหล่งเรียนรู้ ต่างๆ แบบมีส่วนร่วมของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในขอบเขตของพื้นที่กรณีศึกษา 3) เพื่อจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM ) ทำให้เกิดระบบข้อมูล แบบมีส่วนร่วมของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในขอบเขตของพื้นที่กรณีศึกษา
และ 4) เพื่อสรุปองค์ความรู้แบบมีส่วนร่วมของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในขอบเขตของพื้นที่กรณีศึกษา ประชากรและกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้นำชุมชน คณะกรรมการหมู่บ้าน ภูมิปัญญาบุคคล ประชาชนหมู่ที่ 4 บ้านแหลมตุ๊กแก ผู้ประกอบการภาคธุรกิจ ภาคีภาคท้องถิ่นจากเทศบาลตำบลรัษฎา ภาคประชาสังคมที่เกี่ยวข้อง ใช้วิธีวิจัยเชิงสำรวจและเชิงคุณภาพ
ดำเนินการศึกษาวิจัยในปี 2558 - 2559 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การศึกษาสำรวจจากแหล่งศึกษาเรียนรู้ภายนอกชุมชน ได้แก่ การศึกษาดูงาน ณ มิวเซียมสยาม นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ศึกษาสำรวจภายในชุมชน การสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์ ทั่วไป การสัมภาษณ์ระดับลึก ตรวจสอบข้อมูลโดยใช้เวทีประชาคม และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ
ผลการวิจัยพบว่า เกิดความคิดเห็นร่วมกันที่จะให้มีการก่อสร้างศูนย์มรดกวัฒนธรรมชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแกขึ้นมาใหม่ แทนศูนย์เดิมที่ชำรุด ภายในศูนย์มรดกวัฒนธรรมชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแก ประกอบด้วยห้องแสดงตามมิติต่างๆ รวม 9 มิติ ได้แก่ มิติที่ 1 แหลมตุ๊กแก ดินแดนแห่งชาวเล มิติที่ 2 รูปปั้นบุคคลสำคัญ มิติที่ 3 แกะรอยบรรพชน “อูรัก
ลาโว้ย” มิติที่ 4 มิติการดำเนินชีวิต มิติที่ 5 มิติ ภูมิปัญญาการแสดง “รองเง็ง” มิติที่ 6 พิธีกรรม “ลอยเรือ” มิติที่ 7 การประกอบอาชีพ มิติที่ 8 มิติด้านความภาคภูมิใจที่มีโอกาสเฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และมิติที่ 9 มิติ ด้านความตาย ซึ่งจัดแสดงภายในศูนย์มรดกวัฒนธรรมชาวเลบ้านแหลมตุ๊กแก จำแนกเป็น 9 ห้อง